Twoja ocena ryzyka

Ocena ryzyka zawodowego – operator cnc / tokarz / frezer

Karta oceny ryzyka, instrukcje BHP i oświadczenia pracowników – w plikach Word, dopasowane do Twojego sprzętu.

Przygotuj ocenę dla tego stanowiska

149 zł brutto za całą firmęjednorazowo, bez abonamentu

Zobacz przykładową kartę

Pozostałe stanowiska w firmie dodasz w tej samej cenie (do 10).

Karta oceny ryzyka zawodowego

Stanowisko: Tokarz, frezer, operator obrabiarek CNC (mały zakład obróbki skrawaniem)

.docx
ZagrożenieRyzyko
bez środkówpo wdrożeniu środków
Pochwycenie przez obracający się uchwyt, detal lub pręt na tokarce konwencjonalnejbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE
Skaleczenie i pochwycenie przez frez na frezarce konwencjonalnejbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE
Skaleczenia i oparzenia wiórami, odpryski w oczachbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówMAŁE
Poślizgnięcie i potknięcie przy obrabiarkachbez środkówŚREDNIEpo wdrożeniu środkówMAŁE
Niska lub wysoka temperatura i niedostateczne oświetlenie w halibez środkówŚREDNIEpo wdrożeniu środkówMAŁE
Fragment karty: 3 z 17 zagrożeń.Fragment karty: 5 z 17 zagrożeń. W pełnej karcie także źródła, skutki i środki.Zobacz całą przykładową kartę

Każde zagrożenie i każdy środek ma podane źródło: Kodeks pracy, rozporządzenia BHP, publikacje CIOP‑PIB.

Przykładowa karta oceny ryzyka – operator cnc / tokarz / frezer

Cała karta dla tego stanowiska, przygotowana tym samym generatorem co płatne dokumenty, przy zadaniach i sprzęcie zaznaczonych w kreatorze domyślnie: 17 zagrożeń, każde ze źródłem, skutkami, oceną ryzyka bez środków i po wdrożeniu środków oraz środkami profilaktycznymi. Kliknij zagrożenie, żeby je rozwinąć.

Karta oceny ryzyka zawodowego

Przykład

Stanowisko: Tokarz, frezer, operator obrabiarek CNC (mały zakład obróbki skrawaniem)

Pracodawca
Przykładowa firma (przykład – w Twojej karcie dane Twojej firmy)
Kod zawodu
722307 – Operator obrabiarek skrawających
Metoda
PN‑N‑18002, skala 3×3
Data oceny
dzień przygotowania karty
1. Opis stanowiska, sprzęt i środki ochrony indywidualnej

Tokarz, frezer lub operator obrabiarek CNC w małym zakładzie obróbki skrawaniem wykonuje detale z metalu na tokarkach i frezarkach konwencjonalnych oraz na tokarkach i centrach obróbczych CNC. Mocuje materiał i narzędzia, ustawia obrabiarki, uruchamia programy i nadzoruje cykl, mierzy detale, usuwa wióry, uzupełnia i kontroluje ciecz obróbkową, ostrzy narzędzia i przenosi półfabrykaty, uchwyty i imadła. Najpoważniejsze zagrożenia to pochwycenie przez obracający się uchwyt, detal lub narzędzie (zwłaszcza w rękawicach i przy polerowaniu płótnem ściernym), praca przy otwartych drzwiach obrabiarki CNC, skaleczenia wiórami, choroby skóry i płuc od cieczy obróbkowych, hałas i dźwiganie.

Wykonywane zadania
  • Obsługa obrabiarek CNC: zakładanie i zdejmowanie detali, uruchamianie programu, nadzór nad cyklem, pomiary detali
  • Ustawianie obrabiarek: mocowanie uchwytów, szczęk, imadeł i narzędzi, bazowanie, korekty i próbna obróbka (także przy otwartych drzwiach w trybie ustawczym)
  • Toczenie, frezowanie i wiercenie na obrabiarkach konwencjonalnych (sterowanych ręcznie)
  • Usuwanie wiórów, czyszczenie obrabiarek, wanien i przenośników wiórów
  • Przygotowanie i uzupełnianie cieczy obróbkowej (emulsji), kontrola stężenia, wymiana i czyszczenie zbiornika
  • Gratowanie, mycie i kontrola detali przy stole (pilniki, skrobaki, przyrządy pomiarowe)
  • Ręczne przenoszenie półfabrykatów, detali, uchwytów, imadeł i pojemników z wiórami
Maszyny, urządzenia i narzędzia
  • Tokarka CNC, frezarka CNC lub centrum obróbcze z zamykaną kabiną
  • Tokarka konwencjonalna (uniwersalna)
  • Frezarka konwencjonalna (uniwersalna lub narzędziowa)
  • Wiertarka stołowa lub kolumnowa
  • Piła taśmowa do cięcia materiału
  • Pistolet do przedmuchiwania detali sprężonym powietrzem
Substancje i materiały
  • Ciecze obróbkowe (emulsje chłodząco-smarujące, oleje do obróbki), oleje i smary maszynowe
  • Odtłuszczacze i zmywacze do mycia detali
Środki ochrony indywidualnej
  • Wydać okulary ochronne z osłonami bocznymi (noszone przez cały czas przy obrabiarkach otwartych i przy przedmuchiwaniu), obuwie robocze z podnoskiem i podeszwą odporną na przebicie oraz rękawice odporne na przecięcie do czyszczenia wanien wiórów i przenoszenia detali przy zatrzymanej maszynie.
  • Wydać rękawice nitrylowe odporne na ciecz obróbkową (według karty charakterystyki) do prac przy zatrzymanej maszynie – przygotowania i wymiany cieczy, czyszczenia zbiornika, mycia i przenoszenia zaolejonych detali – okulary ochronne, fartuch lub odzież nieprzemakalną przy pracach z cieczą, środki do mycia rąk bez rozpuszczalników oraz krem ochronny i regenerujący; zaolejoną odzież roboczą prać na koszt pracodawcy, a nie w domu pracownika.
  • Udostępnić ochronniki słuchu przy hałasie powyżej 80 dB, a gdy hałas osiąga lub przekracza 85 dB – nadzorować ich noszenie i oznakować strefę znakiem nakazu; do czasu pomiaru wydać ochronniki pracującym przy piłach, otwartych obrabiarkach i przy przedmuchiwaniu.
  • Wydać obuwie robocze z podnoskiem i rękawice robocze do przenoszenia materiału (zdejmowane przed pracą przy obracających się częściach).

Czynniki niebezpieczne

  • Pochwycenie przez obracający się uchwyt, detal lub pręt na tokarce konwencjonalnejbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Obracający się uchwyt i detal przy pracy w rękawicach, z luźnymi rękawami i włosami, płótno ścierne, pilnik lub szmata przykładane ręką do obracającego się detalu, pomiar detalu w ruchu, klucz pozostawiony w uchwycie, długi pręt wystający z tyłu wrzeciona bez osłony, długie wióry wstęgowe nawijające się na detal

    Możliwe skutki

    Wciągnięcie dłoni i ramienia, złamania, zwichnięcia, amputacje palców i dłoni, oskalpowanie, uderzenie wyrzuconym kluczem, śmierć

    Ryzyko bez środkówC3 × P3DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Tokarkę użytkować z osłoną uchwytu (najlepiej z blokadą, która nie pozwala uruchomić wrzeciona przy podniesionej osłonie), osłoną śruby pociągowej i wałka pociągowego, sprawnym hamulcem wrzeciona i wyłącznikiem awaryjnym w zasięgu ręki; pręty wystające z tyłu wrzeciona osłaniać rurą lub podpierać podpórką. Tokarkę z uszkodzoną osłoną lub hamulcem wycofać z użycia.Podstawa: § 13 ust. 2, § 14 ust. 1, § 15 ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 55 ust. 1, § 56 ust. 1–⁠3, § 58 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    2. 2.Wyposażyć tokarki w klucze do uchwytów ze sprężyną wypychającą (klucz nie zostaje w uchwycie po puszczeniu) i półkę na klucz poza strefą uchwytu.Podstawa: § 14 ust. 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    3. 3.Przy obracającym się uchwycie i detalu zakaz pracy w rękawicach, luźnej odzieży, z biżuterią i rozpuszczonymi włosami; pomiary, poprawianie mocowania i usuwanie wiórów tylko po zatrzymaniu wrzeciona. Rękawice wydawać tylko do przenoszenia materiału i detali przy zatrzymanej maszynie.Podstawa: § 60 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; zał. nr 2 § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    4. 4.Zakazać przykładania płótna ściernego, pilnika i szmaty trzymanych w ręce do obracającego się detalu. Gratowanie i wymiar uzyskiwać narzędziem tokarskim albo polerować poza tokarką; jeżeli polerowanie płótnem na tokarce konwencjonalnej jest konieczne, stosować wyłącznie uchwyt na płótno zamocowany w imaku (metody opisane przez brytyjski urząd HSE), a na tokarkach CNC – nigdy.Podstawa: § 2 ust. 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    5. 5.Do pracy na tokarce dopuszczać tylko pracownika po instruktażu stanowiskowym na tej tokarce zakończonym sprawdzianem praktycznym, obejmującym mocowanie detalu, pracę bez rękawic, zakaz polerowania płótnem z ręki i postępowanie przy pochwyceniu.Podstawa: § 11 ust. 1 i 6 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP; § 32 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (6)
    • HSE (UK), Engineering Information Sheet No 2 (rev1) The use of emery cloth on metalworking lathes oraz strona „Using emery cloth on metalworking lathes”
    • CIOP‑PIB, portal Bezpieczeństwo i higiena pracy (www.ciop.pl) – baza wiedzy o zagrożeniach przy obróbce metali skrawaniem, obróbce ręcznej i ślusarskiej, hałasie i drganiach
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596, zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w małych warsztatach ślusarskich i zakładach obróbki skrawaniem (02.10.2026)
    • Rozporządzenie MGiP z 27.07.2004 w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1327 ze zm. Dz.U. 2025 poz. 1640
  • Skaleczenie i pochwycenie przez frez na frezarce konwencjonalnejbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Obracający się frez i oprawka bez osłony, ręka przy frezie przy podawaniu detalu i zbieraniu wiórów, detal źle zamocowany w imadle lub łapami (wyrwanie detalu), przesuw szybki stołu, wymiana frezu przy włączonym napędzie, rękawice przy obracającym się frezie

    Możliwe skutki

    Głębokie rany cięte i amputacje palców, zmiażdżenie dłoni między stołem a korpusem, urazy od wyrwanego detalu

    Ryzyko bez środkówC3 × P2DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Frezarkę użytkować z osłoną frezu przewidzianą przez producenta (regulowaną lub z blokadą), ogranicznikami przesuwu stołu i wyłącznikiem awaryjnym; detal mocować w imadle maszynowym przykręconym do stołu albo łapami, nigdy nie trzymać go ręką.Podstawa: § 13 ust. 2, § 15 ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 56 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    2. 2.Frez wymieniać i detal przestawiać tylko przy zatrzymanym wrzecionie; wióry ze stołu zbierać szczotką po zatrzymaniu frezu; przy obracającym się frezie nie pracować w rękawicach.Podstawa: § 60 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 17 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (3)
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596, zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • CIOP‑PIB, portal Bezpieczeństwo i higiena pracy (www.ciop.pl) – baza wiedzy o zagrożeniach przy obróbce metali skrawaniem, obróbce ręcznej i ślusarskiej, hałasie i drganiach
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
  • Uderzenie, zgniecenie i pochwycenie w obrabiarce CNC, wyrzucenie detalu lub odłamków narzędziabez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Praca przy otwartych drzwiach w trybie ustawczym, zmostkowana lub uszkodzona blokada drzwi, niespodziewany ruch osi, rewolweru lub magazynu narzędzi, kolizja narzędzia przy błędzie w programie lub korekcie, wyrwanie źle zamocowanego detalu, pęknięcie narzędzia, szyba okna kabiny zmętniała i osłabiona przez ciecz obróbkową

    Możliwe skutki

    Zmiażdżenia i amputacje palców, złamania, urazy głowy i oczu od wyrzuconych części, śmierć

    Ryzyko bez środkówC3 × P2DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Obrabiarki CNC użytkować tylko z działającą blokadą drzwi kabiny: w trybie automatycznym otwarcie drzwi zatrzymuje ruchy niebezpieczne albo drzwi są ryglowane do zatrzymania wrzeciona, a ich zamknięcie nie uruchamia samo programu. Zakazać mostkowania, odkręcania i omijania wyłączników drzwi; działanie blokady sprawdzać na początku zmiany, a przy usterce wycofać obrabiarkę z użycia do naprawy.Podstawa: § 56 ust. 2 pkt 1–⁠2 i ust. 3, § 58 ust. 2–⁠3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 12 ust. 1, § 15 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    2. 2.Tryb ustawczy (ruchy przy otwartych drzwiach z ograniczoną prędkością, sterowanie przyciskiem przytrzymywanym lub pokrętłem ręcznym) uruchamia tylko osoba imiennie upoważniona przez pracodawcę, kluczykiem lub hasłem; w tym czasie w zasięgu ruchu osi, rewolweru i magazynu narzędzi nie przebywa nikt inny. Pierwszą sztukę po zmianie programu, narzędzia lub korekty obrabiać po sprawdzeniu programu w symulacji, z obniżonym posuwem i ręką przy przycisku zatrzymania.Podstawa: § 10 ust. 2, § 17 ust. 1, § 29 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 61 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    3. 3.Szybę okna kabiny obrabiarki kontrolować przy przeglądach i wymieniać na oryginalną część w terminie i na warunkach określonych przez producenta albo wcześniej przy pęknięciu, zarysowaniu lub zmętnieniu; zakaz zastępowania jej zwykłą płytą z tworzywa lub szkła.Podstawa: § 14 ust. 2–⁠3, § 27 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    4. 4.Prowadzić imienny wykaz osób upoważnionych do obsługi poszczególnych obrabiarek CNC, do ustawiania i do zmian w programach; dopuszczać je po instruktażu stanowiskowym na danej obrabiarce zakończonym sprawdzianem praktycznym (obejmującym zatrzymanie awaryjne, tryb ustawczy i postępowanie po kolizji).Podstawa: § 11 ust. 1 i 6 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP; § 32 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (6)
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596, zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • HSE (UK), INDG229 (rev1) Using work equipment safely, 2012
    • CIOP‑PIB, portal Bezpieczeństwo i higiena pracy (www.ciop.pl) – baza wiedzy o zagrożeniach przy obróbce metali skrawaniem, obróbce ręcznej i ślusarskiej, hałasie i drganiach
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w małych warsztatach ślusarskich i zakładach obróbki skrawaniem (02.10.2026)
    • Rozporządzenie MGiP z 27.07.2004 w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1327 ze zm. Dz.U. 2025 poz. 1640
  • Nieoczekiwane uruchomienie obrabiarki przy ustawianiu, czyszczeniu i usuwaniu usterekbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Sięganie do strefy obróbki bez zatrzymania wrzeciona i programu, uruchomienie przez inną osobę w czasie wymiany szczęk lub czyszczenia wanny wiórów, energia pozostająca w układzie (hydrauliczny uchwyt, sprężone powietrze, opadające elementy), samodzielne naprawy

    Możliwe skutki

    Zmiażdżenia i amputacje, złamania, śmierć

    Ryzyko bez środkówC3 × P2DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Opracować i wywiesić przy obrabiarkach procedurę odłączania energii przed dłuższymi pracami wewnątrz maszyny (czyszczenie wanny i przenośnika wiórów, wymiana szczęk, usuwanie zakleszczeń): zatrzymać program i wrzeciono, wyłączyć wyłącznik główny i zablokować go osobistą kłódką z zawieszką „Nie włączać – praca przy maszynie”, rozładować ciśnienie hydrauliczne i pneumatyczne według instrukcji producenta, podeprzeć elementy, które mogą opaść; zapewnić kłódki dla każdej osoby wykonującej takie prace.Podstawa: § 53, § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 17 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    2. 2.Naprawy mechaniczne, elektryczne i hydrauliczne obrabiarek wykonują wyłącznie osoby upoważnione z odpowiednimi kwalifikacjami albo serwis producenta, nie operator; obrabiarkę po naprawie uruchamia osoba, która ją naprawiała, albo przełożony – operator wraca do pracy po sprawdzeniu osłon i blokad.Podstawa: § 29, § 32 pkt 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 61 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    Źródła opisu tego zagrożenia (3)
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596, zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • HSE (UK), INDG229 (rev1) Using work equipment safely, 2012
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
  • Skaleczenia i oparzenia wiórami, odpryski w oczachbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówMAŁE

    Źródło zagrożenia

    Ostre i gorące wióry wstęgowe i spiralne nawijające się na detal i narzędzie, wióry odpryskowe przy obróbce żeliwa i mosiądzu, usuwanie wiórów ręką, przenoszenie wiórów w rękach, przedmuchiwanie sprężonym powietrzem, czyszczenie wanny wiórów, zadziory na detalach

    Możliwe skutki

    Rany cięte dłoni i przedramion, oparzenia, ciała obce w oku i urazy rogówki, zakażenia ran

    Ryzyko bez środkówC2 × P3DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P1MAŁE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Przy każdej obrabiarce zapewnić hak do wiórów, szczotkę i zgarniacz oraz metalowe pojemniki z pokrywą na wióry; dobierać płytki i parametry skrawania z łamaczem wióra, aby nie powstawały długie wióry wstęgowe.Podstawa: § 46 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 2 ust. 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    2. 2.Wióry usuwać hakiem, szczotką lub zgarniaczem po zatrzymaniu obrabiarki, nigdy ręką i nie przez zdmuchiwanie w stronę ludzi; pojemniki opróżniać przed przepełnieniem; detale gratować od razu po obróbce.Podstawa: § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    3. 3.Wydać okulary ochronne z osłonami bocznymi (noszone przez cały czas przy obrabiarkach otwartych i przy przedmuchiwaniu), obuwie robocze z podnoskiem i podeszwą odporną na przebicie oraz rękawice odporne na przecięcie do czyszczenia wanien wiórów i przenoszenia detali przy zatrzymanej maszynie.Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (5)
    • CIOP‑PIB, portal Bezpieczeństwo i higiena pracy (www.ciop.pl) – baza wiedzy o zagrożeniach przy obróbce metali skrawaniem, obróbce ręcznej i ślusarskiej, hałasie i drganiach
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w małych warsztatach ślusarskich i zakładach obróbki skrawaniem (02.10.2026)
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596, zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 94^3, 94^3a, 132, 178, 178^1, 179, 202, 203, 204, 208, 209^1, 222, 227, 229, 237^3, 237^6–⁠237^10)
  • Skaleczenie przy pile taśmowej do cięcia materiałubez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Ruchoma taśma w strefie cięcia, podawanie i odbieranie materiału w czasie ruchu, krótkie odcinki przytrzymywane ręką, długie pręty bez podpór spadające po przecięciu, wymiana taśmy

    Możliwe skutki

    Rany cięte i amputacje palców, zmiażdżenie stóp przez spadający materiał

    Ryzyko bez środkówC3 × P2DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Piłę użytkować z kompletną osłoną taśmy poza strefą cięcia, osłoną strefy cięcia ustawianą blisko materiału, imadłem i wyłącznikiem awaryjnym; długie pręty podpierać stojakami rolkowymi.Podstawa: § 13 ust. 2, § 15 ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 56 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    2. 2.W czasie ruchu taśmy nie podawać, nie odbierać i nie przytrzymywać ręką materiału ani odciętych kawałków; taśmę wymieniać przy wyłączonym i zabezpieczonym przed włączeniem zasilaniu, w rękawicach odpornych na przecięcie.Podstawa: § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 17 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (2)
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596, zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
  • Pochwycenie przez wiertło lub wrzeciono wiertarkibez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Wirujące wiertło i wrzeciono, rękawice, luźne rękawy i włosy, detal trzymany ręką zamiast w imadle, długie spiralne wióry, klucz pozostawiony w uchwycie

    Możliwe skutki

    Urazy i amputacje palców, złamania ręki, oskalpowanie, rany cięte od obracającego się detalu

    Ryzyko bez środkówC3 × P2DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Wiertarkę wyposażyć w regulowaną osłonę wiertła, łatwo dostępny wyłącznik awaryjny i imadło maszynowe przykręcane do stołu; detal zawsze mocować w imadle lub dociskiem.Podstawa: § 14 ust. 1, § 15 ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 56 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    2. 2.Przy wiertarce nie pracować w rękawicach i luźnej odzieży; wióry usuwać hakiem lub szczotką po zatrzymaniu wrzeciona; klucz wyjmować z uchwytu przed włączeniem.Podstawa: § 60 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    Źródła opisu tego zagrożenia (2)
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596, zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
  • Sprężone powietrze przy przedmuchiwaniu detali i maszynbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Przedmuchiwanie detali i obrabiarek pistoletem, wióry i krople cieczy wyrzucane w stronę twarzy, strumień skierowany na skórę lub odzież, pęknięcie węża, zbiornik kompresora bez kontroli

    Możliwe skutki

    Urazy oczu, wtłoczenie powietrza lub cieczy pod skórę, urazy słuchu, uderzenie wężem

    Ryzyko bez środkówC3 × P2DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Zakaz przedmuchiwania odzieży, skóry i włosów sprężonym powietrzem i kierowania strumienia na ludzi; detale przedmuchiwać pistoletem z ograniczeniem ciśnienia i dyszą bezpieczną, w okularach ochronnych, kierując strumień do osłoniętej strefy (wnętrze kabiny, skrzynka do przedmuchiwania); wióry z obrabiarek sprzątać odkurzaczem lub zgarniaczem zamiast przedmuchiwania.Podstawa: § 14 ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (3)
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596, zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w małych warsztatach ślusarskich i zakładach obróbki skrawaniem (02.10.2026)
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 94^3, 94^3a, 132, 178, 178^1, 179, 202, 203, 204, 208, 209^1, 222, 227, 229, 237^3, 237^6–⁠237^10)
  • Porażenie prądem elektrycznymbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Uszkodzone przewody zasilające obrabiarek i lamp miejscowych, ciecz obróbkowa na przewodach i w szafach sterowniczych, otwarte szafy sterownicze, samodzielne naprawy elektryczne

    Możliwe skutki

    Oparzenia elektryczne, zaburzenia rytmu serca, śmierć

    Ryzyko bez środkówC3 × P2DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Sprawdzenie instalacji elektrycznej i ochrony przeciwporażeniowej obrabiarek zlecać co najmniej raz na 5 lat (obowiązek właściciela lub zarządcy budynku – przy najmie hali uzyskać protokół); szafy sterownicze trzymać zamknięte, a naprawy elektryczne zlecać tylko elektrykowi z kwalifikacjami lub serwisowi.Podstawa: art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane; § 19 pkt 3, § 29 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    2. 2.Sprawdzić moc znamionową obrabiarek na tabliczkach. Bez świadectwa kwalifikacyjnego wolno obsługiwać tylko urządzenia elektryczne o napięciu do 1 kV i mocy do 20 kW, gdy dokumentacja określa zasady ich obsługi. Przy obrabiarce o mocy powyżej 20 kW w tej ocenie przyjęto ostrożnie, że czynności obsługi wpływające na parametry jej pracy wymagają świadectwa kwalifikacyjnego grupy 1 w zakresie eksploatacji – zapewnić co najmniej jedną osobę z takim świadectwem na każdej zmianie albo ustalić to z elektrykiem sprawującym nadzór nad urządzeniami.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, § 5 pkt 1, zał. nr 1 grupa 1 pkt 2 rozporządzenia MKiŚ z 1.07.2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci
    3. 3.Przed pracą obejrzeć przewody i lampy miejscowe; urządzenia uszkodzone oznaczyć i wycofać z użycia; przewodów nie prowadzić przez kałuże cieczy i w miejscach przejazdu wózków.Podstawa: § 58 ust. 1–⁠3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    Źródła opisu tego zagrożenia (4)
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596, zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • Rozporządzenie MKiŚ z 1.07.2022 w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci, Dz.U. 2022 poz. 1392
    • Ustawa z 7.07.1994 – Prawo budowlane, t.j. Dz.U. 2026 poz. 524 ze zm.
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
  • Poślizgnięcie i potknięcie przy obrabiarkachbez środkówŚREDNIEpo wdrożeniu środkówMAŁE

    Źródło zagrożenia

    Emulsja i olej na posadzce przy obrabiarkach, wióry pod nogami, przewody i węże w przejściach, pojemniki i detale odstawione w przejściach

    Możliwe skutki

    Stłuczenia, skręcenia, złamania, upadek na ostre wióry lub na obrabiarkę

    Ryzyko bez środkówC2 × P2ŚREDNIE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P1MAŁE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Wycieki cieczy i oleju usuwać od razu sorbentem, wióry sprzątać na bieżąco; przejścia między obrabiarkami utrzymywać wolne na szerokość co najmniej 0,75 m (1 m przy ruchu w obu kierunkach); przy stanowiskach stale mokrych układać kratki ociekowe lub maty.Podstawa: § 16 ust. 1, § 46 ust. 2, § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    Źródła opisu tego zagrożenia (1)
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
  • Pożar w obrabiarce i w halibez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Zapalenie się mgły olejowej w kabinie przy obróbce na olejach, gorące wióry, wióry magnezu i tytanu, zaolejone czyściwo, odtłuszczacze rozpuszczalnikowe, przegrzane silniki i przewody

    Możliwe skutki

    Pożar obrabiarki i hali, oparzenia, zatrucie dymem

    Ryzyko bez środkówC3 × P2DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Zaolejone czyściwo przechowywać w zamkniętych pojemnikach z materiału niepalnego i usuwać z hali co najmniej raz na dobę; wióry z olejem przechowywać w metalowych pojemnikach z dala od źródeł ciepła; przy obróbce magnezu i tytanu stosować procedurę producenta obrabiarki i gaśnicę przeznaczoną do pożarów metali.Podstawa: § 46 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 19 pkt 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    2. 2.Halę wyposażyć w gaśnice odpowiednie do pożarów grup A i B (i grupy D przy obróbce metali lekkich) w miejscach widocznych i łatwo dostępnych, przeglądane według instrukcji producenta, nie rzadziej niż raz w roku; obrabiarki z instalacją gaśniczą utrzymywać według dokumentacji producenta. Wyznaczyć pracowników do gaszenia pożaru i ewakuacji.Podstawa: § 3 ust. 2–⁠3, § 32 ust. 1–⁠3, § 33 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (5)
    • Rozporządzenie MSWiA z 7.06.2010 w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, t.j. Dz.U. 2023 poz. 822 ze zm. Dz.U. 2024 poz. 1716
    • HSE (UK), Metalworking fluids – strony: About metalworking fluids, Bacterial contamination, Chemical contamination, Ill health from metalworking and water-mix wash fluids
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596, zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 94^3, 94^3a, 132, 178, 178^1, 179, 202, 203, 204, 208, 209^1, 222, 227, 229, 237^3, 237^6–⁠237^10)

Czynniki szkodliwe

  • Ciecze obróbkowe i odtłuszczacze: skóra i drogi oddechowebez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Kontakt skóry dłoni i przedramion z emulsją i olejem na detalach i w maszynie, mgła cieczy przy obróbce z dużą prędkością i otwieraniu kabiny zaraz po cyklu, skażenie emulsji bakteriami i grzybami, zbyt wysokie stężenie koncentratu, biocydy i inhibitory korozji (składniki uczulające), mycie rąk w emulsji lub rozpuszczalniku, zaolejona odzież, odtłuszczacze przy myciu detali

    Możliwe skutki

    Podrażnienie i zapalenie skóry, wyprysk kontaktowy, uczulenia, trądzik olejowy, astma oskrzelowa, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie oskrzeli, podrażnienie oczu i nosa

    Ryzyko bez środkówC2 × P3DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P2ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Zebrać karty charakterystyki koncentratów cieczy obróbkowych, olejów, biocydów i odtłuszczaczy, sporządzić ich spis i na tej podstawie ocenić ryzyko także dla prac przy wymianie cieczy i czyszczeniu zbiorników; wybierać ciecze bez składników uczulających i bez azotynów (z dostawcą), a odtłuszczacze wodne zamiast rozpuszczalnikowych. Ponawiać ocenę po zmianie cieczy lub dostawcy.Podstawa: § 2, § 3 ust. 1 i 4, § 4 ust. 1, § 7 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    2. 2.Obrabiarki, przy których powstaje mgła cieczy, użytkować z zamkniętą kabiną i – gdy mgła wydostaje się na halę – z odciągiem mgły na kabinie; drzwi kabiny otwierać kilka sekund po zakończeniu cyklu. Dla mgły cieczy obróbkowych nie ustalono wartości NDS, dlatego narażenie ogranicza się środkami technicznymi; pomiary składników, dla których ustalono NDS, zlecać, jeżeli wskaże je rozpoznanie na podstawie kart charakterystyki.Podstawa: § 14 ust. 4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 8 ust. 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; zał. nr 1 poz. 448 NDS; § 2 ust. 1 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
    3. 3.Ustalić osobę odpowiedzialną za ciecz obróbkową: stężenie (refraktometrem) i pH sprawdzać według zaleceń dostawcy, a skażenie bakteryjne płytkami zanurzeniowymi (zalecenie HSE: raz w tygodniu, rzadziej po wykazaniu stabilnej jakości); wyniki zapisywać, przy dużym skażeniu wymieniać ciecz i czyścić zbiornik według procedury dostawcy. Biocydy dozuje tylko ta osoba, w ilości zalecanej przez dostawcę.Podstawa: § 6 ust. 1 pkt 2, 5 i 7 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
    4. 4.Wydać rękawice nitrylowe odporne na ciecz obróbkową (według karty charakterystyki) do prac przy zatrzymanej maszynie – przygotowania i wymiany cieczy, czyszczenia zbiornika, mycia i przenoszenia zaolejonych detali – okulary ochronne, fartuch lub odzież nieprzemakalną przy pracach z cieczą, środki do mycia rąk bez rozpuszczalników oraz krem ochronny i regenerujący; zaolejoną odzież roboczą prać na koszt pracodawcy, a nie w domu pracownika.Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁹ § 2–⁠3 Kodeksu pracy; § 115 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    5. 5.W skierowaniu na badania wpisać ciecze obróbkowe i odtłuszczacze (według kart charakterystyki, z wymienieniem składników uczulających). Osoba wyznaczona okresowo ogląda skórę dłoni i przedramion pracowników i pyta o kaszel, duszność i objawy grypopodobne w dni pracy; przy objawach skierować pracownika na badanie kontrolne do lekarza medycyny pracy i sprawdzić stan cieczy i odciąg mgły.Podstawa: art. 229 § 4a Kodeksu pracy; zał. nr 1 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników; § 3 ust. 6 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
    Źródła opisu tego zagrożenia (8)
    • HSE (UK), Metalworking fluids – strony: About metalworking fluids, Bacterial contamination, Chemical contamination, Ill health from metalworking and water-mix wash fluids
    • Rozporządzenie MZ z 30.12.2004 w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 836 ze zm. Dz.U. 2026 poz. 694
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596, zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • Rozporządzenie MRPiPS z 12.06.2018 w sprawie NDS i NDN czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, Dz.U. 2018 poz. 1286 ze zm. (zał. nr 1 w brzmieniu Dz.U. 2026 poz. 447)
    • Rozporządzenie MZ z 2.02.2011 w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, t.j. Dz.U. 2025 poz. 949
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 94^3, 94^3a, 132, 178, 178^1, 179, 202, 203, 204, 208, 209^1, 222, 227, 229, 237^3, 237^6–⁠237^10)
    • Rozporządzenie MZiOS z 30.05.1996 w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, t.j. Dz.U. 2023 poz. 607 ze zm.
  • Hałasbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Praca kilku obrabiarek w jednej hali, obróbka z dużymi prędkościami, drgania narzędzia, piła taśmowa, przedmuchiwanie sprężonym powietrzem, sprężarka, wysypywanie wiórów do metalowych pojemników

    Możliwe skutki

    Trwały ubytek słuchu, szumy uszne, zmęczenie, utrudnione słyszenie sygnałów ostrzegawczych

    Ryzyko bez środkówC2 × P3DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P2ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Zlecić akredytowanemu laboratorium pomiar hałasu na stanowiskach najpóźniej 30 dni od rozpoczęcia działalności i po zmianie maszyn lub organizacji pracy, a potem co rok (wynik powyżej 0,5 NDN) lub co 2 lata; dane producentów obrabiarek służą tylko do rozpoznania. Wynik porównać z progiem działania (80 dB) i NDN (85 dB) i przekazać pracownikom.Podstawa: § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; zał. nr 2 NDS; § 2 ust. 1, § 3, § 13, § 14 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
    2. 2.Udostępnić ochronniki słuchu przy hałasie powyżej 80 dB, a gdy hałas osiąga lub przekracza 85 dB – nadzorować ich noszenie i oznakować strefę znakiem nakazu; do czasu pomiaru wydać ochronniki pracującym przy piłach, otwartych obrabiarkach i przy przedmuchiwaniu.Podstawa: § 6 ust. 1, § 7 ust. 1 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
    3. 3.Przy hałasie 85 dB i więcej sporządzić i wdrożyć program ograniczania hałasu: zamknięte kabiny obrabiarek, dysze przedmuchowe z tłumikiem, kompresor poza halą lub w obudowie, gumowe wykładziny w pojemnikach na wióry i detale, ekrany przy piłach.Podstawa: § 5 ust. 2–⁠3 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
    4. 4.Hałas (z wynikiem pomiaru) wpisać na skierowanie na badania lekarskie; przy hałasie od 80 dB lekarz wykonuje badanie słuchu.Podstawa: art. 229 § 4a Kodeksu pracy; zał. nr 1 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników
    Źródła opisu tego zagrożenia (6)
    • Rozporządzenie MGiP z 5.08.2005 w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne, Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1318
    • CIOP‑PIB, portal Bezpieczeństwo i higiena pracy (www.ciop.pl) – baza wiedzy o zagrożeniach przy obróbce metali skrawaniem, obróbce ręcznej i ślusarskiej, hałasie i drganiach
    • Rozporządzenie MRPiPS z 12.06.2018 w sprawie NDS i NDN czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, Dz.U. 2018 poz. 1286 ze zm. (zał. nr 1 w brzmieniu Dz.U. 2026 poz. 447)
    • Rozporządzenie MZ z 2.02.2011 w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, t.j. Dz.U. 2025 poz. 949
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 94^3, 94^3a, 132, 178, 178^1, 179, 202, 203, 204, 208, 209^1, 222, 227, 229, 237^3, 237^6–⁠237^10)
    • Rozporządzenie MZiOS z 30.05.1996 w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, t.j. Dz.U. 2023 poz. 607 ze zm.

Czynniki uciążliwe

  • Ręczne przenoszenie półfabrykatów, uchwytów i imadełbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Podnoszenie prętów, wałków i bloków materiału, zakładanie i zdejmowanie ciężkich uchwytów tokarskich, imadeł i przyrządów, wkładanie detali do obrabiarki z wyciągniętymi rękami (detal daleko od tułowia), przenoszenie pojemników z detalami i wiórami

    Możliwe skutki

    Bóle i urazy kręgosłupa, przepukliny, naderwania mięśni, zmiażdżenia palców i stóp przy upuszczeniu

    Ryzyko bez środkówC2 × P3DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P2ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Przekazać pracownikom limity: jedna osoba przenosi przy pracy stałej do 30 kg (mężczyzna) i 12 kg (kobieta), przy pracy dorywczej 50 kg i 20 kg; przy trzymaniu przedmiotu dalej niż 30 cm od tułowia – a tak jest przy wkładaniu detalu do uchwytu w kabinie obrabiarki – połowa limitu. Masy uchwytów, imadeł i typowych półfabrykatów oznaczyć na nich lub w wykazie przy stanowisku.Podstawa: § 5 ust. 1, § 10 pkt 4, § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
    2. 2.Zapewnić sprzęt do przemieszczania ciężkich uchwytów, imadeł i detali: wciągnik lub żuraw przy obrabiarkach, wózek z blatem na wysokości wrzeciona, deskę lub podnośnik do zakładania uchwytów; pojemniki na detale i wióry o masie po napełnieniu mieszczącej się w limitach.Podstawa: § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 3 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
    3. 3.Wydać obuwie robocze z podnoskiem i rękawice robocze do przenoszenia materiału (zdejmowane przed pracą przy obracających się częściach).Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (4)
    • Rozporządzenie MPiPS z 14.03.2000 w sprawie BHP przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, t.j. Dz.U. 2018 poz. 1139
    • CIOP‑PIB, portal Bezpieczeństwo i higiena pracy (www.ciop.pl) – baza wiedzy o zagrożeniach przy obróbce metali skrawaniem, obróbce ręcznej i ślusarskiej, hałasie i drganiach
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 94^3, 94^3a, 132, 178, 178^1, 179, 202, 203, 204, 208, 209^1, 222, 227, 229, 237^3, 237^6–⁠237^10)
  • Długotrwała praca stojąca, pochylanie się i praca powtarzalna przy seriachbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Praca na stojąco przez całą zmianę przy obrabiarce, pochylanie się do uchwytu i stołu w kabinie, powtarzalne zakładanie i zdejmowanie detali przy dużych seriach, ręczne pokrętła i dźwignie obrabiarek konwencjonalnych

    Możliwe skutki

    Bóle kręgosłupa, karku, barków i nóg, żylaki, zapalenia ścięgien nadgarstka

    Ryzyko bez środkówC2 × P3DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P2ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Przy obrabiarkach ułożyć maty przeciwzmęczeniowe (odporne na ciecze i wióry), detale do załadunku ustawiać na wózku lub stoliku na wysokości stołu obrabiarki, a pulpit sterowniczy obrotowy ustawiać tak, aby obsługiwać go bez skręcania tułowia; zapewnić miejsce do odpoczynku na siedząco w pobliżu stanowiska.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4, § 49 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    2. 2.Przy dużych seriach przeplatać obsługę obrabiarki z pomiarami, gratowaniem i przygotowaniem narzędzi lub zmieniać obsługiwane obrabiarki w ciągu zmiany; pracownik zgłasza ból i drętwienie rąk i pleców.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    Źródła opisu tego zagrożenia (2)
    • CIOP‑PIB, portal Bezpieczeństwo i higiena pracy (www.ciop.pl) – baza wiedzy o zagrożeniach przy obróbce metali skrawaniem, obróbce ręcznej i ślusarskiej, hałasie i drganiach
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
  • Niska lub wysoka temperatura i niedostateczne oświetlenie w halibez środkówŚREDNIEpo wdrożeniu środkówMAŁE

    Źródło zagrożenia

    Hala ogrzewana niedostatecznie, przeciągi przy otwartej bramie, upał latem pod dachem blaszanym i od pracujących maszyn, cienie i olśnienie w strefie obróbki

    Możliwe skutki

    Wychłodzenie, przegrzanie, zmęczenie, błędy przy ustawianiu i pomiarach

    Ryzyko bez środkówC2 × P2ŚREDNIE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P1MAŁE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Zapewnić w hali temperaturę co najmniej 14°C, a na stanowiskach lekkiej pracy fizycznej (np. kontrola jakości, programowanie przy stole) co najmniej 18°C; przy bramie stosować kurtynę powietrzną lub szybko zamykaną bramę; obrabiarki wyposażyć w oświetlenie miejscowe strefy obróbki.Podstawa: § 26 ust. 2, § 30, § 31 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 16 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
    2. 2.Zapewnić wodę do picia, a gdy temperatura w hali z powodu pogody przekracza 28°C – także napoje chłodne. Od 11.01.2027: gdy temperatura w hali z powodu pogody przekroczy 28°C, stosować rozwiązania techniczne (wentylacja, osłony od słońca) lub organizacyjne (dodatkowe przerwy, praca wcześniej rano) ustalone po konsultacji z pracownikami (a gdy w firmie nie ma komisji bhp – także po opinii lekarza medycyny pracy); prac w hali nie wykonuje się, gdy temperatura z powodu pogody przekracza 35°C.Podstawa: § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia RM z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów; § 30a ust. 1–⁠3, 5–⁠7 rozporządzenia MRPiPS z 9.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 30a – temperatury maksymalne)
    Źródła opisu tego zagrożenia (3)
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596, zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • Rozporządzenie RM z 28.05.1996 w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz.U. 1996 nr 60 poz. 279 ze zm.) i rozporządzenie MRPiPS zmieniające OPBHP – § 30a (Dz.U. 2026 poz. 927, w życiu od 11.01.2027)

Czynniki psychospołeczne

  • Presja wydajności, odpowiedzialność za kosztowne detale i praca zmianowabez środkówŚREDNIEpo wdrożeniu środkówMAŁE

    Źródło zagrożenia

    Normy wydajności i terminy dostaw, odpowiedzialność za kosztowne materiały i kolizje obrabiarek, pośpiech przy ustawianiu, monotonia przy długich seriach, praca na zmiany i w nocy, konflikty w zespole

    Możliwe skutki

    Stres, zmęczenie i pośpiech zwiększające ryzyko wypadków, zaburzenia snu

    Ryzyko bez środkówC2 × P2ŚREDNIE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P1MAŁE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Normy i czasy ustawiania ustalać na podstawie rzeczywistych czasów pracy i konsultować z pracownikami; nie karać za zatrzymanie obrabiarki z powodów bezpieczeństwa (usterka blokady, wątpliwość co do programu).Podstawa: art. 237¹¹ᵃ § 1 Kodeksu pracy; § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    2. 2.Wskazać osobę, której pracownik może zgłosić nękanie lub konflikt, i wyjaśniać zgłoszenia bez zwłoki; pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala zasady przeciwdziałania mobbingowi w regulaminie pracy albo w osobnym regulaminie (termin do 5.05.2027).Podstawa: art. 94³ § 1 Kodeksu pracy; art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (3)
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 94^3, 94^3a, 132, 178, 178^1, 179, 202, 203, 204, 208, 209^1, 222, 227, 229, 237^3, 237^6–⁠237^10)
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w małych warsztatach ślusarskich i zakładach obróbki skrawaniem (02.10.2026)
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088)
Podstawa prawna (15 aktów)
  1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2026 r. poz. 1245) – art. 226, art. 237¹¹ᵃ, art. 237⁶ § 1, art. 237⁷ § 1, art. 209¹ § 1, art. 237⁹ § 2–⁠3, art. 227 § 1 pkt 2, art. 94³ § 1, art. 94³ᵃ § 1, art. 229.
  2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. poz. 1650, z 2007 r. poz. 330, z 2008 r. poz. 690, z 2011 r. poz. 1034 oraz z 2021 r. poz. 2088) – § 39a, § 55 ust. 1, § 56 ust. 1–⁠3, § 58 ust. 3, § 60 ust. 1–⁠2, zał. nr 2 § 3 ust. 1, § 56 ust. 3, § 56 ust. 2 pkt 1–⁠2 i ust. 3, § 58 ust. 2–⁠3, § 61 ust. 1, § 53, § 60 ust. 1, § 46 ust. 1–⁠2, § 58 ust. 1–⁠3, § 16 ust. 1, § 46 ust. 2, § 47 ust. 3, § 46 ust. 3, § 41 ust. 2, § 115, § 62 ust. 1, § 39 ust. 2 pkt 4, § 49 ust. 2, § 26 ust. 2, § 30, § 31, § 112.
  3. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz.U. z 2002 r. Nr 191, poz. 1596, z 2003 r. Nr 178, poz. 1745) – § 13 ust. 2, § 14 ust. 1, § 15 ust. 3–⁠4, § 14 ust. 3, § 2 ust. 3, § 32, § 17 ust. 1, § 12 ust. 1, § 15 ust. 4 pkt 3, § 10 ust. 2, § 29, § 14 ust. 2–⁠3, § 27, § 18 ust. 1 pkt 1, § 14 ust. 2, § 19 pkt 3, § 19 pkt 1, § 14 ust. 4, § 16 ust. 1.
  4. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2024 r. poz. 1327, z 2025 r. poz. 1640) – § 11, § 15 ust. 1 i 4.
  5. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2026 r. poz. 524, 605, 646 i 1161) – art. 62 ust. 1 pkt 2.
  6. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 1 lipca 2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci (Dz.U. z 2022 r. poz. 1392) – § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, § 5 pkt 1, zał. nr 1 grupa 1 pkt 2.
  7. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. z 2023 r. poz. 822, z 2024 r. poz. 1716) – § 3 ust. 2–⁠3, § 32 ust. 1–⁠3, § 33.
  8. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 836, z 2026 r. poz. 694) – § 2, § 3 ust. 1 i 4, § 4 ust. 1, § 7, § 8 ust. 2, § 6 ust. 1 pkt 2, 5 i 7, § 3 ust. 6.
  9. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 1286, z 2020 r. poz. 61, z 2021 r. poz. 325, z 2023 r. poz. 1661, z 2024 r. poz. 1017 oraz z 2026 r. poz. 447 i 1211) – zał. nr 1 poz. 448, zał. nr 2.
  10. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 949) – § 2 ust. 1, § 3, § 13, § 14.
  11. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 607, z 2026 r. poz. 456 i 726) – zał. nr 1.
  12. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz.U. z 2005 r. Nr 157, poz. 1318) – § 3 ust. 1 i 3, § 6 ust. 1, § 7 ust. 1, § 5 ust. 2–⁠3, § 10.
  13. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1139) – § 5 ust. 1, § 10 pkt 4, § 13 ust. 1, § 3.
  14. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz.U. z 1996 r. Nr 60, poz. 279, z 2019 r. poz. 1160) – § 4 ust. 1 pkt 5.
  15. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2026 r. poz. 927) – § 30a ust. 1–⁠3, 5–⁠7 – wchodzi w życie 11.01.2027.

Dochodzą, gdy zaznaczysz odpowiedni sprzęt lub czynność

  • Pęknięcie ściernicy i urazy przy ostrzeniu narzędzigdy: szlifierka stołowa (ostrzarka) do ostrzenia narzędzi
  • Upadek ładunku przy pracy wciągnikiem lub suwnicągdy: wciągnik, suwnica lub żuraw do ciężkich detali i uchwytów

Ta karta to przykład

Pokazuje treść karty przy typowych ustawieniach. Nie jest opinią prawną ani oceną ryzyka w konkretnym zakładzie: ocenę ryzyka przeprowadza i zatwierdza pracodawca, po konsultacji z pracownikami.

W pakiecie karta ma dane Twojej firmy i tylko te zagrożenia, które wynikają z zaznaczonych przez Ciebie zadań, sprzętu i substancji. Dostajesz ją w pliku Word razem z instrukcjami BHP i oświadczeniami pracowników.

Przygotuj kartę dla swojej firmy – 149 zł

Podgląd karty z Twoimi danymi zobaczysz przed zakupem.

W pliku Word karta ma też

  • Metoda oceny i macierz ryzyka PN‑N‑18002
  • Plan działań z terminami i osobą odpowiedzialną
  • Grupy szczególne: kobiety w ciąży, młodociani, osoby z niepełnosprawnością
  • Szkolenia i badania lekarskie
  • Kiedy zaktualizować ocenę ryzyka
  • Osoby przeprowadzające ocenę i miejsce na podpisy

Zagrożenia na stanowisku operator cnc / tokarz / frezer

zagrożeń
19zagrożeń
środki profilaktyczne
52środki profilaktyczne
instrukcji BHP
9instrukcji BHP

Tokarz, frezer lub operator obrabiarek CNC w małym zakładzie obróbki skrawaniem wykonuje detale z metalu na tokarkach i frezarkach konwencjonalnych oraz na tokarkach i centrach obróbczych CNC. Mocuje materiał i narzędzia, ustawia obrabiarki, uruchamia programy i nadzoruje cykl, mierzy detale, usuwa wióry, uzupełnia i kontroluje ciecz obróbkową, ostrzy narzędzia i przenosi półfabrykaty, uchwyty i imadła. Najpoważniejsze zagrożenia to pochwycenie przez obracający się uchwyt, detal lub narzędzie (zwłaszcza w rękawicach i przy polerowaniu płótnem ściernym), praca przy otwartych drzwiach obrabiarki CNC, skaleczenia wiórami, choroby skóry i płuc od cieczy obróbkowych, hałas i dźwiganie.

Biblioteka dla tego stanowiska opisuje 19 zagrożeń: 13 niebezpiecznych, 2 szkodliwe, 3 uciążliwe i 1 psychospołeczne. Do nich przypisaliśmy 52 środki profilaktyczne. 13 zagrożeń zależy od tego, czego używasz na stanowisku – trafi do karty tylko wtedy, gdy zaznaczysz odpowiednie urządzenie, zadanie lub substancję.

Bez środków profilaktycznych 19 z 19 zagrożeń ma ryzyko średnie lub duże. Po wdrożeniu środków ryzyko średnie zostaje przy 15 zagrożeniach, a pozostałe mają ryzyko małe. Ryzyko oceniamy w trzech poziomach: małe, średnie, duże. Jeśli na Twoim stanowisku jest inaczej, zmienisz je w kreatorze.

Kod zawodu (KZiS): 722307 – Operator obrabiarek skrawających

Program instruktażu stanowiskowego dla tego stanowiska →

O co zapytamy w kreatorze

Zaznaczasz tylko to, co naprawdę występuje w Twojej firmie. Najczęstsze pozycje są już zaznaczone. Czego nie ma na liście, dopisujesz – dostanie w karcie osobną tabelę do uzupełnienia.

Zadania

  • Obsługa obrabiarek CNC: zakładanie i zdejmowanie detali, uruchamianie programu, nadzór nad cyklem, pomiary detali · zwykle tak
  • Ustawianie obrabiarek: mocowanie uchwytów, szczęk, imadeł i narzędzi, bazowanie, korekty i próbna obróbka (także przy otwartych drzwiach w trybie ustawczym) · zwykle tak
  • Toczenie, frezowanie i wiercenie na obrabiarkach konwencjonalnych (sterowanych ręcznie) · zwykle tak
  • Usuwanie wiórów, czyszczenie obrabiarek, wanien i przenośników wiórów · zwykle tak
  • Przygotowanie i uzupełnianie cieczy obróbkowej (emulsji), kontrola stężenia, wymiana i czyszczenie zbiornika · zwykle tak
  • Gratowanie, mycie i kontrola detali przy stole (pilniki, skrobaki, przyrządy pomiarowe) · zwykle tak
  • Ręczne przenoszenie półfabrykatów, detali, uchwytów, imadeł i pojemników z wiórami · zwykle tak
  • Praca zmianowa, w tym w porze nocnej

Maszyny, urządzenia i narzędzia

  • Tokarka CNC, frezarka CNC lub centrum obróbcze z zamykaną kabiną · zwykle tak
  • Tokarka konwencjonalna (uniwersalna) · zwykle tak
  • Frezarka konwencjonalna (uniwersalna lub narzędziowa) · zwykle tak
  • Wiertarka stołowa lub kolumnowa · zwykle tak
  • Piła taśmowa do cięcia materiału · zwykle tak
  • Szlifierka stołowa (ostrzarka) do ostrzenia narzędzi
  • Pistolet do przedmuchiwania detali sprężonym powietrzem · zwykle tak
  • Kompresor ze zbiornikiem w zakładzie
  • Wciągnik, suwnica lub żuraw do ciężkich detali i uchwytów

Substancje i materiały

  • Ciecze obróbkowe (emulsje chłodząco-smarujące, oleje do obróbki), oleje i smary maszynowe · zwykle tak
  • Odtłuszczacze i zmywacze do mycia detali · zwykle tak

Instrukcje BHP w pakiecie

Instrukcje obsługi urządzeń dołączamy tylko wtedy, gdy zaznaczysz dane urządzenie.

Co dostajesz

Dokumenty dla stanowiska operator cnc / tokarz / frezer, a w tej samej cenie także dla pozostałych stanowisk w firmie (do 10).

Pierwsza strona karty oceny ryzyka zawodowego dla stanowiska kucharz w przykładowej firmie Bistro Pod Lipą s.c.: dane pracodawcy, opis stanowiska, zadania, sprzęt i substancje.
Karta oceny ryzyka – kucharzPowiększ

Karta oceny ryzyka

Osobna dla każdego stanowiska: zagrożenia, ryzyko bez środków i po ich wdrożeniu, środki profilaktyczne, plan działań z terminami.

Zobacz całą przykładową kartę
  • Instrukcja BHP obsługi frytownicy dla Bistro Pod Lipą s.c.: czynności przed pracą, zasady bezpiecznej pracy, czynności po zakończeniu, sytuacje awaryjne i zakazy.
    Instrukcja BHP – frytownicaPowiększ

    Instrukcje BHP

    Stanowiskowe, do zaznaczonych urządzeń i substancji, a do tego pierwsza pomoc i postępowanie przy pożarze.

  • Oświadczenie pracownika o zapoznaniu się z oceną ryzyka zawodowego, z listą zagrożeń na stanowisku.
    Oświadczenie pracownikaPowiększ

    Oświadczenia pracowników

    Dla każdej osoby: zagrożenia na jej stanowisku, lista instrukcji i miejsce na podpisy.

  • Pierwsza strona planu wdrożenia: zadania z terminami i osobą odpowiedzialną.
    Plan wdrożeniaPowiększ

    Plan wdrożenia

    Kroki z datami: konsultacja z pracownikami, podpisy, zapoznanie pracowników, przegląd.

Jeśli ktoś pracuje zdalnie, w pakiecie jest też ocena ryzyka pracy zdalnej, informacja dla pracownika i wymagane oświadczenia. Wszystko dostajesz w jednym pliku ZIP: dokumenty Word gotowe do wydruku i podpisu, które łatwo zaktualizujesz, gdy w firmie coś się zmieni.

Pytania i odpowiedzi

Czy mogę zrobić ocenę ryzyka sam?

Tak. Przepisy nie wymagają, żeby ocenę przygotował specjalista – obowiązek i odpowiedzialność należą do pracodawcy, który może ją przeprowadzić sam, najlepiej razem z pracownikami. Kreator w tym pomaga: podpowiada zagrożenia dla urządzeń i czynności, które zaznaczysz, szacuje ryzyko metodą PN‑N‑18002 i przygotowuje gotowe dokumenty.

Mam kontrolę PIP albo sanepidu. Co muszę mieć?

Inspektor pracy (PIP) może sprawdzić, czy masz udokumentowaną ocenę ryzyka zawodowego dla każdego stanowiska (art. 226 Kodeksu pracy i § 39a rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP), instrukcje BHP na stanowiskach (art. 237⁴ § 2 KP) i potwierdzenia, że pracownicy zapoznali się z zasadami BHP (art. 237⁴ § 3 KP). Nasz pakiet daje karty oceny ryzyka, instrukcje BHP, oświadczenia pracowników do podpisu, plan działań i plan wdrożenia. Pakiet nie obejmuje szkoleń BHP ani badań lekarskich – te trzeba przeprowadzić osobno (każda karta ma sekcję o szkoleniach i badaniach, a za dopłatą 49 zł możesz dodać programy i karty szkolenia wstępnego). Sanepid sprawdza głównie higienę i warunki sanitarne, np. HACCP w gastronomii, a przy higienie pracy m.in. czynniki szkodliwe i substancje chemiczne – dokumentów HACCP ani pomiarów czynników szkodliwych pakiet nie zawiera. Inspektor ocenia przede wszystkim, czy dokumenty zgadzają się z rzeczywistymi warunkami pracy, dlatego pytamy o Twoje urządzenia i zadania, a to, czego nie ma w bibliotece, oznaczamy do uzupełnienia. Nie gwarantujemy wyniku kontroli: za zgodność oceny z rzeczywistością odpowiada pracodawca.

Mojego urządzenia nie ma na liście. Co wtedy?

Wpisz je w polu „Inne urządzenia lub substancje”. W karcie trafi do sekcji „Do uzupełnienia przez pracodawcę” z gotową tabelą, którą wypełnisz na podstawie instrukcji producenta lub karty charakterystyki. Zagrożeń dla takich pozycji nie dopisujemy automatycznie, żeby w karcie nie było niesprawdzonych opisów.

W jakiej formie dostanę dokumenty?

Jako pliki Word (.docx) spakowane w jeden plik ZIP. Są gotowe do wydruku i podpisu, a przy tym edytowalne – łatwo je zaktualizujesz, gdy w firmie coś się zmieni. Na dokumentach nie ma naszego logo, w stopce jest tylko krótka informacja o serwisie.

Zobacz swoją kartę, zanim zapłacisz

Zacznij od stanowiska operator cnc / tokarz / frezer i dodaj pozostałe. Podgląd karty jest bezpłatny.

Przygotuj ocenę ryzyka

149 zł za całą firmę, do 10 stanowisk