Ocena ryzyka zawodowego – szlifierz metali

Środki profilaktyczne

1. 1.Ściernice zakłada wyłącznie osoba wyznaczona i przeszkolona: przed montażem oględziny i próba dźwięku (ściernica musi dźwięczeć czysto), sprawdzenie, że dopuszczalna prędkość ściernicy nie jest mniejsza niż prędkość wrzeciona, mocowanie kołnierzami równej średnicy z przekładkami, bez nadmiernego dokręcania, wyważenie; po założeniu nowa ściernica pracuje na biegu jałowym z pełną prędkością przez około minutę, a wszyscy stoją poza płaszczyzną jej obrotu.Podstawa: § 61 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 15 ust. 2, § 29, § 32 pkt 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Szlifierki użytkować tylko z osłoną ściernicy przewidzianą przez producenta, ustawioną według instrukcji; zakaz pracy bez osłony i ze ściernicą większą niż przewiduje osłona.Podstawa: § 14 ust. 3, § 15 ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 56 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Ściernice przechowywać w suchym miejscu na stojakach lub półkach, chronione przed uderzeniem i upadkiem, nie toczyć ich po podłodze; ściernic po terminie przydatności oznaczonym przez producenta, upuszczonych i pękniętych nie używać.Podstawa: § 57 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
4. 4.Nie szlifować bokiem ściernicy prostej, jeżeli producent tego nie dopuszcza, nie zatrzymywać ściernicy dociskiem przedmiotu, nie przekraczać dosuwu podanego w technologii; przy szlifowaniu na mokro przed zatrzymaniem wyłączyć dopływ cieczy i dać ściernicy obrócić się na sucho, aby nie stała zanurzona.Podstawa: § 16 ust. 4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 57 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Detale na stole magnetycznym mocować z oporami i zderzakami odpowiednimi do ich wielkości; detale cienkie, małe i niemagnetyczne – w imadle lub przyrządzie. Przed uruchomieniem sprawdzić, że magnes jest włączony i detal trzyma; nie stać w osi ruchu stołu i w płaszczyźnie obrotu ściernicy.Podstawa: § 14 ust. 3, § 15 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Wokół stołu szlifierki do płaszczyzn zastosować osłony boczne i ekran zatrzymujący wyrzucone detale; sprawdzić, czy szlifierka nie uruchamia wrzeciona przy wyłączonym magnesie, jeżeli producent przewidział taką blokadę.Podstawa: § 14 ust. 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 56 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Pomiary, poprawianie mocowania i usuwanie szlamu wykonywać po zatrzymaniu stołu i ściernicy; przy wirujących częściach nie pracować w rękawicach i luźnej odzieży, włosy pod nakryciem głowy.Podstawa: § 60 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; zał. nr 2 § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Między skrajnym położeniem stołu szlifierki a ścianą, regałem lub inną maszyną zapewnić wolną przestrzeń albo osłonić strefę ruchu stołu barierą.Podstawa: § 51 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenie MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Podtrzymkę ustawiać jak najbliżej ściernicy (regulować przy zatrzymanej ostrzarce, po każdym obciąganiu i w miarę zużycia ściernicy), ekran ochronny i osłonę ściernicy mieć zawsze założone; drobne przedmioty szlifować w uchwycie, nie trzymać ich palcami. Ostrzarkę przykręcić do stołu lub podstawy.Podstawa: § 15 ust. 1 i 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 56 ust. 3, § 57 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Ściernicę wymieniać, a osłony, filtry i zbiorniki cieczy czyścić po zatrzymaniu szlifierki, wyłączeniu wyłącznika głównego i zabezpieczeniu go kłódką z zawieszką, według procedury odłączania energii dla danej szlifierki.Podstawa: § 53, § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 17 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Kanały i filtry odciągów czyścić z osadów, zaolejone czyściwo przechowywać w zamkniętych niepalnych pojemnikach i usuwać co najmniej raz na dobę; halę wyposażyć w gaśnice dostosowane do grup pożarów, a szlifierki z instalacją gaśniczą utrzymywać według dokumentacji producenta.Podstawa: § 46 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 32 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Wydać okulary ochronne z osłonami bocznymi do noszenia przy szlifierkach, a do obciągania ściernic i pracy na ostrzarce – osłonę twarzy; przy ostrzarce utrzymywać przezroczysty ekran.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Detale przedmuchiwać pistoletem z ograniczeniem ciśnienia, kierując strumień do osłoniętej strefy; zakaz przedmuchiwania odzieży i skóry i kierowania strumienia na ludzi.Podstawa: § 14 ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed pracą oglądać przewody i lampy miejscowe, uszkodzone urządzenia wycofać i oznaczyć; szafy sterownicze trzymać zamknięte, naprawy elektryczne zlecać tylko osobom z kwalifikacjami; instalację sprawdzać co najmniej raz na 5 lat.Podstawa: § 58 ust. 1–⁠3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 19 pkt 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane
2. 2.Sprawdzić moc znamionową szlifierek. Bez świadectwa kwalifikacyjnego wolno obsługiwać urządzenia elektryczne do 1 kV i 20 kW, gdy dokumentacja określa zasady obsługi; przy szlifierce o mocy powyżej 20 kW w tej ocenie przyjęto ostrożnie, że obsługa wpływająca na parametry pracy wymaga świadectwa grupy 1 w zakresie eksploatacji – zapewnić osobę z takim świadectwem na zmianie albo ustalić to z elektrykiem nadzorującym urządzenia.Podstawa: § 4 ust. 2 pkt 1, § 5 pkt 1, zał. nr 1 grupa 1 pkt 2 rozporządzenia MKiŚ z 1.07.2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci

Środki profilaktyczne

1. 1.Wycieki usuwać od razu sorbentem, przy szlifierkach układać kratki ociekowe lub maty, przejścia utrzymywać wolne na szerokość co najmniej 0,75 m.Podstawa: § 16 ust. 1, § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Szlifierki wyposażyć w osłony i odciąg miejscowy pyłu lub mgły przy ściernicy (przy szlifowaniu na mokro – odciąg mgły, gdy wydostaje się na halę); odciągi czyścić i serwisować według instrukcji producenta.Podstawa: § 14 ust. 4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 8 ust. 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
2. 2.W rozpoznaniu czynników szkodliwych ująć pył ze szlifowania (dla tlenków żelaza NDS 5 mg/m³ frakcji wdychalnej, dla pyłów niesklasyfikowanych 10 mg/m³, dla węglika krzemu 10 mg/m³, dla tritlenku glinu 2,5 mg/m³ w przeliczeniu na Al) i zlecić pomiar w ciągu 30 dni od rozpoczęcia działalności, potem w terminach zależnych od wyniku.Podstawa: § 2 ust. 1, § 3, § 4 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; zał. nr 1 poz. 482, 530, 559 i 567 NDS
3. 3.Pył i szlam sprzątać odkurzaczem przemysłowym lub na mokro, nie zamiatać na sucho i nie zdmuchiwać sprężonym powietrzem; do szlifowania na sucho i czyszczenia odciągów wydać półmaski filtrujące co najmniej FFP2.Podstawa: § 8 ust. 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Zebrać karty charakterystyki cieczy szlifierskich, koncentratów, biocydów i odtłuszczaczy, sporządzić ich spis i ustalić środki ochrony; wyznaczyć osobę odpowiedzialną za stężenie i pH cieczy (według zaleceń dostawcy) oraz wymianę cieczy i czyszczenie zbiornika.Podstawa: § 3 ust. 1, § 6 ust. 1 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Wydać rękawice nitrylowe do prac przy zatrzymanej szlifierce (cieczy, czyszczenie, wymiana detali), krem ochronny i regenerujący, środki do mycia rąk bez rozpuszczalników; zaolejoną odzież prać na koszt pracodawcy.Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁹ § 2–⁠3 Kodeksu pracy; § 115 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Zlecić pomiar hałasu na stanowisku najpóźniej 30 dni od rozpoczęcia działalności i po zmianie maszyn lub organizacji pracy; wynik porównać z progiem działania (80 dB) i NDN (85 dB) i przekazać pracownikom; przy 85 dB i więcej sporządzić program ograniczania hałasu.Podstawa: § 3 ust. 1 i 3, § 5 ust. 2, § 10 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; zał. nr 2 NDS; § 3, § 13, § 14 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
2. 2.Udostępnić ochronniki słuchu przy hałasie powyżej 80 dB, a przy 85 dB i więcej nadzorować ich noszenie i oznakować strefę.Podstawa: § 6 ust. 1, § 7 ust. 1 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne

Środki profilaktyczne

1. 1.Przekazać limity: jedna osoba przenosi przy pracy stałej do 30 kg (mężczyzna) i 12 kg (kobieta), przy przedmiocie trzymanym dalej niż 30 cm od tułowia – połowę; ciężkie wałki, detale i ściernice podnosić wciągnikiem lub przyrządem do montażu ściernic.Podstawa: § 5 ust. 1, § 10 pkt 4, § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Wydać obuwie robocze z podnoskiem i rękawice do przenoszenia detali (zdejmowane przed pracą przy wirujących częściach).Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Ułożyć maty przeciwzmęczeniowe, zapewnić oświetlenie miejscowe strefy szlifowania i stolik na detale na wysokości stołu szlifierki; przeplatać szlifowanie pomiarami przy stole z możliwością siedzenia.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4, § 49 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 16 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić w hali co najmniej 14°C, a przy stanowiskach pomiarowych lekkiej pracy co najmniej 18°C.Podstawa: § 30, § 31 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Zapewnić wodę do picia, a gdy temperatura w hali z powodu pogody przekracza 28°C – także napoje chłodne. Od 11.01.2027: gdy temperatura w hali z powodu pogody przekroczy 28°C, stosować rozwiązania techniczne (wentylacja, osłony od słońca, klimatyzacja kabin) lub organizacyjne (dodatkowe przerwy, przesunięcie prac na chłodniejsze godziny); rozwiązania organizacyjne ustala się po konsultacji z komisją bhp, a gdy jej nie ma – z pracownikami lub ich przedstawicielami i po opinii lekarza medycyny pracy, a potem informuje o nich pracowników; prac w hali nie wykonuje się, gdy temperatura z powodu pogody przekracza 35°C – tego zakazu nie znoszą względy technologiczne.Podstawa: § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia RM z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów; § 30a ust. 1–⁠3, 5–⁠7 rozporządzenia MRPiPS z 9.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 30a – temperatury maksymalne)

Środki profilaktyczne

1. 1.Normy ustalać na podstawie rzeczywistych czasów pracy i konsultować z pracownikami; nie karać za zatrzymanie szlifierki z powodów bezpieczeństwa (pęknięta ściernica, usterka blokady).Podstawa: art. 237¹¹ᵃ § 1 Kodeksu pracy; § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Wskazać osobę, której pracownik może zgłosić nękanie lub konflikt, i wyjaśniać zgłoszenia bez zwłoki; pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala zasady przeciwdziałania mobbingowi w regulaminie pracy albo w osobnym regulaminie (termin do 5.05.2027).Podstawa: art. 94³ § 1 Kodeksu pracy; art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy