Ocena ryzyka zawodowego – pracownik ochrony

Środki profilaktyczne

1. 1.Spisać dla każdego obiektu procedurę interwencji i omówić ją przed pierwszą zmianą: pracownik najpierw rozmawia i wzywa do opuszczenia obiektu; przy agresji wzywa wsparcie i Policję (112) zamiast działać sam; ujęcie stosuje tylko wobec osoby, która w sposób oczywisty stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia lub chronionego mienia, i tylko po to, by niezwłocznie oddać ją Policji. Nie ściga sprawcy poza teren obiektu, nie zatrzymuje sam osoby z nożem lub inną bronią ani grupy osób – obserwuje, zapamiętuje wygląd i kierunek ucieczki i przekazuje je Policji.Podstawa: art. 36 ust. 1 pkt 1–⁠3 ustawy z 22.08.1997 r. o ochronie osób i mienia; art. 207¹ § 1 pkt 1 i art. 209² § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Wyposażyć każdego pracownika na zmianie w naładowany radiotelefon lub telefon służbowy z szybkim wybieraniem numeru dyżurnego i 112 oraz w przycisk napadowy albo osobisty sygnalizator alarmowy połączony z centrum monitorowania lub osobą dyżurną. Ustalić na piśmie, kto przyjmuje alarm i w jakim czasie dojeżdża wsparcie (grupa interwencyjna lub druga osoba).
3. 3.W instruktażu stanowiskowym przećwiczyć z pracownikiem rozmowę z osobą pobudzoną (spokojny ton, dystans co najmniej dwóch długości ręki, wolna droga odwrotu), sposób wezwania wsparcia i postępowanie przy napadzie; w tej ocenie przyjęto, że te ćwiczenia powtarza się co najmniej raz w roku.Podstawa: § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP
4. 4.W godzinach, w których w obiekcie najczęściej dochodzi do incydentów (np. wieczory i weekendy w centrum handlowym, zamykanie obiektu), zaplanować na zmianie co najmniej dwóch pracowników ochrony; interwencji wobec agresywnej osoby nie prowadzić w pojedynkę.
5. 5.Zapewnić rękawice ochronne odporne na przecięcie i przekłucie do interwencji i do podnoszenia znalezionych ostrych przedmiotów. Jeżeli w obiekcie zdarzały się ataki z użyciem noża lub szkła (np. nocne interwencje w obiektach rozrywkowych), zapewnić kamizelki ochronne chroniące przed pchnięciem nożem, dopasowane do pracownika.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
6. 6.Każdy incydent z przemocą (także groźby i wyzwiska) zapisywać w książce zdarzeń. Napaść, w której pracownik doznał urazu, traktować jak wypadek przy pracy: zapewnić pomoc, ustalić okoliczności i przyczyny, wpisać do rejestru wypadków i zmienić organizację pracy, jeżeli zdarzenie to pokazało. Pracownikowi po napaści zaproponować rozmowę z przełożonym, wolne do końca zmiany i kontakt z psychologiem.Podstawa: art. 234 § 1 i § 3 Kodeksu pracy
7. 7.Gdy ochrona pracuje w obiekcie zleceniodawcy, uzgodnić z nim na piśmie: zakres zadań pracownika ochrony, sposób wzywania Policji i służb, dostęp do telefonu, toalety i pomieszczenia do przerw oraz osobę kontaktową całą dobę.Podstawa: art. 208 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Wyznaczyć i opisać trasy obchodów tak, by omijały miejsca niebezpieczne (wykopy, krawędzie ramp i dachów, strefy prac remontowych); usterki zauważone podczas obchodu (przepalone oprawy, uszkodzone stopnie, oblodzenie) wpisywać do książki zdarzeń i przekazywać zarządcy obiektu tego samego dnia.Podstawa: art. 211 pkt 6 Kodeksu pracy
2. 2.Uzgodnić z zarządcą obiektu oświetlenie dróg obchodu, parkingu, wejść i schodów zewnętrznych na czas zmroku oraz sprawne oświetlenie awaryjne w budynku; każdemu pracownikowi na zmianie zapewnić naładowaną latarkę.Podstawa: § 28 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 208 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy
3. 3.Zapewnić obuwie robocze zakrywające kostkę, z podeszwą antypoślizgową z wyraźnym bieżnikiem (na zimę – na podeszwie zachowującej przyczepność na mrozie); obuwie ze startą podeszwą wymieniać.Podstawa: art. 237⁷ § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
4. 4.Na alarm reagować szybkim krokiem, nie biegiem po schodach; na schodach trzymać się poręczy; w ciemnych miejscach świecić latarką pod nogi; nie czytać z telefonu podczas chodzenia po schodach i po terenie.

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić kamizelkę lub kurtkę ostrzegawczą o intensywnej widzialności (z elementami odblaskowymi) do obchodów parkingu, garażu i terenu oraz do pracy przy bramie; pracownik nosi ją zawsze po zmroku i w garażu.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Nie stawać przed ani za ruszającym lub cofającym pojazdem; z kierowcą rozmawiać od strony okna kierowcy, po zatrzymaniu pojazdu; cofanie samochodu dostawczego wskazywać z boku, w polu widzenia kierowcy w lusterku.

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed pierwszą zmianą zapoznać pracownika z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego obiektu (otrzymaną od zarządcy) i przejść z nim obiekt: drogi i wyjścia ewakuacyjne, gaśnice, hydranty, ręczne ostrzegacze pożarowe, centrala sygnalizacji pożarowej, wyłączniki prądu i gazu, miejsce zbiórki.Podstawa: § 6 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; art. 207¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy
2. 2.Spisać, jak pracownik postępuje po alarmie z centrali: sprawdza miejsce alarmu w czasie ustalonym w instrukcji obiektu, nie kasuje alarmu bez sprawdzenia, a przy potwierdzeniu pożaru dzwoni 112, uruchamia ewakuację i czeka na straż przy wejściu z informacją o miejscu pożaru i ludziach w budynku. Do zadymionego pomieszczenia nie wchodzi; mały pożar gasi gaśnicą tylko wtedy, gdy ma za sobą wolną drogę wyjścia.Podstawa: art. 209¹ § 1 pkt 2 lit. b i art. 209² § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
3. 3.Podczas obchodów sprawdzać, czy drogi ewakuacyjne nie są zastawione, drzwi ewakuacyjne otwierają się bez klucza, a drzwi przeciwpożarowe nie są zablokowane w pozycji otwartej; nieprawidłowości od razu zgłaszać zarządcy i wpisywać do książki zdarzeń.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 11, 14, 15 i 16 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
4. 4.Wyznaczyć pracowników ochrony do działań przeciwpożarowych i ewakuacji (są w obiekcie całą dobę), przeszkolić ich z użycia gaśnicy i hydrantu wewnętrznego i podać ich dane pozostałym pracownikom.Podstawa: art. 209¹ § 1 pkt 2 lit. b i § 3 Kodeksu pracy; art. 207¹ § 2 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Ustalić z zarządcą obiektu, czy obwody gniazd na portierni są chronione wyłącznikiem różnicowoprądowym, i mieć kopię aktualnego protokołu okresowej kontroli instalacji elektrycznej (co najmniej raz na 5 lat); na portierni korzystać tylko ze sprawnych urządzeń z oznakowaniem CE.Podstawa: art. 215 pkt 1 Kodeksu pracy; art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane
2. 2.Uszkodzonej instalacji, iskrzącej rozdzielnicy ani zalanych urządzeń nie dotykać i nie naprawiać – odgrodzić miejsce, w razie zagrożenia wyłączyć zasilanie wyłącznikiem głównym (jeśli zasady obiektu na to pozwalają) i wezwać służbę techniczną obiektu.Podstawa: art. 211 pkt 3 i 6 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.W apteczce na portierni trzymać jednorazowe rękawice nitrylowe (kilka par) i maseczkę lub ustnik do sztucznego oddychania; do zbierania znalezionych igieł zapewnić szczypce lub chwytak i twardy, zamykany pojemnik na ostre przedmioty.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 44 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Igły i strzykawki podnosić wyłącznie chwytakiem, w rękawicach, i wkładać do pojemnika na ostre przedmioty; nie sięgać ręką do koszy, szczelin i pod siedzenia, których wnętrza nie widać; przed udzieleniem pomocy krwawiącej osobie założyć rękawice.
3. 3.Spisać postępowanie po zakłuciu igłą lub kontakcie krwi z raną albo oczami: przemyć miejsce wodą z mydłem (oko – czystą wodą), nie wyciskać rany, zgłosić przełożonemu i niezwłocznie, tego samego dnia, zgłosić się do lekarza (izba przyjęć lub oddział zakaźny), który oceni potrzebę profilaktyki; zdarzenie zgłosić jak wypadek przy pracy. Szczepienie przeciw WZW typu B omówić z lekarzem medycyny pracy.Podstawa: art. 234 § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zmiany dłuższe niż 8 godzin planować tylko w systemie równoważnego czasu pracy, który dla pilnowania mienia i ochrony osób dopuszcza przedłużenie dobowego wymiaru do 24 godzin w okresie rozliczeniowym do 1 miesiąca (w szczególnie uzasadnionych przypadkach do 3 miesięcy). Bezpośrednio po każdej zmianie w przedłużonym wymiarze pracownik ma odpoczynek co najmniej tak długi, jak liczba przepracowanych godzin (po zmianie 24-godzinnej – co najmniej 24 godziny wolnego), niezależnie od odpoczynku tygodniowego.Podstawa: art. 137 Kodeksu pracy; art. 135 § 2 i art. 136 § 2 Kodeksu pracy
2. 2.Ustalić porę nocną (8 kolejnych godzin między 21:00 a 7:00) i ustalić, kto jest pracującym w nocy (co najmniej 3 godziny pracy w porze nocnej w każdej dobie albo co najmniej 1/4 czasu pracy w okresie rozliczeniowym w porze nocnej); za każdą godzinę w porze nocnej wypłacać dodatek 20% stawki godzinowej z minimalnego wynagrodzenia. Jeżeli pracodawca, ustalając wykaz prac szczególnie niebezpiecznych albo związanych z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym, ujmie w nim pracę ochrony, pracujący w nocy nie może przy niej pracować dłużej niż 8 godzin na dobę – wtedy zmiany 12- i 24-godzinne w nocy są niedopuszczalne.Podstawa: art. 151⁷ § 1–⁠4 Kodeksu pracy; art. 151⁸ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.Grafik ogłaszać z wyprzedzeniem i układać zmiany „do przodu” (dzień → noc → wolne); w tej ocenie przyjęto jako dobrą praktykę najwyżej 3 noce lub 2 zmiany 24-godzinne z rzędu. Zapewnić przerwy wliczane do czasu pracy: 15 minut przy zmianie od 6 godzin, kolejne 15 minut przy zmianie dłuższej niż 9 godzin i jeszcze jedne 15 minut przy zmianie dłuższej niż 16 godzin, z możliwością zjedzenia posiłku w ogrzewanym pomieszczeniu.Podstawa: art. 134 § 1–⁠2 Kodeksu pracy
4. 4.Nie wysyłać pracownika bezpośrednio po zmianie nocnej lub 24-godzinnej do prowadzenia samochodu służbowego ani na kolejną zmianę w innym obiekcie; zachęcać do powrotu komunikacją publiczną lub krótkiego odpoczynku przed jazdą własnym samochodem.Podstawa: art. 132 § 1 Kodeksu pracy
5. 5.Pracownika wychowującego dziecko do 8 lat nie zatrudniać w porze nocnej ani w godzinach nadliczbowych bez jego zgody.Podstawa: art. 178 § 2 Kodeksu pracy
6. 6.Na skierowaniu na badania lekarskie wpisać pracę zmianową, pracę w porze nocnej i długość zmian (12 lub 24 godziny); lekarz ocenia zdolność do takiej pracy.Podstawa: art. 229 § 4a Kodeksu pracy; zał. nr 1 cz. V lp. 6 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić odzież ciepłochronną i przeciwdeszczową (kurtka, czapka, rękawice), a na lato – nakrycie głowy; wymieniać ją, gdy traci właściwości.Podstawa: art. 237⁶ § 1 i art. 237⁷ § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
2. 2.Zapewnić portiernię lub budkę wartowniczą ogrzewaną zimą do co najmniej 18 °C (praca lekka) i chronioną przed nasłonecznieniem latem (rolety, wentylator lub klimatyzator); stanowisko przy bramie osłonić daszkiem przed opadami.Podstawa: § 30 i § 45 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Przy obchodach na zewnątrz w temperaturze poniżej 10 °C lub powyżej 25 °C zapewnić napoje – zimą gorące, latem zimne – w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników; w upale i mrozie skracać obchody na zewnątrz i przeplatać je pobytem w pomieszczeniu.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia RM z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów; § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
4. 4.Od 11.01.2027 r. (nowy § 30a rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP): przy pracy na otwartej przestrzeni powyżej 25 °C, a w portierni lub budce powyżej 28 °C – z powodu pogody – pracodawca stosuje rozwiązania organizacyjne (np. krótsze obchody w cieniu, dodatkowe przerwy w chłodniejszym miejscu), w pomieszczeniu także techniczne (klimatyzacja, osłony). Rozwiązania organizacyjne ustala po konsultacji z pracownikami (a gdy nie ma komisji bhp – także po opinii lekarza medycyny pracy) i informuje o nich pracowników. Górna granica 35 °C z § 30a ust. 1 nie dotyczy prac przy pilnowaniu mienia i ochronie osób.Podstawa: § 30a ust. 1, 3–⁠8 rozporządzenia MRPiPS z 9.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 30a – temperatury maksymalne)

Środki profilaktyczne

1. 1.Przy stałym posterunku przy wejściu zapewnić wysokie krzesło lub siedzisko do odpoczynku w pobliżu, a na portierni – krzesło z regulacją wysokości i oparcia.Podstawa: § 49 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Planować zmianę tak, by stanie na posterunku, obchody i praca siedząca przeplatały się (np. zmiana posterunku co 1–⁠2 godziny przy obsadzie dwóch lub więcej osób).Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Dla każdego obiektu przekazać pracownikowi na piśmie zakres obowiązków, trasy i godziny obchodów, listę telefonów alarmowych i kontaktowych oraz zasady przekazania zmiany; polecenia wydaje jeden przełożony, a prośby zleceniodawcy trafiają do pracownika przez niego.Podstawa: art. 207¹ § 1 pkt 1–⁠2 Kodeksu pracy
2. 2.Przeplatać pracę na portierni i obserwację monitoringu obchodami (np. co 1–⁠2 godziny), aby ograniczyć monotonię i senność; w nocy zaplanować obchody tak, by pracownik nie siedział bez ruchu dłużej niż 2 godziny.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Po zdarzeniu traumatycznym (napaść, reanimacja, zgon, samobójstwo w obiekcie) przeprowadzić z pracownikiem rozmowę, umożliwić zakończenie zmiany i kontakt z psychologiem; obserwować, czy nie pojawiają się zaburzenia snu i lęk, i w razie potrzeby skierować pracownika do lekarza.
4. 4.Spisać i przekazać pracownikom zasady przeciwdziałania mobbingowi: komu pracownik może zgłosić problem (także poza bezpośrednim przełożonym) i w jakim terminie zgłoszenie jest wyjaśniane; zgłoszenia i podjęte działania zapisywać. Przeciwdziałać mobbingowi musi każdy pracodawca. Dodatkowo od 5.11.2026 r. pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników musi ująć te zasady w regulaminie pracy albo w osobnym regulaminie (najpóźniej do 5.05.2027 r.).Podstawa: art. 94³ § 1 Kodeksu pracy; art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Wprowadzić obowiązek meldowania się pracownika pracującego w pojedynkę w ustalony sposób i o ustalonych porach (np. co godzinę oraz przed obchodem i po nim) u dyżurnego lub w centrum monitorowania; spisać, co dyżurny robi, gdy meldunku brak (telefon do pracownika, wysłanie grupy interwencyjnej lub innej osoby, wezwanie 112).Podstawa: § 43 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Zapewnić osobisty sygnalizator alarmowy z funkcją wykrywania bezruchu lub upadku (albo aplikację w telefonie służbowym o tej funkcji), który automatycznie powiadamia dyżurnego; sprawdzać jego działanie na początku każdej zmiany.
3. 3.Pracownik pracujący sam nie wchodzi do pomieszczenia, w którym słychać lub widać intruzów – zamyka je, jeśli może zrobić to bezpiecznie, wzywa Policję i czeka na wsparcie; nie wchodzi na dachy, do szybów, studzienek i pomieszczeń technicznych z maszynami; sprawdzając alarm w odległej części obiektu, utrzymuje łączność z dyżurnym.Podstawa: art. 209² § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
4. 4.Na skierowaniu na badania lekarskie wpisać pracę w pojedynkę, aby lekarz ocenił przeciwwskazania (np. choroby grożące nagłą utratą przytomności).Podstawa: art. 229 § 4a Kodeksu pracy