Ocena ryzyka zawodowego – operator wtryskarki

Środki profilaktyczne

1. 1.Wtryskarkę użytkować tylko z kompletnymi osłonami strefy formy (przednią, tylną i górną) i ich blokadami działającymi tak, jak przewidział producent: otwarcie osłony zatrzymuje ruch zamykania, a jej zamknięcie nie uruchamia cyklu bez celowego działania operatora. Działanie blokady osłony przedniej sprawdzać na początku każdej zmiany (otwarcie w czasie zamykania formy musi zatrzymać ruch), wynik zapisywać; maszynę z niesprawną blokadą wycofać z użycia.Podstawa: § 56 ust. 2 pkt 1–⁠2 i ust. 3, § 58 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 12 ust. 1, § 15 ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Zakazać sięgania do formy przez otwory w osłonach i nad nimi, mostkowania wyłączników i pracy z otwartą osłoną. Zablokowane wypraski i wlewki usuwać po otwarciu osłony i zatrzymaniu maszyny, narzędziem z miękkiego materiału; przy dużych maszynach, przy których można wejść w strefę formy całym ciałem, wchodzić tylko po założeniu mechanicznej blokady przewidzianej przez producenta i po wyłączeniu napędu pompy.Podstawa: § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 10 ust. 1–⁠2, § 17 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
3. 3.Prowadzić imienny wykaz osób upoważnionych do obsługi wtryskarek oraz – osobno – do przezbrajania i pracy w trybie ustawiania; dopuszczać je po instruktażu stanowiskowym zakończonym sprawdzianem praktycznym (sprawdzenie blokad, zatrzymanie awaryjne, usuwanie zablokowanej wypraski).Podstawa: § 11 ust. 1 i 6 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP; § 29, § 32 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Strefę dyszy i cylindra użytkować tylko z osłoną przewidzianą przez producenta (z blokadą); oczyszczanie cylindra wykonywać przy zamkniętej osłonie dyszy, do pojemnika na odpad, po ustawieniu temperatur według zaleceń dostawcy tworzywa; granulat higroskopijny suszyć według karty technicznej.Podstawa: § 14 ust. 2, § 15 ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 56 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Do oczyszczania cylindra, wymiany dyszy i usuwania zablokowanego tworzywa wydać osłonę twarzy (przyłbicę) na okulary ochronne, rękawice chroniące przed gorącem i odzież z długim rękawem z materiału, który nie topi się; zakazać zaglądania do dyszy i leja przy grzaniu cylindra.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Gorące części dostępne dla obsługi (cylinder, węże termostatu, suszarka) osłonić lub oznakować znakiem ostrzegawczym; węże termostatu olejowego używać tylko przeznaczone do tej temperatury i ciśnienia, sprawdzane przed zmianą; złącza rozłączać po ochłodzeniu i rozprężeniu według instrukcji producenta.Podstawa: § 16 ust. 2–⁠3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Wydać rękawice chroniące przed gorącem do prac przy formie, dyszy i termostacie oraz rękawice robocze do odbioru gorących wyprasek.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Węże hydrauliczne sprawdzać wzrokowo przy przeglądach i wymieniać w terminie i na warunkach producenta; nieszczelności nie szukać ręką; naprawy układu hydraulicznego wykonuje tylko osoba upoważniona po wyłączeniu pompy i rozprężeniu układu (także akumulatora); operator zgłasza każdy wyciek i zabezpiecza miejsce sorbentem.Podstawa: § 14 ust. 2, § 17 ust. 1, § 29 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 53, § 61 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Młynek użytkować tylko z lejem zasypowym przewidzianym przez producenta (kształt lub kurtyna uniemożliwiające sięgnięcie do noży) i sprawną blokadą otwarcia komory do zatrzymania wirnika; zakazać wpychania materiału ręką – w razie potrzeby używać popychacza.Podstawa: § 14 ust. 2, § 15 ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 56 ust. 2 pkt 1–⁠2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Czyszczenie komory, wymianę sita i noży wykonywać tylko po wyłączeniu i zablokowaniu wyłącznika głównego osobistą kłódką i po zatrzymaniu wirnika; noże obracać i wymieniać w rękawicach odpornych na przecięcie, według instrukcji producenta.Podstawa: § 53, § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 17 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Do okrawania stosować noże z osłoną lub chowanym ostrzem albo szczypce i przyrządy do odcinania wlewków; wypraskę opierać na stole lub przyrządzie, nie w dłoni; tępe ostrza wymieniać.Podstawa: § 2 ust. 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 39 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Do okrawania wydać rękawicę odporną na przecięcie na rękę przytrzymującą wypraskę (nie przy pracy przy ruchomych częściach maszyn).Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Sprawdzenie instalacji elektrycznej i ochrony przeciwporażeniowej zlecać co najmniej raz na 5 lat (przy najmie hali uzyskać protokół od właściciela lub zarządcy); osłony opasek grzejnych i szafy sterownicze trzymać zamknięte, przecieki wody z układu chłodzenia usuwać od razu, a naprawy elektryczne zlecać elektrykowi z kwalifikacjami lub serwisowi.Podstawa: art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane; § 19 pkt 3, § 29 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 58 ust. 1–⁠3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Sprawdzić moc znamionową wtryskarek na tabliczkach. Bez świadectwa kwalifikacyjnego wolno obsługiwać tylko urządzenia elektryczne o napięciu do 1 kV i mocy do 20 kW, gdy dokumentacja określa zasady ich obsługi. Przy wtryskarce o mocy powyżej 20 kW w tej ocenie przyjęto ostrożnie, jak w karcie operatora CNC, że czynności obsługi wpływające na parametry jej pracy (ustawianie temperatur, ciśnień i programu) wymagają świadectwa kwalifikacyjnego grupy 1 w zakresie eksploatacji – zapewnić co najmniej jedną osobę z takim świadectwem na każdej zmianie albo ustalić to z elektrykiem sprawującym nadzór nad urządzeniami.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, § 5 pkt 1, zał. nr 1 grupa 1 pkt 2 rozporządzenia MKiŚ z 1.07.2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci

Środki profilaktyczne

1. 1.Rozsypany granulat zbierać od razu (odkurzacz, szufelka), wycieki oleju i wody usuwać sorbentem, nieszczelności zgłaszać; przejścia między maszynami utrzymywać wolne na szerokość co najmniej 0,75 m (1 m przy ruchu w obu kierunkach), a węże i przewody prowadzić poza przejściami.Podstawa: § 16 ust. 1, § 46 ust. 1–⁠2, § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Wydać obuwie robocze z podeszwą przeciwpoślizgową i podnoskiem.Podstawa: art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Halę wyposażyć w gaśnice odpowiednie do pożarów grup A i B oraz urządzeń elektrycznych pod napięciem, w miejscach widocznych i dostępnych, przeglądane nie rzadziej niż raz w roku; wyznaczyć pracowników do gaszenia pożaru i ewakuacji.Podstawa: § 3 ust. 2–⁠3, § 32 ust. 1–⁠3, § 33 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Przy maszynach trzymać tylko granulat i opakowania na bieżącą zmianę, materiały palne co najmniej 0,5 m od części nagrzewających się powyżej 100°C, drogi ewakuacyjne i dostęp do gaśnic wolne; zaolejone czyściwo usuwać z hali co najmniej raz na dobę.Podstawa: § 46 ust. 2–⁠3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 4 ust. 1 pkt 8 lit. a, pkt 11 i pkt 18 lit. a rozporządzenie MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Środki profilaktyczne

1. 1.Zebrać karty charakterystyki granulatów, barwników, środków do oczyszczania cylindra i środków do form, sporządzić ich spis i na tej podstawie (w tym informacji o niebezpiecznych produktach rozkładu) ocenić ryzyko; przestrzegać temperatur przetwórstwa podanych przez dostawcę tworzywa i nie pozostawiać tworzywa w gorącym cylindrze dłużej, niż dopuszcza dostawca.Podstawa: § 2, § 3 ust. 1–⁠2 i 4, § 6 ust. 1 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Nad dyszą i miejscem oczyszczania cylindra zapewnić odciąg miejscowy, a w hali – wentylację; jeżeli rozpoznanie wskaże czynniki, dla których ustalono NDS (np. chlorowodór przy PVC – 5 mg/m³, formaldehyd przy POM – 0,37 mg/m³, styren przy tworzywach styrenowych – 50 mg/m³), zlecić ich pomiar akredytowanemu laboratorium. Formaldehyd jest sklasyfikowany jako rakotwórczy kategorii 1B (H350) i mutagenny kategorii 2 (H341), a styren jako działający szkodliwie na rozrodczość kategorii 2 (H361d): jeżeli rozpoznanie wskaże formaldehyd, przetwórstwo POM wpisać do rejestru prac z czynnikami rakotwórczymi, prowadzić rejestr pracowników, przekazywać informację inspektorom sanitarnemu i pracy i mierzyć go co 6 miesięcy (wynik powyżej 0,1 do 0,5 NDS) albo co 3 miesiące (powyżej 0,5 NDS).Podstawa: § 14 ust. 4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 2 ust. 1 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; zał. nr 1 poz. 119, 260 i 500 NDS; art. 222 § 1–⁠2 Kodeksu pracy; § 3 pkt 1, § 6 ust. 1–⁠2, § 7 ust. 1 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; § 6 ust. 1 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Środki w aerozolu stosować oszczędnie, zgodnie z kartą charakterystyki, przy wyłączonych gorących kanałach, jeżeli wymaga tego producent; nie rozpylać ich na gorące grzałki i w pobliżu otwartego ognia; zużyte puszki i czyściwo do zamkniętych niepalnych pojemników.Podstawa: § 10 ust. 2 pkt 1–⁠2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 46 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Wydać rękawice nitrylowe do prac z olejem i środkami do form, krem ochronny i środki do mycia rąk; zaolejoną odzież prać na koszt pracodawcy.Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁹ § 2–⁠3 Kodeksu pracy; § 115 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Zlecić akredytowanemu laboratorium pomiar hałasu na stanowiskach najpóźniej 30 dni od rozpoczęcia działalności i po zmianie maszyn, a potem co rok (wynik powyżej 0,5 NDN) lub co 2 lata; wynik porównać z progiem działania (80 dB) i NDN (85 dB) i przekazać pracownikom.Podstawa: § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; zał. nr 2 NDS; § 2 ust. 1, § 3, § 13, § 14 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
2. 2.Udostępnić ochronniki słuchu przy hałasie powyżej 80 dB, a gdy osiąga lub przekracza 85 dB – nadzorować ich noszenie i oznakować strefę; do czasu pomiaru wydać ochronniki pracującym przy młynku.Podstawa: § 6 ust. 1, § 7 ust. 1 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
3. 3.Przy hałasie 85 dB i więcej sporządzić i wdrożyć program ograniczania hałasu: młynki w obudowach dźwiękochłonnych lub w osobnym pomieszczeniu, wyłożenie zsypów i pojemników gumą, ekrany między maszynami. Hałas z wynikiem pomiaru wpisać na skierowanie na badania.Podstawa: § 5 ust. 2–⁠3 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; art. 229 § 4a Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Przekazać pracownikom limity: jedna osoba przenosi przy pracy stałej do 30 kg (mężczyzna) i 12 kg (kobieta), a podnosząc powyżej barków – do 21 kg i 8 kg; worki 25 kg nie są przenoszone stale przez kobiety. Granulat podawać podajnikiem (ładowaczem) z pojemnika na podłodze lub z oktabiny, a nie wsypywać z worka do leja nad głową.Podstawa: § 5 ust. 1, § 13 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
2. 2.Zapewnić podajniki granulatu, wózek paletowy i stoły na wysokości roboczej do pojemników z wypraskami; masa napełnionego pojemnika ma mieścić się w limitach.Podstawa: § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 3 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych

Środki profilaktyczne

1. 1.Czas cyklu przy pracy półautomatycznej ustalać z zapasem na odbiór i okrawanie bez pośpiechu; przeplatać obsługę maszyny z pakowaniem i kontrolą jakości, stosować rotację stanowisk i krótkie przerwy; tam, gdzie się da, odbiór wyprasek przejmuje manipulator lub taśma.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
2. 2.Przy maszynach ułożyć maty przeciwzmęczeniowe, stoły do okrawania i pakowania dopasować do wzrostu pracownika, zapewnić siedziska przy pracy, która nie wymaga stałego stania, i miejsce do odpoczynku na siedząco w pobliżu.Podstawa: § 49 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić wentylację hali odprowadzającą ciepło od maszyn i izolację gorących części; zapewnić w hali temperaturę co najmniej 14°C, a przy stanowiskach lekkiej pracy (pakowanie, kontrola) co najmniej 18°C.Podstawa: § 30, § 31 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Zapewnić wodę do picia, a gdy temperatura z powodu pogody przekracza 28°C – także napoje chłodne. Od 11.01.2027: gdy temperatura w hali z powodu pogody przekroczy 28°C, stosować rozwiązania techniczne (wentylacja, osłony od słońca) lub organizacyjne (dodatkowe przerwy, praca wcześniej rano) ustalone po konsultacji w komisji bhp, a gdy jej nie ma – z pracownikami lub ich przedstawicielami i po opinii lekarza medycyny pracy; prac w hali nie wykonuje się, gdy temperatura z powodu pogody przekracza 35°C.Podstawa: § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia RM z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów; § 30a ust. 1–⁠3, 5–⁠7 rozporządzenia MRPiPS z 9.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 30a – temperatury maksymalne)

Środki profilaktyczne

1. 1.Grafik zmianowy z co najmniej 11 godzinami odpoczynku w każdej dobie i rotacją w kolejności rano–popołudnie–noc; w nocy przy wtryskarkach nie pracuje się w pojedynkę bez ustalonego sposobu kontaktu z inną osobą.Podstawa: art. 132 § 1 Kodeksu pracy; § 43 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Normy wydajności ustalać na podstawie rzeczywistych czasów pracy i konsultować z pracownikami; nie karać za zatrzymanie maszyny z powodów bezpieczeństwa.Podstawa: art. 237¹¹ᵃ § 1 Kodeksu pracy; § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Wskazać osobę, której pracownik może zgłosić nękanie lub konflikt, i wyjaśniać zgłoszenia bez zwłoki; pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala zasady przeciwdziałania mobbingowi w regulaminie pracy albo w osobnym regulaminie (termin do 5.05.2027).Podstawa: art. 94³ § 1, art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy