Instruktaż stanowiskowy BHP – kto przeprowadza, ile trwa, jakie dokumenty
Instruktaż stanowiskowy to druga część szkolenia wstępnego BHP, po instruktażu ogólnym. Pracownik przechodzi go na swoim stanowisku, zanim zostanie dopuszczony do pracy. Poniżej zasady z rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP i wzór karty szkolenia wstępnego.
- Kto przeprowadzaOsoba kierująca pracownikami wyznaczona przez pracodawcę albo sam pracodawca – z kwalifikacjami, doświadczeniem i przeszkoleniem z metod prowadzenia instruktażu.
- Ile trwaCo najmniej 8 godzin lekcyjnych (6 godzin zegarowych). Stanowiska administracyjno-biurowe: co najmniej 2 godziny lekcyjne.
- KiedyPrzed dopuszczeniem do pracy na stanowisku – także po przeniesieniu i po zmianach na stanowisku.
- DokumentyProgram instruktażu, sprawdzian wiedzy i umiejętności, karta szkolenia wstępnego.
Program instruktażu, sprawdzian i karty z zagrożeniami z Twojej oceny ryzyka: 198 zł razem z oceną ryzyka zawodowego. Zobacz, co dostajesz
Szkolenie wstępne: instruktaż ogólny i stanowiskowy
Każdego pracownika trzeba przeszkolić w zakresie BHP przed dopuszczeniem do pracy (art. 237³ § 2 Kodeksu pracy). Szkolenie wstępne prowadzi się w formie instruktażu według programów opracowanych dla grup stanowisk. Ma dwie części (§ 8 rozporządzenia):
- instruktaż ogólny – podstawowe przepisy BHP, zasady obowiązujące w firmie, pierwsza pomoc; co najmniej 3 godziny lekcyjne (załącznik nr 1 część I);
- instruktaż stanowiskowy – czynniki środowiska pracy i ryzyko zawodowe na stanowisku, sposoby ochrony przed zagrożeniami i metody bezpiecznego wykonywania pracy (§ 9 ust. 2).
Instruktaż ogólny przechodzą przed dopuszczeniem do pracy nowo zatrudnieni pracownicy, studenci na praktyce studenckiej i uczniowie na praktycznej nauce zawodu (§ 10 ust. 1).
Kto przeprowadza instruktaż stanowiskowy
„Instruktaż stanowiskowy przeprowadza wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami lub pracodawca, jeżeli osoby te posiadają odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz są przeszkolone w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.”
W praktyce to bezpośredni przełożony pracownika – kierownik, mistrz, brygadzista – albo właściciel firmy. Osoba ta musi mieć odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz być przeszkolona z metod prowadzenia instruktażu. Ramowy program szkolenia okresowego pracodawców i osób kierujących pracownikami obejmuje metodykę szkolenia BHP „z uwzględnieniem metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego” (załącznik nr 1 część IV, temat 5).
A kto przeprowadza instruktaż ogólny?
Pracownik służby BHP, osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby albo pracodawca, który sam wykonuje takie zadania, lub wyznaczony przez pracodawcę pracownik, który ma wiedzę i umiejętności zapewniające właściwą realizację programu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia BHP (§ 10 ust. 2). Pracodawca, który sam wykonuje zadania służby BHP, musi wcześniej odbyć szkolenie w formie kursu lub seminarium, chyba że spełnia wymagania kwalifikacyjne dla służby BHP (§ 13).
Kto przechodzi instruktaż stanowiskowy i kiedy
Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed dopuszczeniem do pracy na stanowisku (§ 11 ust. 1):
- pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym oraz innym, na którym występuje narażenie na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne,
- pracownika przenoszonego na takie stanowisko,
- ucznia na praktycznej nauce zawodu i studenta na praktyce studenckiej.
Pracownik, który pracuje na kilku stanowiskach, przechodzi instruktaż na każdym z nich (§ 11 ust. 2). Instruktaż powtarza się po zmianach warunków na stanowisku: zmianie procesu technologicznego lub organizacji stanowiska, wprowadzeniu substancji szkodliwej lub niebezpiecznej, nowych lub zmienionych narzędzi, maszyn i urządzeń (§ 11 ust. 3).
Ile trwa instruktaż stanowiskowy
Ramowy program w załączniku nr 1 część II do rozporządzenia podaje minimalny czas w godzinach lekcyjnych po 45 minut: co najmniej 8 godzin (6 godzin zegarowych), a dla pracowników na stanowiskach administracyjno-biurowych narażonych na czynniki uciążliwe – co najmniej 2 godziny (90 minut). Dla nich cały czas przypada na temat 1.
| Temat / stanowiska | robotnicze i inne | biurowe* |
|---|---|---|
| 1.Przygotowanie pracownika do pracy: warunki pracy na stanowisku, zagrożenia i wyniki oceny ryzyka zawodowego, sposoby ochrony, postępowanie w razie wypadku lub awarii, przygotowanie stanowiska | 2 | 2 |
| 2.Pokaz sposobu wykonywania pracy przez instruktora, ze szczególnym zwróceniem uwagi na czynności trudne i niebezpieczne | 0,5 | – |
| 3.Próbne wykonanie zadania przez pracownika pod kontrolą instruktora | 0,5 | – |
| 4.Samodzielna praca pracownika pod nadzorem instruktora | 4 | – |
| 5.Omówienie i ocena przebiegu wykonywania pracy przez pracownika | 1 | – |
| Razem | min. 8 | min. 2 |
Godziny lekcyjne po 45 minut. * Stanowiska administracyjno-biurowe narażone na czynniki uciążliwe.
To minimum. Czas instruktażu zależy od przygotowania zawodowego i stażu pracownika oraz od rodzaju pracy i zagrożeń na stanowisku (§ 11 ust. 4). Instruktaż ogólny trwa co najmniej 3 godziny lekcyjne.
Przebieg instruktażu
- rozmowa wstępna instruktora z pracownikiem,
- pokaz i objaśnienie przez instruktora całego procesu pracy,
- próbne wykonywanie pracy przez pracownika, a instruktor koryguje sposób jej wykonywania,
- samodzielna praca pracownika pod nadzorem instruktora,
- sprawdzenie i ocena przez instruktora sposobu wykonywania pracy.
Etapy z załącznika nr 1 część II pkt 3. Szkolenie odbywa się na stanowisku, na którym będzie pracował instruowany pracownik.
Jakie dokumenty są potrzebne
- Program instruktażu ogólnego i programy instruktażu stanowiskowego
- Opracowuje je pracodawca dla grup stanowisk, na podstawie ramowych programów z załącznika nr 1, i dostosowuje do rodzaju i warunków pracy (§ 7 ust. 1 i 2). Programy aktualnych szkoleń trzeba przechowywać (§ 7 ust. 3). W programie instruktażu stanowiskowego temat 1b to omówienie zagrożeń na stanowisku i „wyników oceny ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą” – dlatego program powinien wynikać z oceny ryzyka tego stanowiska.
- Sprawdzian wiedzy i umiejętności
- Instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem, który jest podstawą dopuszczenia pracownika do pracy na stanowisku (§ 11 ust. 6). Rozporządzenie nie podaje wzoru sprawdzianu – często jest to test z wiedzy oraz ocena, jak pracownik wykonuje pracę.
- Karta szkolenia wstępnego
- Potwierdza odbycie instruktażu ogólnego i stanowiskowego oraz dopuszczenie do pracy. Wzór karty jest w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Kartę przechowuje się w aktach osobowych pracownika (§ 12 ust. 3).
Potwierdzenie elektroniczne – od 12 grudnia 2025 r.
Po zmianie rozporządzenia (Dz.U. z 2025 r. poz. 1640) pracownik i kierownik komórki organizacyjnej potwierdzają szkolenie w postaci papierowej lub elektronicznej (§ 12 ust. 1). Postać papierowa to podpisy w karcie (§ 12 ust. 1a). Przy postaci elektronicznej pracodawca wpisuje adnotację w karcie w miejscu na podpis i dołącza do karty dokument elektroniczny z potwierdzeniem albo jego odwzorowanie (§ 12 ust. 1b i 1c).
Karta szkolenia wstępnego – wzór
Treść wzoru z załącznika nr 2 do rozporządzenia. Możesz ją przepisać do własnego dokumentu. W pakiecie karty mają już wpisaną firmę, stanowisko i nazwiska pracowników z kreatora oraz instrukcję adnotacji przy potwierdzeniu elektronicznym.
……………………………
(oznaczenie pracodawcy)
Karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy
- 1. Imię i nazwisko osoby odbywającej szkolenie: ……………………………
- 2. Nazwa komórki organizacyjnej: ……………………………
3. Instruktaż ogólny
Instruktaż ogólny przeprowadził w dniu …………………………… r.
(imię i nazwisko przeprowadzającego instruktaż)
(podpis osoby, której udzielono instruktażu*)
4. Instruktaż stanowiskowy
1) Instruktaż stanowiskowy na stanowisku pracy …………………………… przeprowadził w dniu/dniach …………………………… r.
(imię i nazwisko przeprowadzającego instruktaż)
Po przeprowadzeniu sprawdzianu wiedzy i umiejętności z zakresu wykonywania pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy Pan(i) …………………………… został(a) dopuszczony(-na) do wykonania pracy na stanowisku ……………………………
(podpis osoby, której udzielono instruktażu*)
(data i podpis kierownika komórki organizacyjnej)
2)** Instruktaż stanowiskowy na stanowisku pracy …………………………… przeprowadził w dniu/dniach …………………………… r.
(dalej jak w punkcie 1)
* Podpis stanowi potwierdzenie odbycia instruktażu i zapoznania się z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych prac.
** Wypełnić w przypadkach, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i 3 rozporządzenia.
Program, sprawdzian i karty z Twojej oceny ryzyka
Pakiet szkolenia wstępnego BHP to dodatek do oceny ryzyka zawodowego. Zagrożenia, poziomy ryzyka i środki ochrony w programie instruktażu stanowiskowego pochodzą z tej samej karty oceny ryzyka, a pytania testu – z karty i instrukcji BHP danego stanowiska.
- program instruktażu ogólnego
- program instruktażu stanowiskowego dla każdego stanowiska – w temacie 1b zagrożenia, poziomy ryzyka i środki ochrony z Twojej karty oceny ryzyka
- sprawdzian dla każdego stanowiska: test z kluczem odpowiedzi i lista kontrolna do oceny pracy
- karty szkolenia wstępnego według wzoru z rozporządzenia, z nazwą firmy, stanowiskiem i nazwiskami pracowników
- opis, jak przeprowadzić szkolenie wstępne i jak potwierdzić je elektronicznie
198 zł za firmę: ocena ryzyka zawodowego 149 zł + pakiet szkolenia wstępnego 49 zł. Pliki Word, jednorazowo, bez abonamentu.
Pakietu szkolenia nie sprzedajemy osobno – programy i sprawdziany powstają z oceny ryzyka Twoich stanowisk.
Przygotuj ocenę ryzyka z pakietem szkoleniaDokumenty nie zastępują szkolenia. Instruktaż stanowiskowy prowadzi na stanowisku pracy osoba, która spełnia wymagania § 11 ust. 5 rozporządzenia: pokazuje pracę, pilnuje próbnego wykonania i ocenia pracownika. Pytania testu układamy automatycznie z treści karty i instrukcji – przejrzyj je przed szkoleniem.
Program instruktażu stanowiskowego dla stanowiska
Zobacz, co trafi do programu dla 45 stanowisk z naszej biblioteki: zagrożenia z oceny ryzyka, czas instruktażu i przykładowe pytania sprawdzianu.
Gastronomia i handel
Budowa i instalacje
Warsztat, produkcja, transport, magazyn
Zdrowie, uroda, opieka
Pytania i odpowiedzi
Kto przeprowadza instruktaż stanowiskowy?
Wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami (np. kierownik, mistrz, brygadzista) albo sam pracodawca – jeżeli ma odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz jest przeszkolona w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego (§ 11 ust. 5 rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP).
Kto przeprowadza instruktaż ogólny?
Pracownik służby BHP, osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby, pracodawca, który sam wykonuje te zadania, albo wyznaczony pracownik z odpowiednią wiedzą i umiejętnościami oraz aktualnym zaświadczeniem o ukończeniu wymaganego szkolenia BHP (§ 10 ust. 2).
Ile trwa instruktaż stanowiskowy?
Co najmniej 8 godzin lekcyjnych po 45 minut, czyli 6 godzin zegarowych. Na stanowiskach administracyjno-biurowych narażonych na czynniki uciążliwe – co najmniej 2 godziny lekcyjne, czyli 90 minut (załącznik nr 1 część II). To minimum: czas zależy od przygotowania zawodowego i stażu pracownika oraz od rodzaju pracy i zagrożeń (§ 11 ust. 4).
Czy pracownik biurowy przechodzi instruktaż stanowiskowy?
Instruktaż stanowiskowy przechodzi pracownik na stanowisku robotniczym i na każdym innym, na którym występują czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne (§ 11 ust. 1). Jeśli ocena ryzyka stanowiska biurowego wskazuje czynniki uciążliwe, np. obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego przy pracy z monitorem, instruktaż trwa co najmniej 2 godziny lekcyjne.
Kiedy instruktaż stanowiskowy trzeba przeprowadzić ponownie?
Gdy pracownik przechodzi na inne stanowisko, na każdym stanowisku, na którym pracuje (§ 11 ust. 2), oraz po zmianach na stanowisku: procesu technologicznego, organizacji stanowiska, po wprowadzeniu substancji szkodliwej lub niebezpiecznej albo nowych lub zmienionych narzędzi, maszyn i urządzeń (§ 11 ust. 3). Okresowo powtarza się szkolenie okresowe, a nie instruktaż stanowiskowy.
Czy szkolenie wstępne można potwierdzić elektronicznie?
Tak, od 12 grudnia 2025 r. Pracownik i kierownik potwierdzają szkolenie w postaci papierowej lub elektronicznej (§ 12 ust. 1). Przy postaci elektronicznej pracodawca wpisuje adnotację w karcie szkolenia wstępnego w miejscu na podpis i dołącza do karty dokument elektroniczny z potwierdzeniem albo jego odwzorowanie (§ 12 ust. 1b i 1c). Kartę z dokumentami przechowuje się w aktach osobowych (§ 12 ust. 3).
Czy przy kolejnej umowie z tym samym pracownikiem trzeba robić szkolenie wstępne?
Nie, jeśli pracownik podejmuje pracę na tym samym stanowisku, które zajmował u tego pracodawcy bezpośrednio przed zawarciem kolejnej umowy o pracę (art. 237³ § 2 Kodeksu pracy).
Czy wasz pakiet zastępuje szkolenie?
Nie. Dostajesz dokumenty: programy, sprawdziany i karty. Samo szkolenie prowadzisz Ty lub wyznaczona osoba, która spełnia wymagania rozporządzenia – instruktaż stanowiskowy odbywa się na stanowisku pracy.
Podstawa prawna
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1327, zm. Dz.U. z 2025 r. poz. 1640) – § 7–13 i załączniki nr 1 i 2
- Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1245) – art. 237³