Ocena ryzyka zawodowego – salowa / sanitariusz

Środki profilaktyczne

1. 1.Środków chlorowych i kwasowych nie używać jednocześnie w tym samym miejscu; między nimi spłukać powierzchnię wodą; przechowywać je osobno; w instrukcji i na wózku umieścić ostrzeżenie o zakazie mieszania.Podstawa: § 6 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 11 ust. 1 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
2. 2.Przeszkolić salowe z postępowania po zmieszaniu środków: natychmiast wyjść, zamknąć drzwi, przewietrzyć z zewnątrz i nie wracać, przy duszności wezwać pomoc.Podstawa: § 12 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych

Środki profilaktyczne

1. 1.Podłogi myć częściami, pozostawiając suchą drogę przejścia; mokry fragment oznaczać tablicą ostrzegawczą; rozlane płyny i wydaliny usuwać od razu.Podstawa: § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Zapewnić obuwie robocze zakryte, zapinane na pięcie, z podeszwą antypoślizgową, łatwe do dezynfekcji.Podstawa: art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.Korytarze i sale mają oświetlenie nocne pozwalające bezpiecznie przejść; przejścia nie są zastawiane wózkami i łóżkami.Podstawa: § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Spisać procedurę postępowania przy agresji: salowa nie zostaje sama z pobudzonym pacjentem, zachowuje dystans, wycofuje się i wzywa pielęgniarkę lub ochronę; każde zdarzenie zapisać i omówić z przełożonym.Podstawa: art. 207¹ § 1 Kodeksu pracy; art. 210 § 1–⁠2 Kodeksu pracy
2. 2.Przeszkolić salowe z rozpoznawania narastającej agresji i wycofania się bez użycia siły; na oddziałach z pacjentami pobudzonymi zapewnić przyciski przywołania i pracę we dwie osoby.Podstawa: § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP; art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Posiłki i napoje rozwozić w zamykanych termosach i pojemnikach na wózkach z rantem; gorące napoje nalewać przy wózku, nie przy łóżku pacjenta; nie przenosić naraz kilku gorących naczyń.Podstawa: art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy
2. 2.Myjnię-dezynfektor otwierać po zakończeniu cyklu, odczekać, aż wydostanie się para, i wyjmować baseny w rękawicach lub po ostygnięciu.Podstawa: § 16 ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 30 ust. 1–⁠3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Łóżka z pacjentem przewozić we dwie osoby, z hamulcami zablokowanymi przy postoju, wózek inwalidzki – z zablokowanymi hamulcami przy wsiadaniu i podnóżkami opuszczonymi w czasie jazdy; do windy wjeżdżać przodem łóżka od strony nóg pacjenta, nie trzymając dłoni na krawędzi drzwi.Podstawa: art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Urządzeń podłączonych do sieci nie myć na mokro – przecierać je zwilżoną ściereczką; nie dotykać wtyczek mokrymi rękami; uszkodzone gniazda, przewody i urządzenia zgłaszać.Podstawa: art. 211 Kodeksu pracy; § 58 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Instalacja elektryczna z ochroną przeciwporażeniową i aktualnym protokołem okresowej kontroli (co najmniej raz na 5 lat).Podstawa: art. 215 pkt 1 Kodeksu pracy; art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapoznać salowe z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego budynku, drogami ewakuacji i sposobami ewakuacji pacjentów leżących (na łóżku, płachcie ewakuacyjnej); wyznaczyć osoby do działań przeciwpożarowych i ewakuacji na każdej zmianie i przeprowadzać praktyczne sprawdzenie organizacji ewakuacji.Podstawa: § 6 ust. 1 pkt 5–⁠6 i ust. 7 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; art. 209¹ § 1 pkt 2 lit. b Kodeksu pracy
2. 2.Nie zastawiać korytarzy i wyjść wózkami i łóżkami; preparaty alkoholowe przechowywać w zamkniętych szafkach, z dala od źródeł ciepła i butli z tlenem.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 8 lit. a, 11 i 14 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
3. 3.Gaśnice rozmieszczone na korytarzach i przy wyjściach, nie dalej niż 30 m od każdego miejsca, z dojściem szerokości co najmniej 1 m, z przeglądem nie rzadziej niż raz w roku.Podstawa: § 33 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; § 3 ust. 3 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Środki profilaktyczne

1. 1.Salowa ma kontakt z krwią, wydalinami i wydzielinami oraz sprzętem nimi skażonym, więc przed podjęciem pracy pracodawca informuje ją o zalecanym szczepieniu przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (korzyści, możliwe odczyny, skutki rezygnacji) i zapewnia szczepienie na swój koszt.Podstawa: zał. lp. 1 rozporządzenia RM z 3.01.2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych; art. 20 ust. 1–⁠3 ustawy z 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
2. 2.Do sprzątania, basenów, bielizny i odpadów zakładać rękawice jednorazowe nitrylowe (do mycia – rękawice gospodarcze z długim mankietem) i fartuch jednorazowy lub wodoodporny; przy ryzyku rozprysku (opróżnianie basenu ręcznie, mycie sanitariatów) – także okulary lub przyłbicę i maseczkę. Rękawice zmieniać po każdym pacjencie i po zabrudzeniu.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
3. 3.Dać salowym spisane procedury sprzątania i dezynfekcji (kolejność od czystego do brudnego, osobne mopy i ściereczki dla sal, sanitariatów i izolatek, usuwanie plam krwi i wydalin, dezynfekcja po pacjencie zakaźnym), postępowania z basenami, brudną bielizną i odpadami; procedury są częścią działań zapobiegających zakażeniom, które podmiot leczniczy dokumentuje.Podstawa: § 11 ust. 1 pkt 4 lit. b–c i pkt 6 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; art. 11 ust. 1–⁠2 i art. 12 ust. 1 ustawy z 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
4. 4.Na każdym oddziale zapewnić myjnię-dezynfektor do basenów i kaczek w brudowniku, tak by ich zawartości nie wylewać ręcznie do zlewu; brudownik ma umywalkę, środki do dezynfekcji rąk i miejsce na środki ochrony.Podstawa: § 7 pkt 4 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
5. 5.Brudną bieliznę zdejmować bez strzepywania i zwijać do środka, wkładać od razu do worków przy łóżku (bieliznę zakaźną – do oznakowanych worków), worków nie przepełniać i nie dociskać ręką; przed włożeniem do worka sprawdzić wzrokowo, czy w pościeli nie ma igieł i innych ostrych przedmiotów.Podstawa: § 11 ust. 1 pkt 4 lit. c i pkt 5 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
6. 6.Zapewnić umywalki z ciepłą wodą, mydło, preparat do dezynfekcji rąk i ręczniki jednorazowe w brudownikach i salach; posiłki salowe spożywają w pomieszczeniu socjalnym.Podstawa: § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 115 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
7. 7.Odzież roboczą zapewnia i pierze pracodawca; odzieży skażonej wydalinami lub krwią nie powierza się do prania pracownikowi, a komplet zabrudzony zmienia się od razu.Podstawa: art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy; art. 237⁹ § 2 Kodeksu pracy; art. 237¹⁰ § 1–⁠2 Kodeksu pracy
8. 8.Kontakt z krwią i materiałem zakaźnym oznacza narażenie na czynniki biologiczne grupy 3 (wirusy zapalenia wątroby typu B i C, HIV): prowadzić rejestr prac i rejestr pracowników narażonych, z wpisami o zranieniach i kontaktach z krwią; rejestr pracowników przechowywać 40 lat od ostatniego narażenia.Podstawa: art. 222¹ § 2 Kodeksu pracy; § 7 pkt 2 i 14 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 10 ust. 2 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.W procedurze postępowania z ostrymi narzędziami ustalić, że ostre odpady usuwa do sztywnego pojemnika osoba, która ich użyła, a salowa nie przekłada ostrych odpadów ani nie zamyka pojemnika przepełnionego ponad 2/3 – zgłasza to pielęgniarce; zamkniętych worków i pojemników nie otwiera się.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych; § 3 ust. 5 i § 4 ust. 1 rozporządzenia MZ z 5.10.2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi
2. 2.Worki z odpadami chwytać za zawiązaną górę, z dala od ciała, nie dociskać ich ręką ani nogą i nie przesypywać zawartości; worek uszkodzony wkładać w całości do nowego worka.Podstawa: § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia MZ z 5.10.2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi
3. 3.Potłuczone szkło i ampułki zbierać szczypcami lub zmiotką z szufelką, nigdy palcami.Podstawa: § 7 pkt 10 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
4. 4.Zapewnić procedurę postępowania po zranieniu lub kontakcie krwi z błoną śluzową (wskazany lekarz lub szpital dostępny także w nocy i w dni wolne); pracownik niezwłocznie zgłasza zranienie, a pracodawca bada przyczyny, wpisuje zdarzenie do wykazu zranień i informuje lekarza medycyny pracy.Podstawa: § 8 ust. 1–⁠2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych; § 9 i § 10 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych
5. 5.Prowadzić systematyczne szkolenia salowych z postępowania z ostrymi przedmiotami w pościeli i odpadach, zgłaszania zranień i postępowania poekspozycyjnego.Podstawa: § 7 ust. 1–⁠2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych

Środki profilaktyczne

1. 1.Odpady medyczne przewozić tylko wózkami zamykanymi lub w zamykanych pojemnikach transportowych przeznaczonych wyłącznie do tego celu, w sposób, który nie uszkadza worków; wózki i pojemniki wielokrotnego użytku po każdym opróżnieniu dezynfekować i myć w miejscu do tego wyznaczonym.Podstawa: § 9 ust. 1–⁠5 rozporządzenia MZ z 5.10.2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi; § 10 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MZ z 5.10.2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi
2. 2.Udostępnić salowym instrukcję selektywnego zbierania odpadów medycznych (czerwone worki – zakaźne, żółte – niebezpieczne inne niż zakaźne, inny kolor – pozostałe, sztywne pojemniki – ostre odpady) i miejsce ich wstępnego magazynowania; worki wymieniać nie rzadziej niż co 72 godziny.Podstawa: § 3 ust. 1–⁠5 rozporządzenia MZ z 5.10.2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi; § 4 ust. 2 i § 11 ust. 1 rozporządzenia MZ z 5.10.2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi

Środki profilaktyczne

1. 1.Przy pacjentach z objawami infekcji dróg oddechowych zakładać maseczkę medyczną; maseczki są dostępne w brudowniku i na wózku.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
2. 2.Coroczne szczepienie przeciw grypie omówić z lekarzem medycyny pracy i zaproponować pracownikom – to dobra praktyka, nie obowiązek wynikający z wykazu szczepień zalecanych.

Środki profilaktyczne

1. 1.Zebrać karty charakterystyki środków, sporządzić spis z zaznaczeniem środków żrących (H314) i uczulających (H317, H334) i udostępnić go salowym; wybierać środki o najmniej szkodliwej klasyfikacji spośród tych o wymaganym działaniu.Podstawa: § 2 i § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 7 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
2. 2.Roztwory przygotowywać w wyznaczonym miejscu z dozownikiem lub miarką, w rękawicach i okularach, najpierw wodę, potem środek; roztwory robocze trzymać w opisanych pojemnikach; nie rozpylać środków mgiełką w stronę twarzy.Podstawa: § 8 ust. 2 pkt 3–⁠4 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 6 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
3. 3.W miejscu przygotowywania roztworów zapewnić płuczkę do oczu lub natrysk do przemywania oczu.Podstawa: § 11 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych

Środki profilaktyczne

1. 1.Kupować rękawice nitrylowe bez pudru i rękawice gospodarcze z długim mankietem odporne na stosowane środki; pudrowanych rękawic lateksowych nie używać.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Zapewnić krem ochronny i regenerujący; pracownik zgłasza zmiany skóry dłoni, a pracodawca kieruje go do lekarza medycyny pracy.Podstawa: § 115 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 229 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Na oddziale zapewnić łóżka z regulacją wysokości, maty i rękawy ślizgowe, pasy z uchwytami i podnośnik do pacjentów, którzy nie stoją o własnych siłach; osoby, która nie stoi samodzielnie, nie podnosi się ręcznie.Podstawa: § 62 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 3 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
2. 2.Sposób przemieszczania każdego pacjenta (samodzielnie, z pomocą jednej lub dwóch osób, podnośnikiem) ustala personel pielęgniarski i zapisuje w dokumentacji; salowa pomaga zgodnie z tym zapisem i w razie potrzeby we dwie osoby; masa przenoszona ręcznie nie może przekraczać 12 kg dla kobiety i 30 kg dla mężczyzny przy pracy stałej.Podstawa: § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 3 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
3. 3.Przed dopuszczeniem przeszkolić salową z bezpiecznego przemieszczania pacjentów i obsługi sprzętu (mata ślizgowa, podnośnik) i poinformować o wynikach oceny ryzyka.Podstawa: § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych

Środki profilaktyczne

1. 1.Worki z bielizną i odpadami przewozić na wózkach, nie nosić; worki napełniać tak, by były lekkie (dobra praktyka: najwyżej 2/3 objętości); wózki i łóżka utrzymywać ze sprawnymi kołami i hamulcami, a łóżka z pacjentem przewozić we dwie osoby, gdy siła potrzebna do ruszenia przekracza 120 N dla kobiet lub 300 N dla mężczyzn.Podstawa: § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 14 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 21 ust. 1–⁠3 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
2. 2.Używać wózka serwisowego z wiadrami i systemu mopów nasączanych zamiast noszenia wiader z wodą; wodę wylewać do zlewu w brudowniku, nie podnosząc pełnych wiader powyżej kolan.Podstawa: § 3 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych

Środki profilaktyczne

1. 1.Pracownik, który w każdej dobie pracuje co najmniej 3 godziny w porze nocnej albo ma w nocy co najmniej 1/4 czasu pracy w okresie rozliczeniowym, jest pracującym w nocy. Kobiety w ciąży i młodocianych nie zatrudnia się w porze nocnej; osoby z niepełnosprawnością – tylko za zgodą lekarza wydaną na wniosek pracownika.Podstawa: art. 151⁷ § 1–⁠2 Kodeksu pracy; art. 178 § 1 i art. 203 § 1 Kodeksu pracy; art. 15 ust. 3 i art. 16 ust. 1 ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
2. 2.Grafik ogłaszać z wyprzedzeniem, zapewnić co najmniej 11 godzin odpoczynku na dobę i 35 godzin w tygodniu, krótkie serie nocy (dobra praktyka: najwyżej 3 z rzędu) i przerwy wliczane do czasu pracy (przy zmianie ponad 9 godzin – dwie po co najmniej 15 minut).Podstawa: art. 132 § 1 i art. 133 § 1 Kodeksu pracy; art. 134 § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zakres zadań salowej na zmianie ustalić na piśmie i dopasować do obsady; po trudnym zdarzeniu (zgon, napaść) zapewnić rozmowę z przełożonym i – w razie potrzeby – kontakt z psychologiem.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Spisać i przekazać pracownikom zasady przeciwdziałania mobbingowi i naruszaniu godności (komu zgłosić problem, w jakim terminie zgłoszenie jest wyjaśniane); od 5.11.2026 r. pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ujmuje je w regulaminie pracy albo osobnym regulaminie (najpóźniej do 5.05.2027 r.).Podstawa: art. 94³ § 1 Kodeksu pracy; art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy