Ocena ryzyka zawodowego – lekarz / technik weterynarii

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed badaniem zebrać od właściciela informację o zachowaniu zwierzęcia (czy gryzie, czy było już agresywne) i zapisać ją w karcie pacjenta; zwierzę agresywne oznaczyć w systemie i na klatce. O sposobie unieruchomienia decyduje lekarz, nie właściciel; zwierzę bardzo agresywne bada się po sedacji.Podstawa: art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy; § 5 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
2. 2.Zapewnić kagańce w kilku rozmiarach, rękawice do poskramiania, ręczniki i torby do unieruchamiania kotów, klatkę z ruchomą ścianą (ścisk) i chwytak na pętli dla psów, a w gabinecie – stół zabiegowy, na którym zwierzę stoi stabilnie.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy
3. 3.Zabiegi u dużych lub niespokojnych zwierząt wykonywać we dwie osoby: przeszkolony technik lub drugi lekarz trzyma zwierzę, lekarz wykonuje zabieg; właściciel trzyma zwierzę tylko wtedy, gdy sam tego chce i został pouczony, jak to zrobić.Podstawa: art. 225 § 1–⁠2 Kodeksu pracy
4. 4.Ranę po ugryzieniu lub podrapaniu od razu przemyć dużą ilością wody z mydłem, zdezynfekować i zgłosić przełożonemu; przy ranie głębokiej, na dłoni lub twarzy, przy obrzęku, zaczerwienieniu lub gorączce – zgłosić się do lekarza tego samego dnia. Pogryzienie, które spowodowało uraz, pracodawca traktuje jak wypadek przy pracy: ustala okoliczności i przyczyny, wpisuje do rejestru wypadków i stosuje środki zapobiegające podobnym zdarzeniom.Podstawa: art. 209¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy; art. 234 § 1 i 3 Kodeksu pracy
5. 5.W instruktażu stanowiskowym pokazać i przećwiczyć bezpieczne sposoby unieruchamiania psów i kotów, zakładania kagańca i rozpoznawania sygnałów ostrzegawczych zwierzęcia.Podstawa: § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Spisać zasady pracy z ostrymi narzędziami: zakaz ponownego zakładania osłonki na zużytą igłę, igłę i ostrze wrzuca do pojemnika osoba, która ich użyła, od razu po użyciu; zwierzę przy iniekcji trzyma druga osoba; strzykawki z lekami uspokajającymi i środkami do eutanazji przygotowuje się tuż przed podaniem i nie zostawia na stole.Podstawa: art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy; § 7 pkt 11 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
2. 2.Twarde, szczelne i oznakowane pojemniki na ostre odpady ustawić w zasięgu ręki przy każdym stole zabiegowym, w sali chirurgicznej i w torbie na wyjazdy; napełniać najwyżej do linii, zawartości nie dociskać ręką.Podstawa: § 7 pkt 10 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
3. 3.Przy zranieniu lub przypadkowym wstrzyknięciu leku: ranę przemyć, a przy wstrzyknięciu leku uspokajającego, środka do eutanazji lub szczepionki olejowej – od razu zgłosić się do lekarza lub wezwać 112, zabierając opakowanie albo ulotkę leku; pracownik nie prowadzi samochodu. W lecznicy trzymać w widocznym miejscu wykaz używanych leków o szczególnym działaniu z ulotkami.Podstawa: art. 209¹ § 1 pkt 1 i 3 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Sprawdzić w dokumentacji autoklawu (tabliczka znamionowa, instrukcja, deklaracja producenta), czy i jakiej formie dozoru technicznego podlega. Sterylizatory parowe z wbudowanymi grzałkami elektrycznymi o pojemności do 20 l podlegają dozorowi uproszczonemu (bez decyzji UDT i bez badań okresowych), a powyżej 20 l – dozorowi pełnemu: eksploatacja tylko na podstawie decyzji UDT, rewizja zewnętrzna co rok, wewnętrzna i próba ciśnieniowa co 10 lat. W razie wątpliwości zapytać UDT.Podstawa: § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenie RM z 7.12.2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu; zał. nr 1 lp. 9–⁠10 rozporządzenia MRiT z 17.12.2021 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego dla niektórych urządzeń ciśnieniowych; art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy z 21.12.2000 r. o dozorze technicznym
2. 2.Autoklaw obsługiwać według instrukcji producenta: wykonywać przewidziane testy, sprawdzać uszczelkę, drzwi otwierać dopiero po zakończeniu cyklu, stojąc z boku, a pakiety wyjmować po ostygnięciu albo w rękawicach termoochronnych; przeglądy zlecać serwisowi i przechowywać protokoły.Podstawa: § 27 pkt 1 i § 28 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 32 pkt 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Podłoga w gabinetach i pomieszczeniu dla zwierząt ma być równa, nieśliska i łatwa do mycia; przewody prowadzić w listwach, nie luzem po podłodze.Podstawa: § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Mocz i rozlane płyny wycierać od razu; mokry fragment podłogi oznaczać tablicą; w poczekalni wyznaczyć miejsce na transportery, aby nie stały w przejściu.Podstawa: § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Ustalić z elektrykiem lub zarządcą budynku, czy obwody gniazd w gabinetach i pomieszczeniach dla zwierząt są chronione wyłącznikiem różnicowoprądowym (RCD); jeśli nie – zlecić jego montaż. Mieć aktualny protokół okresowej kontroli instalacji elektrycznej wykonywanej co najmniej raz na 5 lat przez osobę z uprawnieniami.Podstawa: art. 215 pkt 1 Kodeksu pracy; art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane
2. 2.Urządzenia zasilane z sieci poddawać przeglądom w terminach producenta i przechowywać protokoły; urządzenia dezynfekować przez przetarcie, nie polewać płynem; uszkodzone urządzenie odłączyć, oznaczyć i zgłosić.Podstawa: § 27 pkt 1 i § 28 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; art. 211 pkt 3 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić gaśnice według kategorii zagrożenia ludzi strefy pożarowej, podanej w dokumentacji budynku: w strefie zaliczonej do ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V co najmniej 2 kg środka gaśniczego na każde 100 m², nie dalej niż 30 m od każdego miejsca, z dojściem szerokości co najmniej 1 m; przegląd w terminie producenta, nie rzadziej niż raz w roku.Podstawa: § 32 ust. 3 pkt 1 lit. a i § 33 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; § 3 ust. 3 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
2. 2.Wywiesić instrukcję postępowania na wypadek pożaru z telefonami alarmowymi, oznakować drogi i wyjścia ewakuacyjne, wyznaczyć pracowników do działań przeciwpożarowych i ewakuacji i podać pozostałym ich dane; ustalić, kto i jak wynosi zwierzęta hospitalizowane. Jeżeli lecznica zajmuje budynek lub strefę pożarową o kubaturze brutto powyżej 1000 m³, zapewnić instrukcję bezpieczeństwa pożarowego aktualizowaną co najmniej raz na 2 lata.Podstawa: § 4 ust. 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; § 6 ust. 1, 7 i 8 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; art. 209¹ § 1 pkt 2 lit. b i art. 207¹ § 2 Kodeksu pracy
3. 3.Butle z tlenem przechowywać w pozycji pionowej, zabezpieczone przed przewróceniem, z dala od źródeł ciepła i preparatów alkoholowych; zaworu i reduktora nie dotykać rękami zabrudzonymi tłuszczem; zapas preparatów alkoholowych trzymać w zamkniętej szafce, co najmniej 0,5 m od urządzeń nagrzewających się powyżej 100 °C. Przy elektrokoagulacji nie używać łatwopalnych preparatów do odkażania skóry, zanim nie odparują.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 8 lit. a rozporządzenie MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
4. 4.Nie zastawiać korytarzy i wyjść transporterami, klatkami, workami z karmą i kartonami; drzwi ewakuacyjne w godzinach pracy otwierają się od środka bez klucza.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 11, 14 i 18 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Środki profilaktyczne

1. 1.W ocenie ryzyka czynników biologicznych uwzględnić informację o chorobach występujących lub podejrzewanych u leczonych zwierząt i w pobranym od nich materiale oraz ryzyko wynikające z rodzaju pracy; zwierzę z podejrzeniem choroby odzwierzęcej oznaczyć (karta, klatka) i ograniczyć liczbę osób, które mają z nim kontakt. Ocenę aktualizować po zmianie zakresu usług (np. przyjmowanie ptaków, dzikich lub gospodarskich zwierząt).Podstawa: § 5 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 6 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 7 pkt 3 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
2. 2.Przy badaniu i zabiegach zakładać rękawice jednorazowe nitrylowe, zmieniane po każdym zwierzęciu, przy zmianach skórnych, biegunce lub wydzielinie – także fartuch jednorazowy, a przy ryzyku rozprysku – okulary lub przyłbicę i maseczkę. Środki ochrony przechowywać w oznakowanym miejscu.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 7 pkt 5 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
3. 3.W gabinecie i przy pomieszczeniu dla zwierząt hospitalizowanych zapewnić umywalkę z ciepłą i zimną wodą, mydło, preparat do dezynfekcji rąk i ręczniki jednorazowe; ręce myć po każdym zwierzęciu, przed jedzeniem i po pracy. Posiłki personel spożywa w wydzielonym pomieszczeniu, nigdy w gabinecie ani w pomieszczeniu dla zwierząt.Podstawa: § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 115 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
4. 4.Spisać procedury: pobierania, oznaczania i wysyłania próbek do laboratorium (szczelne pojemniki, zamykane opakowania transportowe), dezynfekcji stołu, sprzętu, klatek i kuwet po każdym zwierzęciu, postępowania ze zwierzęciem z podejrzeniem choroby zakaźnej (osobne pomieszczenie lub klatka, osobny sprzęt) oraz zbierania odpadów do oznakowanych pojemników i worków; dać pracownikom pisemne instrukcje postępowania z materiałem zakaźnym, także na wypadek ugryzienia lub zranienia.Podstawa: § 11 ust. 1 pkt 4 lit. a–c i pkt 6 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 7 pkt 10 i 11 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
5. 5.Odzież i obuwie robocze zapewnia i pierze pracodawca (w lecznicy lub w pralni); odzieży zabrudzonej wydzielinami zwierząt nie wolno powierzać pracownikowi do prania w domu. Odzież roboczą przechowywać oddzielnie od własnej.Podstawa: art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy; art. 237⁹ § 2 Kodeksu pracy; art. 237¹⁰ § 2 Kodeksu pracy; § 11 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
6. 6.Jeżeli ocena wykaże narażenie na czynniki grupy 3 (np. wirus wścieklizny u dzikich zwierząt, ptasie szczepy Chlamydia psittaci, Coxiella burnetii i pałeczki Brucella u zwierząt gospodarskich, Brucella canis u psów, tasiemce Echinococcus), prowadzić w formie elektronicznej lub księgi rejestr prac narażających na te czynniki i rejestr pracowników narażonych (z awariami i wypadkami, np. pogryzieniem przez zwierzę podejrzane o wściekliznę) i przechowywać go co najmniej 10 lat od ustania narażenia; sporządzić plan postępowania na wypadek awarii z udziałem takiego czynnika.Podstawa: art. 222¹ § 2 Kodeksu pracy; § 7 pkt 2, 8 i 14 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 10 ust. 1 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
7. 7.Przy rozpoznaniu u pracownika choroby, która może wynikać z narażenia na czynnik biologiczny w pracy (np. grzybica, leptospiroza, chlamydioza), pracodawca informuje inspektora sanitarnego, zapewnia badania pozostałym narażonym, ponownie ocenia ryzyko i usuwa przyczynę.Podstawa: § 15 ust. 1 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Aparat do znieczulenia podłączyć do sprawnego systemu odprowadzania gazów (aktywnego odciągu na zewnątrz albo pochłaniacza z wymiennym wkładem, wymienianego według wagi lub zaleceń producenta); szczelność układu sprawdzać przed każdym dniem zabiegów; dobierać szczelne rurki dotchawicze i maski; salę zabiegową wentylować.Podstawa: § 8 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
2. 2.Parownik napełniać na końcu dnia lub przed zabiegami, przy wyłączonym przepływie, z użyciem napełniacza dedykowanego do butelki; nie włączać przepływu gazu przed podłączeniem zwierzęcia; indukcję w komorze lub masce ograniczać do koniecznych przypadków; wybudzanie prowadzić w miejscu wentylowanym.Podstawa: § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
3. 3.Wskazać anestetyki wziewne jako czynniki szkodliwe do badań i pomiarów i zlecić pomiar stężenia w strefie oddychania personelu w ciągu 30 dni od rozpoczęcia działalności (NDS izofluranu 32 mg/m³, sewofluranu 55 mg/m³). Przy wyniku powyżej 0,1 do 0,5 NDS powtarzać pomiar co najmniej raz na 2 lata, a powyżej 0,5 NDS – co najmniej raz w roku; po dwóch kolejnych wynikach nie wyższych niż 0,1 NDS w odstępie co najmniej 2 lat można od pomiarów odstąpić.Podstawa: § 2 ust. 1, § 3, § 4 i § 7 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; zał. nr 1 poz. 309 i 490 NDS
4. 4.Mieć aktualne karty charakterystyki używanych anestetyków i sprawdzić w nich klasyfikację (zwroty H); rozlany płynny anestetyk zebrać materiałem chłonnym do szczelnego pojemnika i przewietrzyć pomieszczenie.Podstawa: § 3 ust. 1 pkt 1–⁠2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 11 ust. 1 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych

Środki profilaktyczne

1. 1.Zebrać aktualne karty charakterystyki wszystkich środków dezynfekcyjnych i myjących i sporządzić ich spis z zaznaczeniem środków żrących (H314), uczulających (H317, H334) i działających szkodliwie na rozrodczość lub rakotwórczych (H350, H360); spis trzymać w miejscu dostępnym dla pracowników.Podstawa: § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Roztwory przygotowywać dozownikiem lub miarką według etykiety, w miejscu z wentylacją; nie mieszać preparatów chlorowych z kwasowymi; przy przygotowywaniu roztworów zakładać rękawice odporne na dany środek (sekcja 8 karty charakterystyki) i okulary; przy stanowisku zapewnić płyn do płukania oczu.Podstawa: § 8 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 11 ust. 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.Spośród środków o wymaganym działaniu wybierać te o najmniej szkodliwej klasyfikacji, a preparaty z aldehydem glutarowym lub formaldehydem zastępować preparatami bez aldehydów.Podstawa: § 7 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych

Środki profilaktyczne

1. 1.Gabinety i pomieszczenie dla zwierząt hospitalizowanych wietrzyć lub wentylować mechanicznie; klatki i podłogi sprzątać na mokro albo odkurzaczem z filtrem HEPA, nie zamiatać na sucho.Podstawa: art. 227 § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Kupować rękawice nitrylowe bez pudru; pudrowanych rękawic lateksowych nie używać.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.Pracownik zgłasza przełożonemu katar, łzawienie, duszność lub zmiany skóry pojawiające się w pracy; pracodawca kieruje go do lekarza medycyny pracy, a w skierowaniu na badania wpisuje kontakt z alergenami zwierzęcymi.Podstawa: art. 229 § 1 i 4a Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić stół zabiegowy z regulacją wysokości (hydrauliczny lub elektryczny), na który duży pies wchodzi przy opuszczonym blacie, oraz nosze lub wózek do przewożenia zwierząt w znieczuleniu.Podstawa: § 3 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
2. 2.Zwierzę cięższe niż dopuszczalna masa podnoszona przez jedną osobę (przy pracy stałej: kobieta 12 kg, mężczyzna 30 kg; dorywczo – do 4 razy na godzinę i łącznie do 4 godzin na dobę – kobieta 20 kg, mężczyzna 50 kg) podnosi się we dwie osoby lub z użyciem sprzętu; zwierzęcia trzymanego daleko od tułowia nie podnosi się w pojedynkę.Podstawa: § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 10 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
3. 3.Przed dopuszczeniem do pracy przeszkolić z prawidłowego podnoszenia i przenoszenia zwierząt (we dwie osoby, blisko tułowia, bez skrętu tułowia) i poinformować o wynikach oceny ryzyka.Podstawa: § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych

Środki profilaktyczne

1. 1.Grafik ogłaszać z wyprzedzeniem i zapewnić co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku na dobę i 35 godzin tygodniowo; przy dobowym czasie pracy co najmniej 6 godzin – przerwę 15 minut, a powyżej 9 godzin – drugą, wliczane do czasu pracy. Nagłe przypadki pod koniec zmiany przejmuje lekarz dyżurny według ustalonego grafiku.Podstawa: art. 132 § 1 i art. 133 § 1 Kodeksu pracy; art. 134 § 1 pkt 1–⁠2 Kodeksu pracy
2. 2.Ustalić zasady postępowania z agresywnym właścicielem: rozmowy o kosztach i rokowaniu prowadzić przy drugiej osobie, wycena przed zabiegiem na piśmie, przy agresji – przerwać rozmowę, wyjść z gabinetu, wezwać drugą osobę, a przy zagrożeniu dzwonić pod 112; przejście do drzwi gabinetu ma być wolne. Zdarzenia zapisywać i omawiać.Podstawa: art. 207¹ § 1 Kodeksu pracy; art. 210 § 1–⁠2 Kodeksu pracy
3. 3.Po trudnych zdarzeniach (eutanazja, śmierć zwierzęcia na stole, napaść) zapewnić rozmowę z przełożonym i przerwę przed kolejnym pacjentem; eutanazje planować tak, aby nie wykonywała ich stale ta sama osoba, a w razie potrzeby ułatwić kontakt z psychologiem.
4. 4.Spisać i przekazać pracownikom zasady przeciwdziałania mobbingowi i naruszaniu godności: komu można zgłosić problem (także poza bezpośrednim przełożonym) i w jakim terminie zgłoszenie jest wyjaśniane. Od 5.11.2026 r. pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ujmuje te zasady w regulaminie pracy albo w osobnym regulaminie (najpóźniej do 5.05.2027 r.).Podstawa: art. 94³ § 1 Kodeksu pracy; art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy