Protokół powypadkowy – najważniejsze odpowiedzi

W jakim terminie sporządza się protokół powypadkowy?

Nie później niż w terminie 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku. To odpowiedź na częste pytanie testowe „protokół powypadkowy sporządza się w terminie nie późniejszym niż…”. Termin liczy się od dnia, w którym pracodawca dostał zawiadomienie o wypadku, a nie od dnia samego wypadku – zwykle to ten sam dzień, ale nie zawsze. Dnia zawiadomienia nie wlicza się. Jeśli zespół nie zdąży z powodu uzasadnionych przeszkód lub trudności, musi podać przyczyny opóźnienia w protokole (pkt 12 wzoru).

Podstawa: § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. nr 105, poz. 870)

Kto sporządza protokół powypadkowy?

Zespół powypadkowy powołany przez pracodawcę. Zwykle są w nim dwie osoby: pracownik służby BHP (w firmie do 100 pracowników – pracownik, któremu powierzono zadania służby BHP, sam pracodawca albo specjalista spoza firmy) oraz społeczny inspektor pracy, a gdy go nie ma – przedstawiciel pracowników z aktualnym szkoleniem BHP. Gdy z powodu małej liczby pracowników nie da się utworzyć takiego zespołu, tworzą go pracodawca i specjalista spoza zakładu pracy.

Podstawa: § 4–⁠6 i § 9 ust. 1 rozporządzenia z 1 lipca 2009 r.

Kto zatwierdza protokół powypadkowy?

Pracodawca – nie później niż w terminie 5 dni od dnia sporządzenia protokołu. Wcześniej zespół zapoznaje poszkodowanego z treścią protokołu. Jeśli poszkodowany zgłosi zastrzeżenia albo protokół nie odpowiada wymaganiom rozporządzenia, pracodawca zwraca go zespołowi do wyjaśnienia i uzupełnienia, a zespół w ciągu 5 dni sporządza nowy protokół. Przy rozbieżności zdań członków zespołu o treści protokołu decyduje pracodawca.

Podstawa: § 10 ust. 2, § 11 ust. 1 i § 13 ust. 1–⁠3 rozporządzenia z 1 lipca 2009 r.

Karta wypadku a protokół powypadkowy – czym się różnią?

Protokół powypadkowy sporządza się, gdy wypadkowi uległ pracownik (umowa o pracę) – w trybie Kodeksu pracy. Kartę wypadku sporządza się dla osób, które nie są pracownikami, np. zleceniobiorców: robi to podmiot, na którego rzecz wykonywana jest praca, według wzoru z rozporządzenia z 23 stycznia 2022 r. (Dz.U. poz. 223). Kartę wypadku także sporządza się w terminie 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku.

Podstawa: art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; § 4 ust. 1 rozporządzenia z 23 stycznia 2022 r.

Wzór protokołu powypadkowego – gdzie jest i co zawiera?

Urzędowy wzór jest załącznikiem do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 24 maja 2019 r. w sprawie wzoru protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy (Dz.U. 2019 poz. 1071). Obowiązuje od 25 czerwca 2019 r.; według bazy aktów prawnych Sejmu nowszego wzoru nie wydano (sprawdzone 2 października 2026 r.). Wzór ma 16 punktów, a na końcu pouczenie dla poszkodowanego:

1. Dane pracodawcy (nazwa, adres, NIP, a gdy nie ma NIP – PESEL lub numer dowodu, kod PKD).
2. Skład zespołu powypadkowego, daty ustaleń i dane poszkodowanego (data urodzenia, adres, PESEL lub dokument, stanowisko, kod zawodu).
3. Kto i kiedy zgłosił wypadek.
4. Ustalone okoliczności wypadku.
5. Ustalone przyczyny – oraz ewentualne naruszenie przepisów przez pracodawcę, wyłączna wina poszkodowanego, nietrzeźwość (ze wskazaniem dowodów).
6. Skutki wypadku dla poszkodowanego (rodzaj i umiejscowienie urazu).
7. Stwierdzenie, że wypadek jest albo nie jest wypadkiem przy pracy (lub traktowanym na równi z nim), z uzasadnieniem.
8. Rodzaj wypadku: indywidualny, zbiorowy, śmiertelny, ciężki, powodujący czasową niezdolność do pracy.
9. Wnioski i zalecane środki profilaktyczne.
10. Podpisy członków zespołu.
11. Data sporządzenia protokołu.
12. Przeszkody, które uniemożliwiły sporządzenie protokołu w terminie 14 dni.
13. Zapoznanie poszkodowanego z protokołem i jego uwagi lub zastrzeżenia.
14. Data zatwierdzenia i podpis pracodawcy.
15. Potwierdzenie odbioru protokołu.
16. Wykaz załączników.

Podstawa: Dz.U. 2019 poz. 1071

Komu doręcza się protokół powypadkowy?

Zatwierdzony protokół pracodawca niezwłocznie doręcza poszkodowanemu, a przy wypadku śmiertelnym – uprawnionym członkom rodziny zmarłego. Protokół wypadku śmiertelnego, ciężkiego lub zbiorowego pracodawca niezwłocznie doręcza też właściwemu inspektorowi pracy.

Podstawa: § 14 rozporządzenia z 1 lipca 2009 r.

Jakie prawa ma poszkodowany?

Przed zatwierdzeniem protokołu poszkodowany poznaje jego treść i może zgłosić uwagi i zastrzeżenia – zespół musi go o tym pouczyć. Ma prawo wglądu do akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek, odpisów i kopii. Uwagi i zastrzeżenia dołącza się do protokołu jako jego integralną część. Poszkodowany (a przy wypadku śmiertelnym – uprawniony członek rodziny) może też wystąpić do sądu rejonowego – sądu pracy z powództwem o ustalenie i sprostowanie protokołu; w jego interesie może to zrobić także zakładowa organizacja związkowa.

Podstawa: § 11 i § 12 ust. 2 rozporządzenia z 1 lipca 2009 r.; pouczenie II we wzorze protokołu

Co to jest wypadek przy pracy?

„Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą” – podczas lub w związku z wykonywaniem zwykłych czynności lub poleceń przełożonych, czynności na rzecz pracodawcy (nawet bez polecenia) albo w czasie pozostawania w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku. Czy dane zdarzenie spełnia tę definicję, ocenia zespół powypadkowy w protokole (pkt 7) i musi to uzasadnić.

Podstawa: art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej; § 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z 1 lipca 2009 r.

Co, jeśli zespół uzna, że to nie był wypadek przy pracy?

Stwierdzenie, że wypadek nie jest wypadkiem przy pracy – albo że zachodzą okoliczności, które mogą wpłynąć na prawo do świadczeń, np. wyłączna wina poszkodowanego lub nietrzeźwość – wymaga szczegółowego uzasadnienia i wskazania dowodów. Gdy protokół nie uznaje zdarzenia za wypadek przy pracy, ZUS odmawia świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego. Poszkodowany może żądać sprostowania protokołu w sądzie pracy.

Podstawa: § 12 ust. 1 rozporządzenia z 1 lipca 2009 r.; art. 22 ust. 1 ustawy wypadkowej

Kiedy trzeba zawiadomić inspekcję pracy i prokuratora?

Niezwłocznie po wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym – a także po każdym innym wypadku, który wywołał takie skutki, mającym związek z pracą, jeśli może być uznany za wypadek przy pracy. Zawiadamia się właściwego okręgowego inspektora pracy i prokuratora. Za brak zawiadomienia grozi grzywna od 2000 do 60 000 zł. Wypadek zbiorowy to taki, w którym w tym samym zdarzeniu ucierpiały co najmniej dwie osoby; śmiertelny – gdy śmierć nastąpiła w ciągu 6 miesięcy od wypadku.

Podstawa: art. 234 § 2 i art. 283 § 2 pkt 6 Kodeksu pracy; art. 3 ust. 4–⁠6 ustawy wypadkowej

Jak długo przechowuje się protokół i dokumentację powypadkową?

10 lat – protokół razem z pozostałą dokumentacją powypadkową (zapisem wyjaśnień, informacjami świadków, opiniami, szkicami, uwagami). Pracodawca prowadzi też rejestr wypadków przy pracy na podstawie wszystkich protokołów; rejestr zawiera m.in. imię i nazwisko poszkodowanego, miejsce i datę wypadku, skutki, datę protokołu, stwierdzenie, czy to wypadek przy pracy, datę przekazania wniosku do ZUS i liczbę dni niezdolności do pracy.

Podstawa: art. 234 § 3 i § 3¹ Kodeksu pracy; § 16 rozporządzenia z 1 lipca 2009 r.

Statystyczna karta wypadku Z‑KW – kiedy i do kiedy?

Kartę Z‑KW sporządza się na podstawie zatwierdzonego protokołu, w którym stwierdzono, że zdarzenie jest wypadkiem przy pracy lub wypadkiem traktowanym na równi z nim. Część I – w terminie 14 dni roboczych od dnia zatwierdzenia protokołu, część II (uzupełniającą) – nie później niż 6 miesięcy od zatwierdzenia. Kartę przekazuje się elektronicznie na portal sprawozdawczy GUS; pracodawca zatrudniający nie więcej niż 5 pracujących może wysłać ją w formie papierowej do Urzędu Statystycznego w Gdańsku.

Podstawa: § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 9 grudnia 2022 r. (Dz.U. poz. 2750)