Ocena ryzyka zawodowego – elektronik / serwisant rtv-agd

Środki profilaktyczne

1. 1.Naprawy, pomiary i próby urządzeń zasilanych z sieci powierzać osobom ze świadectwem kwalifikacyjnym na stanowisku eksploatacji w grupie 1 pkt 2 (urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne o napięciu do 1 kV), imiennie upoważnionym przez pracodawcę; świadectwo traci ważność po 5 latach od wydania. Wynika to z brzmienia przepisów: rozporządzenie w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych zalicza urządzenia używane w gospodarstwach domowych do urządzeń energetycznych powszechnego użytku, wyłącza spod swoich przepisów tylko ich obsługę i wymaga, aby prace eksploatacyjne (także remonty i prace kontrolno-pomiarowe) wykonywały osoby upoważnione, czyli osoby z kwalifikacjami potwierdzonymi na podstawie Prawa energetycznego; rozporządzenie w sprawie kwalifikacji zalicza naprawę i czynności kontrolno-pomiarowe do eksploatacji, obejmuje grupą 1 urządzenia zużywające energię elektryczną i zwalnia ze świadectwa tylko obsługę urządzeń do 1 kV i 20 kW. Osoba bez świadectwa (uczeń w przygotowaniu zawodowym, serwisant producenta przy specjalistycznych pracach serwisowych) wykonuje te prace tylko pod nadzorem osoby upoważnionej.Podstawa: art. 3 pkt 7 i 9, art. 54 ust. 1, 1aa i 2 ustawy z 10.04.1997 r. – Prawo energetyczne; § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 5 pkt 1, zał. nr 1 grupa 1 pkt 2 rozporządzenia MKiŚ z 1.07.2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci; § 2 pkt 1–⁠3, 6 i 7, § 3 pkt 3, § 6 ust. 1–⁠2 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych
2. 2.Opracować instrukcję eksploatacji dla stanowiska serwisowego (jakie pomiary i próby pod napięciem wolno na nim wykonywać, jakimi przyrządami, w jakiej kolejności) – prace pod napięciem wykonywane stale przez osoby upoważnione w ustalonym miejscu na podstawie tej instrukcji nie wymagają polecenia pisemnego. Przy pracy w otwartym urządzeniu pod napięciem nie zbliżać się ręką ani narzędziem do nieosłoniętych części pod napięciem bardziej, niż wymaga pomiar; podłączać sondy przy odłączonym zasilaniu, potem włączać urządzenie.Podstawa: § 4, § 23 ust. 1–⁠2 i 7, § 27 ust. 2 pkt 9, § 29 pkt 3 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych
3. 3.Stanowisko do pracy pod napięciem zasilać przez transformator separacyjny (osobny dla każdego stanowiska) z wyłącznikiem awaryjnym w zasięgu ręki i lampką sygnalizującą napięcie; na blacie nie trzymać uziemionych metalowych przedmiotów. Urządzenia, których producent nie pozwala diagnozować przez transformator separacyjny (np. płyty indukcyjne dużej mocy), sprawdzać według instrukcji serwisowej producenta.Podstawa: § 13 ust. 2, § 19 pkt 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 23 ust. 2 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych
4. 4.Wydać mierniki i sondy z osłoniętymi końcówkami o kategorii pomiarowej odpowiedniej do sieci 230/400 V, wskaźnik napięcia i narzędzia izolowane; sprzęt elektroizolacyjny i wskazujący napięcie ewidencjonować i poddawać próbom według dokumentacji producenta.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 26 ust. 1–⁠2 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych
5. 5.Przed wydaniem sprzętu po naprawie założyć wszystkie osłony i obudowy, sprawdzić przewód zasilający i wtyczkę, a w urządzeniach z przewodem ochronnym zmierzyć jego ciągłość i rezystancję izolacji testerem (wynik wpisać do zlecenia).Podstawa: § 19 pkt 3, § 29 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed pracą wewnątrz urządzenia wyjąć wtyczkę z gniazda (nie polegać na wyłączniku urządzenia), odłączyć akumulator, odczekać czas podany przez producenta, a następnie sprawdzić miernikiem napięcie na kondensatorach obwodu pierwotnego i rozładować je rozładowywaczem z rezystorem – nie zwierać ich śrubokrętem.Podstawa: § 24, § 25 ust. 1 pkt 1–⁠3 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych; § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Urządzenie rozkręcone na stanowisku oznaczać kartką „Nie podłączać – naprawa” z nazwiskiem serwisanta i trzymać wtyczkę poza listwą zasilającą, tak aby inna osoba nie podłączyła go do sieci.Podstawa: § 25 ust. 1 pkt 1–⁠2 i 5 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych

Środki profilaktyczne

1. 1.Akumulatory wyjmować narzędziami z tworzywa, nie przebijać i nie zginać ogniw, bieguny zużytych akumulatorów zaklejać taśmą; uszkodzonych i spuchniętych akumulatorów nie ładować – odkładać je do metalowego pojemnika z piaskiem lub granulatem gaśniczym, z dala od materiałów palnych. Sprzętu z akumulatorem nie ładować bez nadzoru po zamknięciu warsztatu.Podstawa: § 19 pkt 1–⁠2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 41 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.W warsztacie zapewnić gaśnicę odpowiednią do urządzeń elektrycznych, koc gaśniczy i metalowy pojemnik na uszkodzone akumulatory przy wyjściu; wyznaczyć osobę do działań gaśniczych i ewakuacji i poinformować pracowników, kto nią jest.Podstawa: art. 207¹ § 1–⁠2, art. 209¹ § 1 pkt 1–⁠2 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Do rozbierania obudów używać narzędzi z tworzywa (podważaki, przyssawki), przy odcinaniu wyprowadzeń i pracy przy pękniętym szkle zakładać okulary ochronne, a przy demontażu obudów z blachy i matryc – rękawice odporne na przecięcie; pęknięte szkło zbierać do sztywnego pojemnika. Wkrętarki i narzędzia ręczne sprawdzać przed użyciem, uszkodzone wycofywać.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 57, § 58 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Zapewnić apteczkę w warsztacie i w samochodzie serwisowym, z zawartością ustaloną z lekarzem medycyny pracy, i wyznaczyć osobę do udzielania pierwszej pomocy.Podstawa: § 44 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed rozpoczęciem pracy u klienta obejrzeć gniazdo i przewód zasilający, przy wycieku wody najpierw wyłączyć zasilanie urządzenia i zakręcić zawór, wytrzeć podłogę; przy uszkodzonej instalacji lub gnieździe przerwać pracę i poinformować klienta, że potrzebny jest elektryk. Poprosić o zamknięcie psa w innym pomieszczeniu.Podstawa: § 24 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych; art. 210 § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Ustalić zasady wizyt u klientów: przy zgłoszeniu ustalać zakres i koszt, serwisant ma telefon służbowy i może przerwać wizytę i wyjść, gdy klient zachowuje się agresywnie; przełożony zna adres i godzinę wizyty, a zdarzenia z agresją są zgłaszane i omawiane.Podstawa: art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy; § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Planować wizyty z czasem na dojazd, rozmowy w czasie jazdy prowadzić tylko przez zestaw głośnomówiący, a sprzęt i narzędzia przewozić w przestrzeni ładunkowej przymocowane pasami lub w zamykanych skrzyniach; samochód utrzymywać w stanie potwierdzonym badaniem technicznym, z apteczką i gaśnicą.Podstawa: art. 45 ust. 2 pkt 1, art. 61 ust. 3 ustawy z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym; art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Sprzęt przyjęty do naprawy i do wydania odkładać na regały lub w wyznaczone pola, nie w przejściach; przewody prowadzić nad blatem lub w listwach, przejścia między stołami utrzymywać o szerokości co najmniej 0,75 m.Podstawa: § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 16 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Stanowisko lutownicze wyposażyć w stojak na lutownicę, pochłaniacz lub odciąg dymów przy grocie, okulary ochronne i matę żaroodporną pod stację hot-air; stosować luty bezołowiowe, a lut z ołowiem tylko tam, gdzie wymaga tego naprawiany sprzęt; filtry pochłaniacza wymieniać według instrukcji producenta.Podstawa: § 7, § 8 ust. 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Przy stanowisku lutowniczym nie jeść i nie pić, po lutowaniu myć ręce; po wyłączeniu stacji hot-air nie odkładać dyszy na blat przed ostygnięciem.Podstawa: § 8 ust. 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych

Środki profilaktyczne

1. 1.Środki stosować według kart charakterystyki, w przewietrzanym pomieszczeniu, tylko przy urządzeniu wyłączonym i ostygłym, z dala od lutownicy i stacji hot-air; urządzenie włączać po odparowaniu środka. Na stanowisku trzymać tylko dzienny zapas alkoholu w zamykanym dozowniku, resztę w szafce na ciecze łatwopalne; czyściwo z alkoholem wyrzucać do zamykanego pojemnika z materiału niepalnego i opróżniać go co najmniej raz na dobę. W myjce ultradźwiękowej nie stosować cieczy łatwopalnych, chyba że producent myjki na to pozwala.Podstawa: § 3 ust. 1, § 10 ust. 2 pkt 1–⁠2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 41 ust. 2, § 46 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Wydać rękawice nitrylowe i okulary ochronne do pracy z alkoholem i aerozolami, a do zamrażacza w sprayu – rękawice chroniące przed zimnem.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Przekazać limity: jedna osoba podnosi i przenosi przy pracy stałej do 30 kg (mężczyzna) i 12 kg (kobieta), przy pracy dorywczej do 50 kg i 20 kg; ciężarów trzymanych dalej niż 30 cm od tułowia – połowa tych wartości. Pralki, lodówki i zmywarki przewozić wózkiem schodowym lub dwukołowym z pasem, a gdy trzeba je nieść – we dwie osoby; na zlecenia z ciężkim sprzętem wysyłać dwóch pracowników.Podstawa: § 5 ust. 1, § 10 pkt 4, § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Wydać obuwie robocze z podnoskiem i rękawice z powłoką zwiększającą chwyt do przenoszenia sprzętu.Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić lampę warsztatową z lupą lub mikroskop, regulowane krzesło i blat na wysokości pozwalającej pracować bez pochylania; stanowisko z monitorem urządzić zgodnie z wymaganiami minimalnymi (monitor na wysokości oczu, osobna klawiatura i mysz).Podstawa: § 16 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 4, zał. pkt 2.2, 5.1 rozporządzenia w sprawie stanowisk z monitorami ekranowymi; § 26 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Przeplatać pracę przy mikroskopie i monitorze innymi czynnościami albo zapewnić co najmniej 5-minutową przerwę po każdej godzinie pracy przy monitorze; kierować na badanie okulistyczne i zapewnić okulary korygujące, jeżeli lekarz to zaleci.Podstawa: § 7, § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie stanowisk z monitorami ekranowymi

Środki profilaktyczne

1. 1.Planować liczbę zleceń na dzień z czasem na diagnostykę i próby, nie wymagać naprawy pod napięciem w pośpiechu; wskazać osobę, której pracownik może zgłosić nękanie lub konflikt, i wyjaśniać zgłoszenia bez zwłoki; pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala zasady przeciwdziałania mobbingowi w regulaminie pracy albo w osobnym regulaminie (termin do 5.05.2027).Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 94³ § 1, art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy