Ocena ryzyka zawodowego – instruktor nauki jazdy

Środki profilaktyczne

1. 1.Jazdy samochodem prowadzić tylko pojazdem przystosowanym do nauki jazdy: z dodatkowym pedałem hamulca, który pozwala instruktorowi przejąć hamowanie, z dodatkowymi lusterkami zewnętrznymi i wewnętrznym oraz z apteczką (wymagań tych nie stosuje się do motocykli i motorowerów). Każdy pojazd do nauki jazdy ma tablicę „L” (na motocyklu – odblaskową), adnotację o przystosowaniu w dokumencie dopuszczającym go do ruchu i coroczne badanie techniczne.Podstawa: art. 24 pkt 1 ustawy z 5.01.2011 r. o kierujących pojazdami; § 43 ust. 1 pkt 3–⁠5 i 7, ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MI z 31.12.2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia; art. 55 ust. 1–⁠2 ustawy z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym; art. 81 ust. 6 ustawy z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
2. 2.Przed pierwszą jazdą dnia sprawdzić pojazd: działanie dodatkowego pedału hamulca (próba przy małej prędkości), ustawienie lusterek instruktora, opony, światła, wycieraczki i płyny. Pojazdu z usterką hamulców, układu kierowniczego, opon lub dodatkowego pedału nie używać do jazd i zgłosić usterkę kierownikowi ośrodka.
3. 3.Trudność jazd zwiększać stopniowo: pierwsze zajęcia na placu manewrowym lub na spokojnych ulicach, duży ruch i drogi szybkiego ruchu dopiero wtedy, gdy kursant opanował podstawowe czynności. Przestrzegać dziennego limitu jazd kursanta (na początku szkolenia 2 godziny, potem 3) – zmęczony kursant popełnia więcej błędów.Podstawa: § 11 ust. 1 rozporządzenia MIiB z 4.03.2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców
4. 4.Przy gołoledzi, gęstej mgle, śnieżycy i burzy jazdy w ruchu drogowym przenosić albo zastępować zajęciami na placu; decyzję podejmuje instruktor, a ośrodek ją akceptuje bez kar dla instruktora.
5. 5.Instruktor jedzie w zapiętych pasach bezpieczeństwa. Przepisy zwalniają instruktora z tego obowiązku podczas szkolenia, ale w tej ocenie przyjęto, że pasy zapina zawsze – zwolnienie nie zmniejsza skutków zderzenia.Podstawa: art. 39 ust. 2 pkt 4 ustawy z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
6. 6.Pracodawca nie dopuszcza do jazd instruktora po użyciu alkoholu. Kursanta z objawami alkoholu lub środków odurzających instruktor nie dopuszcza do jazdy i zgłasza to kierownikowi ośrodka.Podstawa: art. 22¹ᵈ § 1 Kodeksu pracy
7. 7.W czasie jazdy szkoleniowej instruktor nie rozmawia przez telefon, nie pisze wiadomości i nie wypełnia dokumentów – kartę zajęć i notatki uzupełnia na postoju.

Środki profilaktyczne

1. 1.Plac manewrowy ma utwardzoną nawierzchnię, jest wyłączony z ruchu pojazdów innych niż szkoleniowe i zamknięty dla osób postronnych (ogrodzenie, zamykana brama, tablica z zakazem wstępu); stanowiska do zadań wyznaczone trwale na nawierzchni.Podstawa: § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a–b rozporządzenie MIiB z 4.03.2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców; art. 28 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawa z 5.01.2011 r. o kierujących pojazdami
2. 2.Podczas manewrów kursanta instruktor stoi poza torem jazdy pojazdu, w miejscu widocznym z fotela kierowcy, nigdy za cofającym pojazdem ani między pojazdem a przeszkodą. Pachołki i tyczki ustawia i poprawia tylko wtedy, gdy pojazd stoi z zaciągniętym hamulcem postojowym, a kursant wie, że nie rusza bez polecenia.
3. 3.Na jednym stanowisku placu ćwiczy jeden pojazd; gdy na placu jest kilka pojazdów lub motocykli, instruktorzy ustalają kolejność i kierunek jazdy, a osoby czekające stoją w wyznaczonym miejscu poza placem.
4. 4.Na placu manewrowym instruktor nosi kamizelkę ostrzegawczą.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Koło w trasie wymieniać tylko w bezpiecznym miejscu poza jezdnią, w kamizelce ostrzegawczej, po ustawieniu trójkąta: poza obszarem zabudowanym 30–⁠50 m za pojazdem, na autostradzie i drodze ekspresowej 100 m – tam jednak nie wymieniać koła samemu, tylko wezwać pomoc drogową. Kursant w tym czasie czeka poza jezdnią.Podstawa: art. 50 ust. 1–⁠2 ustawy z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
2. 2.Do wymiany koła, tankowania i uzupełniania płynów wydać rękawice ochronne.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Wietrzyć pojazd między jazdami, a kierownicę, dźwignię zmiany biegów i klamki przecierać środkiem dezynfekującym przy zmianie kursanta. Kursant z objawami infekcji może przełożyć jazdę bez opłaty.

Środki profilaktyczne

1. 1.Pojazd szkoleniowy z regulowanym fotelem pasażera i podparciem odcinka lędźwiowego; lusterka instruktora ustawione tak, aby nie trzeba było stale obracać tułowia.
2. 2.Przeplatać jazdy z zajęciami na placu i w sali; w przerwach między jazdami wychodzić z pojazdu i rozruszać się kilka minut.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Wydać odzież chroniącą przed deszczem i zimnem do zajęć na placu (kurtka przeciwdeszczowa, ciepła odzież, obuwie) oraz nakrycie głowy chroniące przed słońcem.Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Przy zajęciach na placu w temperaturze poniżej 10 °C lub powyżej 25 °C zapewnić napoje, odpowiednio ciepłe lub chłodne. W upale planować zajęcia na placu rano i wieczorem i zapewnić miejsce w cieniu. Od 11.01.2027 przy pracy na otwartej przestrzeni powyżej 25 °C pracodawca ustala rozwiązania organizacyjne – po konsultacji w komisji bhp, a gdy jej nie ma – z pracownikami lub ich przedstawicielami i po opinii lekarza medycyny pracy.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia RM z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów; § 30a ust. 4–⁠7 rozporządzenia MRPiPS z 9.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 30a – temperatury maksymalne)
3. 3.Pojazd szkoleniowy ma sprawną klimatyzację i ogrzewanie; w upale nagrzane wnętrze przewietrzyć przed jazdą.

Środki profilaktyczne

1. 1.Grafik jazd układać tak, aby czas pracy nie przekraczał 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w tygodniu w okresie rozliczeniowym, a instruktor miał co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie i 35 godzin w każdym tygodniu. Przejazdy pojazdem ośrodka między kursantami, na plac i do stacji paliw są pracą i wlicza się je do czasu pracy.Podstawa: art. 129 § 1 Kodeksu pracy; art. 132 § 1, art. 133 § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Między jazdami planować przerwy: co najmniej 15 minut przy dniu pracy od 6 godzin i dodatkowe 15 minut przy dniu dłuższym niż 9 godzin. W przerwie instruktor wychodzi z pojazdu.Podstawa: art. 134 § 1 pkt 1–⁠2 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Kierownik ośrodka omawia z instruktorem trudne zdarzenia (kolizje, groźne sytuacje, skargi) zaraz po nich i umożliwia zmianę kursanta, gdy współpraca się nie układa; wyników zdawalności nie używa do publicznego porównywania instruktorów.
2. 2.Po wypadku lub groźnym zdarzeniu instruktor może przerwać jazdy tego dnia, jeżeli dalsza praca zagrażałaby jemu lub innym; ośrodek organizuje zastępstwo i nie wyciąga z tego konsekwencji.Podstawa: art. 210 § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Ustalić zasady na wypadek agresji: instruktor może przerwać jazdę i zakończyć zajęcia w bezpiecznym miejscu, ma przy sobie naładowany telefon z numerem kierownika ośrodka, a przy zagrożeniu dzwoni pod 112; każde zdarzenie zgłasza kierownikowi.Podstawa: art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy
2. 2.Ośrodek zna plan jazd każdego instruktora (godziny, miejsce rozpoczęcia i zakończenia); jazdy po zmroku kończyć w miejscu oświetlonym i uczęszczanym.
3. 3.Ustalić zasady kontaktu z kursantem: zwracanie się z szacunkiem, omawianie błędów bez obrażania, dotyk tylko przy przejmowaniu kierownicy lub w nagłej sytuacji. Chronią one i kursanta, i instruktora przed nieporozumieniami i skargami.