Ocena ryzyka zawodowego – ładowacz odpadów

Środki profilaktyczne

1. 1.Ładować odpady wyłącznie od strony chodnika lub pobocza, nigdy od strony jezdni, i nie przenosić pojemników do pojazdu stojącego po przeciwnej stronie jezdni; pojazd ustawiać tak, aby załadunek nie stwarzał zagrożenia dla ruchu, a jezdnię przekraczać tylko w miejscu widocznym, bez pojemnika, po upewnieniu się, że nic nie jedzie.Podstawa: § 23, § 24, § 25 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi
2. 2.Wydać odzież ochronną ostrzegawczą z elementami odblaskowymi (kurtka, spodnie, kamizelka na zimę), spełniającą wymagania oceny zgodności, i wymieniać ją, gdy straci właściwości odblaskowe.Podstawa: § 7, § 8 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi; art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.W instruktażu stanowiskowym omówić zasady poruszania się przy pojeździe na trasie (strona załadunku, przechodzenie przez jezdnię, wsiadanie tylko od strony chodnika, łączność z kierowcą) i przećwiczyć je na trasie pod nadzorem doświadczonego pracownika.Podstawa: § 11 ust. 1 i 6 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Cofać tylko wtedy, gdy nie da się zawrócić; pracownik pomagający kierowcy stoi z boku pojazdu w polu widzenia kierowcy, nigdy bezpośrednio za pojazdem; kierowca natychmiast zatrzymuje pojazd, gdy straci pomagającego z oczu lub zobaczy osobę postronną. Uzgodnić proste sygnały ręczne i stosować je zawsze tak samo.Podstawa: § 19 ust. 2 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi
2. 2.Pojazd wyposażyć w co najmniej dwa rodzaje urządzeń sygnalizujących zbliżanie się do przeszkody przy cofaniu (np. sygnał dźwiękowy i świetlny, czujniki lub kamera cofania) i sprawdzać je w codziennej kontroli pojazdu; sygnałów dźwiękowych używać w godzinach 6:00–⁠22:00.Podstawa: § 18 ust. 1, § 30 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi

Środki profilaktyczne

1. 1.Podczas jazdy pracownicy jadą wyłącznie w kabinie, na miejscach siedzących, w zapiętych pasach; zakaz pozostawania na stopniach komór ładunkowych w czasie jazdy, także na krótkich odcinkach między pojemnikami. Wsiadać i wysiadać tylko z zatrzymanego pojazdu, od strony chodnika lub pobocza, korzystając z uchwytów.Podstawa: § 19 ust. 1 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi; art. 63 ust. 1–⁠2 ustawy z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
2. 2.Stopnie i uchwyty pojazdu utrzymywać w stanie przeciwpoślizgowym, czyścić z odpadów i lodu, a uszkodzenia zgłaszać w codziennej kontroli pojazdu.Podstawa: § 18 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi

Środki profilaktyczne

1. 1.Nie podawać odpadów, nie poprawiać ich w zasobniku i nie czyścić zasobnika w czasie pracy podnośnika lub mechanizmu zgniatania; nie przechodzić pod podnoszonym pojemnikiem i nie przebywać pod uniesionym odwłokiem, pokrywą lub kabiną bez mechanicznego zabezpieczenia przed opadnięciem. Mechanizm uruchamiać tylko pod nadzorem osoby upoważnionej, z pulpitu, z widokiem na zasobnik i bez osób w strefie podnośnika.Podstawa: § 21 pkt 1–⁠4, § 22, § 31 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi; § 12 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Codziennie przed wyjazdem sprawdzić i zapisać stan pojazdu, mechanizmów unoszących i zgniatających, wyłączników awaryjnych na tylnym pulpicie i zabezpieczeń przed niepowołanym uruchomieniem; z uszkodzeniem pojazdu nie używać do pracy. Ściany zasobnika i włazy w czasie załadunku i jazdy mają być zamknięte i zabezpieczone przed otwarciem.Podstawa: § 18 ust. 1–⁠2, § 27, § 31 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi; § 13 ust. 2, § 14 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
3. 3.Przed opróżnieniem dużego pojemnika (np. 1100 l) zajrzeć do środka – zdarza się, że chowają się lub śpią w nich ludzie; przy zgniataniu odpadów twardych i szkła stać z boku zasobnika i nosić okulary ochronne.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 14 ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Worki chwytać za górną część i trzymać z dala od ciała, nie dociskać ich ręką ani kolanem, nie sięgać ręką do pojemników i zasobnika; luźne szkło i igły zbierać szczypcami do sztywnego pojemnika. Pracownika z widocznymi ranami lub zmianami skórnymi nie dopuszczać do bezpośredniego kontaktu z odpadami, a skaleczenie od razu opatrzyć tak, by rana nie miała kontaktu z odpadami.Podstawa: § 17 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi
2. 2.Wydać rękawice odporne na przecięcie i przekłucie oraz odzież z długim rękawem; ŚOI przechowywać w miejscu wskazanym przez pracodawcę, nie zabierać do domu.Podstawa: § 7, § 9 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi; art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.Ustalić postępowanie po zakłuciu igłą znalezioną w odpadach: umyć ranę wodą z mydłem, nie wyciskać na siłę, zgłosić przełożonemu i jak najszybciej zgłosić się do lekarza (decyzja o dalszym postępowaniu poekspozycyjnym); zdarzenie zapisać.Podstawa: § 11 ust. 1 pkt 7–⁠8 i ust. 2 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 44 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Nie ładować do zasobnika widocznych butli gazowych, akumulatorów i pojemników z chemikaliami ani dymiących odpadów (gorący popiół) – odstawić je i zgłosić dyspozytorowi. Przy dymie lub ogniu w zasobniku: zatrzymać zgniatanie, odsunąć się, powiadomić kierowcę, gasić podręcznym sprzętem gaśniczym pojazdu tylko zarzewie, a przy rozwiniętym ogniu wezwać straż pożarną (112) i opróżnić ładunek w bezpiecznym miejscu na jej polecenie.Podstawa: § 28 pkt 4 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi; art. 209¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy
2. 2.Wydać okulary ochronne do zgniatania i opróżniania pojemników z odpadami nieznanego składu; w pojeździe trzymać pojemnik z solą fizjologiczną lub wodą do przemywania oczu.Podstawa: § 28 pkt 2 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi; art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zimą wymagać od zarządców odśnieżonych i posypanych dojść do altan, na trasach o świcie i po zmroku używać latarek czołowych lub oświetlenia pojazdu, nie biegać z pojemnikami; rozsypane odpady zbierać szuflą i miotłą z wyposażenia pojazdu.Podstawa: § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
2. 2.Wydać obuwie ochronne z podeszwą przeciwpoślizgową, na zimę – ocieplane, a w razie potrzeby nakładki antypoślizgowe.Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Nie wchodzić na posesję z luźno biegającym psem – zgłosić to dyspozytorowi, który uzgadnia odbiór z właścicielem; pojemniki z widocznymi gryzoniami opróżniać bez sięgania ręką, a altany wymagające deratyzacji zgłaszać zarządcy. Osoby uczulone na jad owadów mają przy sobie leki zalecone przez lekarza.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Praca w zakładzie gospodarki odpadami jest w wykazie prac narażających na czynniki biologiczne: w ocenie uwzględnić grupy zagrożenia czynników (m.in. Leptospira spp. i laseczka tężca – grupa 2), przeszkolić pracowników z zagrożeń, higieny i postępowania przy wypadku, wydać pisemne instrukcje i zapewnić zbieranie zużytych ŚOI w oznakowanych pojemnikach.Podstawa: § 3, § 5 ust. 1, § 7 pkt 5, 10 i 12, § 9 ust. 1, § 11 ust. 1 pkt 2 i 6, zał. nr 2 lp. 6 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; art. 222¹ § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Zapewnić oddzielne pomieszczenia higienicznosanitarne dla pracowników mających kontakt z odpadami (szatnia przepustowa, umywalnie i natryski, ustępy, jadalnia), środki do mycia i odkażania rąk także w pojeździe, a w pojeździe – apteczkę, pojemnik z solą fizjologiczną lub wodą do przemywania oczu i pojemnik z czystą wodą. Nie jeść, nie pić i nie palić na trasie przed umyciem rąk.Podstawa: § 4, § 28 pkt 1–⁠3 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi; § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
3. 3.Odzież i ŚOI skażone odpadami pierze, odkaża i konserwuje pracodawca; pracownik nie zabiera ich do domu i nie używa odzieży ochronnej poza pracą, zwłaszcza w placówkach ochrony zdrowia, punktach żywienia i sklepach spożywczych. Pojazdy, narzędzia i pojemniki odkażać z częstotliwością ustaloną przez pracodawcę, z zapisem w dziennym raporcie, a przed każdą naprawą.Podstawa: art. 237¹⁰ § 1–⁠2 Kodeksu pracy; § 2 ust. 1–⁠4, § 9 ust. 2 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi
4. 4.Przed podjęciem pracy poinformować pracownika o zalecanym szczepieniu przeciw tężcowi przy usuwaniu odpadów komunalnych (koszt szczepienia ponosi pracodawca); o innych szczepieniach (np. przeciw WZW typu B przy częstym kontakcie z igłami w odpadach) zdecydować z lekarzem medycyny pracy.Podstawa: zał. lp. 4 rozporządzenia RM z 3.01.2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych; art. 20 ust. 2–⁠3 ustawy z 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Środki profilaktyczne

1. 1.Zlecić pomiar hałasu na stanowisku ładowacza (zwłaszcza przy zbiórce szkła) i przy przekroczeniu wartości progów działania udostępnić ochronniki słuchu dobrane tak, aby pracownik słyszał sygnały ostrzegawcze i ruch pojazdów.Podstawa: § 3 ust. 1, § 4 ust. 1, § 6 ust. 1 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne

Środki profilaktyczne

1. 1.Ręczne ładowanie odpadów dopuszczalne tylko do wysokości 1,5 m od terenu; jedna osoba podnosi i przenosi przy pracy stałej do 30 kg (mężczyzna) i 12 kg (kobieta), a siła potrzebna do ruszenia pojemnika nie może przekraczać 300 N przy pchaniu i 250 N przy ciągnięciu (kobiety 120 N i 100 N). Pojemników 1100 l po nierównym terenie i pod górę nie przemieszcza jedna osoba; z zarządcami nieruchomości uzgadniać dojazd i utwardzone dojścia do altan.Podstawa: § 20 rozporządzenia MŚ z 16.06.2009 r. w sprawie BHP przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi; § 5 ust. 1, § 13 ust. 1, § 14 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
2. 2.Planować trasy z liczbą pojemników i przerw możliwą do wykonania bez pośpiechu, rotować zadania w załodze i nie wynagradzać za tempo, które zmusza do biegania z pojemnikami.Podstawa: § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Wydać obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą przeciwpoślizgową oraz rękawice ochronne z dobrym chwytem.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić wodę do picia oraz napoje przy pracy na otwartej przestrzeni w temperaturze poniżej 10°C lub powyżej 25°C i gdy temperatura z powodu pogody przekracza 28°C (w pojeździe – zapas na trasę), a przy ciężkiej pracy na otwartej przestrzeni od 1 listopada do 31 marca – posiłek profilaktyczny.Podstawa: § 3 ust. 1 pkt 3, § 4 ust. 1 pkt 3 i 5 rozporządzenia RM z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów; § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Wydać odzież ostrzegawczą przeciwdeszczową i ocieplaną, czapkę i rękawice ocieplane na zimę, a na lato – lekką odzież z długim rękawem, nakrycie głowy i krem z filtrem UV; zapewnić suszenie odzieży i obuwia w bazie.Podstawa: § 45 ust. 4, zał. nr 3 § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.Od 11 stycznia 2027 r.: przy pracy na otwartej przestrzeni powyżej 25°C stosować rozwiązania organizacyjne (np. rozpoczynanie tras wcześnie rano, dodatkowe przerwy w cieniu lub w klimatyzowanej kabinie, rotacja przy najcięższych czynnościach) ustalone w komisji bhp, a gdy jej nie ma – w trybie art. 237¹¹ᵃ KP i po opinii lekarza medycyny pracy. Próg 32°C dla ciężkiej pracy na zewnątrz (§ 30a ust. 1–⁠2) może nie dotyczyć jednostek gospodarki komunalnej (np. spółek gminnych), bo wyłączenie obejmuje prace z art. 151¹⁰ pkt 9 lit. e KP; czy obejmuje też prywatną firmę odbierającą odpady komunalne, przepis nie rozstrzyga. Firma, która nie korzysta z wyłączenia, przy takiej temperaturze z powodu pogody przerywa ciężką pracę na zewnątrz – przy upale z powodu pogody przepis nie przewiduje wyjątku ze względów technologicznych. Do tego dnia stosować te zasady jako dobrą praktykę.Podstawa: § 30a ust. 1–⁠2, 4–⁠6 i 8 rozporządzenia MRPiPS z 9.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 30a – temperatury maksymalne); art. 151¹⁰ pkt 9 lit. e Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Planować trasy z realnym czasem i przerwami, przestrzegać co najmniej 11 godzin odpoczynku w każdej dobie; pracownik nie wchodzi w spory z mieszkańcami – kieruje je do dyspozytora; wskazać osobę, której pracownik może zgłosić nękanie lub konflikt; pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala zasady przeciwdziałania mobbingowi w regulaminie pracy albo w osobnym regulaminie (termin do 5.05.2027).Podstawa: art. 132 § 1, art. 94³ § 1, art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy; § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP