Twoja ocena ryzyka

Ocena ryzyka zawodowego – pielęgniarka

Karta oceny ryzyka, instrukcje BHP i oświadczenia pracowników – w plikach Word, dopasowane do Twojego sprzętu.

Przygotuj ocenę dla tego stanowiska

149 zł brutto za całą firmęjednorazowo, bez abonamentu

Zobacz przykładową kartę

Pozostałe stanowiska w firmie dodasz w tej samej cenie (do 10).

Karta oceny ryzyka zawodowego

Stanowisko: Pielęgniarka w przychodni (POZ, gabinet zabiegowy)

.docx
ZagrożenieRyzyko
bez środkówpo wdrożeniu środków
Agresja słowna i fizyczna pacjentów i ich bliskichbez środkówŚREDNIEpo wdrożeniu środkówMAŁE
Poślizgnięcie, potknięcie i upadekbez środkówŚREDNIEpo wdrożeniu środkówMAŁE
Porażenie prądem elektrycznymbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE
Pożar i ewakuacja pacjentów z przychodnibez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE
Środki dezynfekcyjne do rąk, skóry, powierzchni i narzędzibez środkówŚREDNIEpo wdrożeniu środkówMAŁE
Fragment karty: 3 z 12 zagrożeń.Fragment karty: 5 z 12 zagrożeń. W pełnej karcie także źródła, skutki i środki.Zobacz całą przykładową kartę

Każde zagrożenie i każdy środek ma podane źródło: Kodeks pracy, rozporządzenia BHP, publikacje CIOP‑PIB.

Przykładowa karta oceny ryzyka – pielęgniarka

Cała karta dla tego stanowiska, przygotowana tym samym generatorem co płatne dokumenty, przy zadaniach i sprzęcie zaznaczonych w kreatorze domyślnie: 12 zagrożeń, każde ze źródłem, skutkami, oceną ryzyka bez środków i po wdrożeniu środków oraz środkami profilaktycznymi. Kliknij zagrożenie, żeby je rozwinąć.

Karta oceny ryzyka zawodowego

Przykład

Stanowisko: Pielęgniarka w przychodni (POZ, gabinet zabiegowy)

Pracodawca
Przykładowa firma (przykład – w Twojej karcie dane Twojej firmy)
Kod zawodu
222101 – Pielęgniarka
Metoda
PN‑N‑18002, skala 3×3
Data oceny
dzień przygotowania karty
1. Opis stanowiska, sprzęt i środki ochrony indywidualnej

Pielęgniarka w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej lub w gabinecie zabiegowym poradni wykonuje iniekcje i szczepienia, pobiera krew i inny materiał do badań, zakłada wkłucia i podaje wlewy, zmienia opatrunki i zdejmuje szwy, mierzy parametry życiowe i prowadzi dokumentację elektroniczną, a w części przychodni także wizyty domowe i patronażowe. Główne zagrożenia to zakłucia i kontakt z krwią (wirusy zapalenia wątroby typu B i C, HIV), zakażenia od chorych pacjentów, środki dezynfekcyjne i rękawice, pozycja wymuszona, agresja pacjentów i obciążenie psychiczne.

Wykonywane zadania
  • Iniekcje, szczepienia, pobieranie krwi, zakładanie wkłuć i podawanie wlewów kroplowych
  • Zmiana opatrunków, pielęgnacja ran i owrzodzeń, zdejmowanie szwów
  • Segregacja odpadów medycznych i przygotowanie ich do odbioru
  • Pracodawca jest podmiotem leczniczym (przychodnia lub poradnia wpisana do rejestru jako podmiot leczniczy)
Maszyny, urządzenia i narzędzia
  • Igły, strzykawki, systemy do pobierania krwi, kaniule dożylne, nakłuwacze, ostrza i nożyczki do zdejmowania szwów
  • Leżanka zabiegowa i fotel do pobierania krwi
Substancje i materiały
  • Środki do dezynfekcji rąk, skóry pacjenta i powierzchni (na bazie alkoholu, czwartorzędowych soli amoniowych, chloru)
Środki ochrony indywidualnej
  • Przy iniekcjach, pobieraniu krwi, zakładaniu wkłuć i zmianie opatrunków zakładać rękawice jednorazowe nitrylowe bez pudru, zmieniane po każdym pacjencie; przy ryzyku rozprysku krwi lub wydzielin – także maseczkę medyczną, okulary ochronne lub przyłbicę i fartuch jednorazowy. Środki ochrony przechowywać w oznakowanym miejscu w każdym gabinecie.
  • Przy pacjencie z objawami infekcji dróg oddechowych zakładać maseczkę medyczną, a przy pobieraniu wymazów z gardła i nosa oraz przy pacjencie z podejrzeniem gruźlicy lub odry – półmaskę filtrującą co najmniej FFP2 dopasowaną do twarzy, okulary lub przyłbicę i rękawice.
  • Zapewnić obuwie robocze zakryte, na płaskiej, amortyzującej i antypoślizgowej podeszwie, zapięte na pięcie i łatwe do dezynfekcji.

Czynniki niebezpieczne

  • Agresja słowna i fizyczna pacjentów i ich bliskichbez środkówŚREDNIEpo wdrożeniu środkówMAŁE

    Źródło zagrożenia

    Długie oczekiwanie na zabieg, odmowa wykonania świadczenia bez zlecenia, pacjenci pod wpływem alkoholu, z zaburzeniami psychicznymi lub z silnym bólem, lęk dzieci i rodziców przy szczepieniach, wizyty w nieznanych mieszkaniach

    Możliwe skutki

    Stres i lęk przed pracą, stłuczenia i zadrapania, zakłucie igłą przy szarpaniu się pacjenta

    Ryzyko bez środkówC2 × P2ŚREDNIE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P1MAŁE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Spisać procedurę: przy agresji słownej lub groźbach pielęgniarka najpierw zabezpiecza igłę w pojemniku, przerywa zabieg, zachowuje dystans, wychodzi z gabinetu lub wzywa drugą osobę, a przy zagrożeniu dzwoni pod 112 lub wzywa ochronę; każde zdarzenie zapisać i omówić z kierownikiem.Podstawa: art. 207¹ § 1 Kodeksu pracy; art. 210 § 1–⁠2 Kodeksu pracy
    2. 2.Gabinet urządzić tak, aby pielęgniarka miała swobodne przejście do drzwi (biurko i leżanka nie odcinają wyjścia), a w każdym gabinecie zabiegowym był przycisk przywołania albo telefon z numerem do rejestracji i ochrony.Podstawa: art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy
    3. 3.Przeszkolić personel z rozmowy z pacjentem zdenerwowanym lub agresywnym (rozpoznawanie narastającej agresji, uspokajanie, wycofanie się bez użycia siły); szkolenie powtarzać po poważniejszym zdarzeniu.Podstawa: § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP
    Źródła opisu tego zagrożenia (5)
    • HSE (UK), Violence at work – strona tematyczna oraz broszura INDG69 „Violence at work: A guide for employers”
    • HSE (UK), Health and social care services – strony tematyczne: moving and handling (przemieszczanie pacjentów), violence and aggression, slips and trips, lone working
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (m.in. art. 67^18–⁠67^34, 94^3, 132–⁠133, 176–⁠179, 202–⁠204, 207^1, 209^1, 211, 221, 226, 229, 237^3–⁠237^11a)
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w klubach fitness i przychodniach POZ
    • Rozporządzenie MGiP z 27.07.2004 w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1327 ze zm. Dz.U. 2025 poz. 1640
  • Poślizgnięcie, potknięcie i upadekbez środkówŚREDNIEpo wdrożeniu środkówMAŁE

    Źródło zagrożenia

    Mokra podłoga po dezynfekcji, rozlane płyny w gabinecie, przewody urządzeń, ciasne przejścia między leżanką a szafkami, oblodzone chodniki przy wizytach domowych

    Możliwe skutki

    Stłuczenia, skręcenia, złamania; zakłucie igłą trzymaną w ręce podczas upadku

    Ryzyko bez środkówC2 × P2ŚREDNIE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P1MAŁE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Podłoga w gabinetach ma być równa, nieśliska i łatwa do dezynfekcji; uszkodzoną wykładzinę naprawić, a przewody prowadzić w listwach, nie luzem po podłodze.Podstawa: § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    2. 2.Rozlane płyny wycierać od razu; podłogę myć po zakończeniu przyjęć albo oznaczać mokry fragment tablicą; z igłą w ręce nie przechodzić przez gabinet – pojemnik na ostre odpady stoi przy miejscu zabiegu.Podstawa: § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    Źródła opisu tego zagrożenia (3)
    • HSE (UK), Slips and trips – strona tematyczna (przyczyny poślizgnięć i potknięć, oświetlenie, nawierzchnie, obuwie)
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w klubach fitness i przychodniach POZ
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088, 2026 poz. 927)
  • Porażenie prądem elektrycznymbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Aparat EKG, ssak, sterylizator, lodówka na szczepionki i inne urządzenia zasilane z sieci, płyny przy gniazdach, dezynfekcja na mokro podłączonych urządzeń, uszkodzone przewody

    Możliwe skutki

    Oparzenia elektryczne, zaburzenia rytmu serca, utrata przytomności, w skrajnym przypadku śmierć

    Ryzyko bez środkówC3 × P2DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Ustalić z elektrykiem lub zarządcą budynku, czy obwody gniazd w gabinetach są chronione wyłącznikiem różnicowoprądowym (RCD); jeśli nie – zlecić jego montaż. Mieć aktualny protokół okresowej kontroli instalacji elektrycznej wykonywanej co najmniej raz na 5 lat przez osobę z uprawnieniami, w lokalu wynajmowanym – kopię od właściciela lub zarządcy.Podstawa: art. 215 pkt 1 Kodeksu pracy; art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane
    2. 2.Urządzenia medyczne zasilane z sieci poddawać przeglądom w terminach producenta i przechowywać protokoły; urządzenia dezynfekować przez przetarcie zwilżoną chusteczką, nie polewać ich płynem; uszkodzone urządzenie odłączyć, oznaczyć i zgłosić.Podstawa: § 27 pkt 1 i § 28 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; art. 211 pkt 3 Kodeksu pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (4)
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w klubach fitness i przychodniach POZ
    • Rozporządzenie MG z 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596 ze zm. Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (m.in. art. 67^18–⁠67^34, 94^3, 132–⁠133, 176–⁠179, 202–⁠204, 207^1, 209^1, 211, 221, 226, 229, 237^3–⁠237^11a)
    • Ustawa z 7.07.1994 – Prawo budowlane, t.j. Dz.U. 2026 poz. 524
  • Pożar i ewakuacja pacjentów z przychodnibez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Preparaty dezynfekcyjne na bazie alkoholu, butla z tlenem medycznym, urządzenia grzejne i przeciążone gniazda, pacjenci starsi, na wózkach i z małymi dziećmi w poczekalni

    Możliwe skutki

    Oparzenia, zatrucie dymem, urazy przy ewakuacji, w skrajnym przypadku śmierć

    Ryzyko bez środkówC3 × P2DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Zapewnić gaśnice według kategorii zagrożenia ludzi strefy pożarowej, podanej w dokumentacji budynku: w strefie zaliczonej do ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V co najmniej 2 kg środka gaśniczego na każde 100 m², gaśnice przy wejściach, na korytarzach i przy wyjściach, nie dalej niż 30 m od każdego miejsca, z dojściem szerokości co najmniej 1 m; przegląd w terminie producenta, nie rzadziej niż raz w roku.Podstawa: § 32 ust. 3 pkt 1 lit. a i § 33 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; § 3 ust. 3 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
    2. 2.Przychodnia jest obiektem użyteczności publicznej: jeżeli zajmuje budynek lub strefę pożarową o kubaturze brutto powyżej 1000 m³, właściciel, zarządca lub użytkownik zapewnia instrukcję bezpieczeństwa pożarowego i aktualizuje ją co najmniej raz na 2 lata – zapoznać z nią każdego pracownika. W każdej przychodni wywiesić instrukcję postępowania na wypadek pożaru z telefonami alarmowymi, oznakować drogi i wyjścia ewakuacyjne, wyznaczyć pracowników do działań przeciwpożarowych i ewakuacji pacjentów i podać pozostałym ich dane.Podstawa: § 6 ust. 1, 7 i 8 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; § 4 ust. 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; art. 209¹ § 1 pkt 2 lit. b i art. 207¹ § 2 Kodeksu pracy
    3. 3.Nie zastawiać korytarzy i wyjść wózkami, sprzętem i kartonami; drzwi ewakuacyjne w godzinach przyjęć otwierają się od środka bez klucza.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 11, 14 i 18 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
    Źródła opisu tego zagrożenia (3)
    • Rozporządzenie MSWiA z 7.06.2010 w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, t.j. Dz.U. 2023 poz. 822 ze zm. Dz.U. 2024 poz. 1716
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w klubach fitness i przychodniach POZ
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (m.in. art. 67^18–⁠67^34, 94^3, 132–⁠133, 176–⁠179, 202–⁠204, 207^1, 209^1, 211, 221, 226, 229, 237^3–⁠237^11a)

Czynniki szkodliwe

  • Zakłucie lub zranienie igłą albo innym ostrym narzędziem skażonym krwiąbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Igły po iniekcjach i szczepieniach, systemy do pobierania krwi, mandryny kaniul, nakłuwacze, ostrza i nożyczki do zdejmowania szwów; ponowne zakładanie osłonki na igłę, odkładanie igły na tacę, przepełniony pojemnik na ostre odpady, nagły ruch pacjenta (zwłaszcza dziecka), pośpiech przy dużej liczbie pacjentów

    Możliwe skutki

    Rana kłuta lub cięta; zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B lub C albo HIV

    Ryzyko bez środkówC3 × P3DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Opracować we współpracy z przedstawicielami pracowników, w postaci papierowej i elektronicznej, procedurę bezpiecznego postępowania z ostrymi narzędziami (zakaz ponownego zakładania osłonek na igły, ostre narzędzie usuwa osoba, która go użyła, igła trafia do pojemnika od razu po użyciu, bez odkładania na tacę) oraz procedurę stosowania środków ochrony indywidualnej odpowiednich do rodzaju i stopnia narażenia. Procedury udostępnić w każdym gabinecie, a je i ocenę ryzyka zranienia przeglądać co najmniej raz na 2 lata oraz po wprowadzeniu nowych zabiegów lub narzędzi.Podstawa: § 3 ust. 2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych; § 4 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 2 i 3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych; § 6 pkt 1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych
    2. 2.Na podstawie oceny ryzyka zapewnić narzędzia z zabezpieczeniem przed zranieniem: systemy do pobierania krwi z osłoną igły, kaniule dożylne z zabezpieczeniem mandrynu, igły i strzykawki z osłoną bezpieczeństwa, jednorazowe nakłuwacze z chowanym ostrzem; ograniczać zbędne użycie igieł (np. bezigłowe porty do podawania leków przez wkłucie).Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych
    3. 3.Twarde, szczelne i oznakowane pojemniki na ostre odpady ustawić w zasięgu ręki w każdym miejscu, w którym używa się igieł (stanowisko pobrań, gabinet zabiegowy, punkt szczepień, torba na wizyty domowe); napełniać najwyżej do linii na pojemniku, zamykać i wymieniać, zawartości nie dociskać ręką.Podstawa: § 5 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych; § 7 pkt 10 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
    4. 4.Opracować i wdrożyć procedurę postępowania poekspozycyjnego: wskazać lekarza lub szpital, do którego pracownik zgłasza się niezwłocznie po zranieniu albo po kontakcie krwi z błoną śluzową lub uszkodzoną skórą – także wieczorem i w dni wolne (profilaktykę zakażenia HIV rozpoczyna się możliwie najszybciej, najlepiej w ciągu kilku godzin), oszacowanie ryzyka zakażenia, sposób zbadania pacjenta, od którego pochodzi krew (za jego zgodą), badanie lekarskie i laboratoryjne, w razie potrzeby szczepienie, immunoglobulinę lub leki po ekspozycji oraz badania kontrolne w regularnych odstępach czasu. Pracownik niezwłocznie zgłasza każde zranienie pracodawcy lub osobie wykonującej zadania służby bhp, a przy kontakcie z krwią także lekarzowi wskazanemu w procedurze; pracodawca bada przyczyny zdarzenia, wpisuje je do wykazu zranień bez danych osobowych i informuje lekarza medycyny pracy.Podstawa: § 8 ust. 1–⁠2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych; § 9 i § 10 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych
    5. 5.Prowadzić systematyczne szkolenia z postępowania z ostrymi narzędziami (także z zabezpieczeniem), zagrożeń przy kontakcie z krwią, stosowania środków ochrony, postępowania poekspozycyjnego i zgłaszania zranień; o każdej zmianie procedur informować pracowników na szkoleniu.Podstawa: § 7 ust. 1–⁠2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych; § 4 ust. 3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych
    6. 6.W podmiocie leczniczym co najmniej raz na 6 miesięcy sporządzać raport o zranieniach ostrymi narzędziami (liczba zranień, stosowane rodzaje narzędzi i które z nich mają zabezpieczenie, przyczyny zranień, proponowane działania), udostępniać go pracownikom i analizować przy przeglądzie procedur.Podstawa: § 11 ust. 1–⁠3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych; § 4 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych
    Źródła opisu tego zagrożenia (4)
    • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 6.06.2013 w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, Dz.U. 2013 poz. 696
    • HSE, Health Services Information Sheet 7: Health and Safety (Sharp Instruments in Healthcare) Regulations 2013 – Guidance for employers and employees
    • HSE, Sharps injuries (needlestick) – strona tematyczna dla ochrony zdrowia
    • Rozporządzenie MZ z 22.04.2005 w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki, t.j. Dz.U. 2026 poz. 103 (sprawdzone 2.10.2026: § 5 ust. 2, § 7 pkt 2, 10, 12, 14, § 9, § 10 ust. 2, § 11 ust. 1 pkt 1–⁠6 i ust. 2, § 15 ust. 1, § 16 ust. 2; zał. nr 1 – WZW B, WZW C, HIV‑1, HIV‑2 i prątek gruźlicy w grupie 3, wirus grypy A i B, odry, różyczki, ospy wietrznej i półpaśca oraz cytomegalii w grupie 2; zał. nr 2 lp. 4 – praca w jednostkach ochrony zdrowia)
  • Kontakt z krwią i innym materiałem zakaźnym – wirusy zapalenia wątroby typu B i C, HIVbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Rozprysk krwi przy zakładaniu wkłucia lub pobieraniu krwi, krew i wydzieliny z ran przy zmianie opatrunków, skażone rękawice, tace i powierzchnie, własne ranki na dłoniach, probówki z materiałem do badań, odpady medyczne, zabrudzona odzież robocza

    Możliwe skutki

    Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, zakażenie HIV; zakażenia skóry i spojówek

    Ryzyko bez środkówC3 × P2DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Przed podjęciem pracy poinformować pracownika o zalecanym szczepieniu przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, jego korzyściach, możliwych niepożądanych odczynach poszczepiennych i skutkach niepoddania się szczepieniu; informację najlepiej przekazać na piśmie, a jej datę i decyzję pracownika zapisać. Szczepienie i szczepionkę zapewnia pracodawca na swój koszt. Jest to szczepienie zalecane, nie obowiązkowe – pracownik może z niego zrezygnować. Prace z narażeniem na czynniki biologiczne grupy 3 pracodawca powierza jednak pracownikom właściwie zabezpieczonym, w tym uodpornionym dostępnymi szczepionkami, więc o zakresie pracy osoby niezaszczepionej albo bez odpowiedzi na szczepienie decyduje na podstawie orzeczenia lekarza medycyny pracy.Podstawa: zał. lp. 1 rozporządzenia RM z 3.01.2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych; art. 20 ust. 1–⁠3 ustawy z 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi; § 5 ust. 2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych; § 16 ust. 2 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
    2. 2.Przy iniekcjach, pobieraniu krwi, zakładaniu wkłuć i zmianie opatrunków zakładać rękawice jednorazowe nitrylowe bez pudru, zmieniane po każdym pacjencie; przy ryzyku rozprysku krwi lub wydzielin – także maseczkę medyczną, okulary ochronne lub przyłbicę i fartuch jednorazowy. Środki ochrony przechowywać w oznakowanym miejscu w każdym gabinecie.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 5 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych
    3. 3.Spisać procedury: higiena rąk, pobieranie, transport i przekazywanie próbek do laboratorium (szczelne probówki, zamykane pojemniki transportowe), dezynfekcja powierzchni i sprzętu po pacjencie, usuwanie plamy krwi, zbieranie odpadów medycznych do oznakowanych worków i pojemników w miejscu ich powstania. Pielęgniarka udziela świadczeń zdrowotnych, więc procedury te – razem z oceną ryzyka zakażeń związanych z udzielaniem świadczeń – należą do obowiązkowych działań przeciw zakażeniom, które się dokumentuje.Podstawa: § 11 ust. 1 pkt 4 lit. a–c i § 7 pkt 10 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; art. 11 ust. 1–⁠2 i art. 12 ust. 1 ustawy z 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
    4. 4.Dać pracownikom aktualne pisemne instrukcje postępowania z materiałem zakaźnym, w tym postępowania przy narażeniu na czynniki grupy 3 (zranienie, krew na błonie śluzowej lub uszkodzonej skórze) i przy rozbiciu probówki lub rozlaniu materiału.Podstawa: § 11 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
    5. 5.W każdym gabinecie zapewnić umywalkę z baterią bezdotykową lub łokciową, mydło i preparat do dezynfekcji rąk w dozownikach, ręczniki jednorazowe i środek do odkażania skóry i błon śluzowych; posiłki personel spożywa w pomieszczeniu socjalnym, nie w gabinetach.Podstawa: § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 115 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    6. 6.Odzież i obuwie robocze zapewnia pracodawca, a odzież pierze w przychodni lub w pralni na swój koszt; przy pracy z materiałem biologicznie zakaźnym nie dopuszcza się używania własnej odzieży roboczej, a odzieży zabrudzonej krwią nie wolno powierzać pracownikowi do prania w domu. Zabrudzony komplet zmienia się od razu.Podstawa: art. 237⁷ § 1 i 3 Kodeksu pracy; art. 237⁹ § 2 Kodeksu pracy; art. 237¹⁰ § 2 Kodeksu pracy; § 11 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
    7. 7.Praca pielęgniarki w przychodni wiąże się z narażeniem na czynniki biologiczne grupy 3 (wirusy zapalenia wątroby typu B i C, HIV, prątki gruźlicy). Prowadzić, w formie elektronicznej lub księgi, rejestr prac narażających na te czynniki i rejestr pracowników narażonych, do którego wpisuje się też każde zranienie i kontakt błony śluzowej z krwią; rejestr pracowników przechowywać 40 lat od ostatniego odnotowanego narażenia.Podstawa: art. 222¹ § 2 Kodeksu pracy; § 7 pkt 2 i 14 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; § 10 ust. 2 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (7)
    • Rozporządzenie MZ z 22.04.2005 w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki, t.j. Dz.U. 2026 poz. 103 (sprawdzone 2.10.2026: § 5 ust. 2, § 7 pkt 2, 10, 12, 14, § 9, § 10 ust. 2, § 11 ust. 1 pkt 1–⁠6 i ust. 2, § 15 ust. 1, § 16 ust. 2; zał. nr 1 – WZW B, WZW C, HIV‑1, HIV‑2 i prątek gruźlicy w grupie 3, wirus grypy A i B, odry, różyczki, ospy wietrznej i półpaśca oraz cytomegalii w grupie 2; zał. nr 2 lp. 4 – praca w jednostkach ochrony zdrowia)
    • HSE (UK), Bloodborne viruses (BBV) – strony tematyczne o ryzyku zawodowym i postępowaniu po ekspozycji
    • Rozporządzenie RM z 3.01.2012 w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, Dz.U. 2012 poz. 40
    • Ustawa z 5.12.2008 o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1675
    • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 6.06.2013 w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, Dz.U. 2013 poz. 696
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (m.in. art. 67^18–⁠67^34, 94^3, 132–⁠133, 176–⁠179, 202–⁠204, 207^1, 209^1, 211, 221, 226, 229, 237^3–⁠237^11a)
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088, 2026 poz. 927)
  • Zakażenia od chorych pacjentów drogą kropelkową i powietrznąbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Pacjenci z gorączką i kaszlem w poczekalni i gabinecie, pobieranie wymazów z gardła i nosa, bliski kontakt przy pomiarach i szczepieniu dzieci, sezon zachorowań na grypę i inne infekcje wirusowe, słabo wietrzone gabinety, pacjenci z nierozpoznaną gruźlicą, odrą lub ospą wietrzną

    Możliwe skutki

    Grypa i inne infekcje dróg oddechowych, gruźlica, choroby zakaźne wieku dziecięcego (odra, ospa wietrzna, różyczka, krztusiec) u osób nieuodpornionych; u kobiety w ciąży – zagrożenie dla płodu

    Ryzyko bez środkówC2 × P3DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P2ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Ustalić z kierownikiem przychodni zasady przyjmowania pacjentów z objawami infekcji: osobne godziny lub osobna część poczekalni, maseczki dla pacjentów kaszlących już przy rejestracji, krótki pobyt w gabinecie zabiegowym; pacjent z podejrzeniem gruźlicy, odry lub ospy wietrznej nie czeka we wspólnej poczekalni.Podstawa: § 5 ust. 2 pkt 1–⁠2 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy; art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy z 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
    2. 2.Przy pacjencie z objawami infekcji dróg oddechowych zakładać maseczkę medyczną, a przy pobieraniu wymazów z gardła i nosa oraz przy pacjencie z podejrzeniem gruźlicy lub odry – półmaskę filtrującą co najmniej FFP2 dopasowaną do twarzy, okulary lub przyłbicę i rękawice.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
    3. 3.Gabinety zabiegowe i punkt szczepień wietrzyć po pacjentach z infekcją albo zapewnić sprawną wentylację mechaniczną; liczbę oczekujących w poczekalni ograniczać umawianiem wizyt na godziny.Podstawa: § 7 pkt 4 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
    4. 4.Coroczne szczepienie przeciw grypie oraz ocenę odporności na odrę, ospę wietrzną, różyczkę i krztusiec omówić z lekarzem medycyny pracy i zaproponować pracownikom – to dobra praktyka, nie obowiązek: wykaz szczepień zalecanych przy czynnościach zawodowych obejmuje u personelu medycznego tylko szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Pracodawca może sfinansować także te szczepienia.Podstawa: zał. lp. 1 rozporządzenia RM z 3.01.2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych
    5. 5.Gdy u pacjenta rozpozna się gruźlicę lub inną chorobę zakaźną, a pielęgniarka miała z nim kontakt bez ochrony, poinformować pracownika i lekarza medycyny pracy, który decyduje o dalszym postępowaniu. Przy rozpoznaniu u pracownika choroby, która może wynikać z narażenia w pracy, pracodawca informuje inspektora sanitarnego, zapewnia badania pozostałym narażonym i ponownie ocenia ryzyko.Podstawa: § 15 ust. 1 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (7)
    • Rozporządzenie MZ z 22.04.2005 w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki, t.j. Dz.U. 2026 poz. 103 (sprawdzone 2.10.2026: § 5 ust. 2, § 7 pkt 2, 10, 12, 14, § 9, § 10 ust. 2, § 11 ust. 1 pkt 1–⁠6 i ust. 2, § 15 ust. 1, § 16 ust. 2; zał. nr 1 – WZW B, WZW C, HIV‑1, HIV‑2 i prątek gruźlicy w grupie 3, wirus grypy A i B, odry, różyczki, ospy wietrznej i półpaśca oraz cytomegalii w grupie 2; zał. nr 2 lp. 4 – praca w jednostkach ochrony zdrowia)
    • HSE (UK), Health and social care services – strony tematyczne: moving and handling (przemieszczanie pacjentów), violence and aggression, slips and trips, lone working
    • NIZP PZH – PIB, serwis Szczepienia.info: szczepienia osób dorosłych (ospa wietrzna, różyczka, odra, krztusiec, grypa) oraz informacje o zakażeniu wirusem cytomegalii w ciąży
    • Ustawa z 5.12.2008 o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1675
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w klubach fitness i przychodniach POZ
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (m.in. art. 67^18–⁠67^34, 94^3, 132–⁠133, 176–⁠179, 202–⁠204, 207^1, 209^1, 211, 221, 226, 229, 237^3–⁠237^11a)
    • Rozporządzenie RM z 3.01.2012 w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, Dz.U. 2012 poz. 40
  • Choroby skóry rąk i alergia na lateksbez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Rękawice noszone przez większą część dnia, częste mycie i dezynfekcja rąk, rękawice lateksowe lub pudrowane, wyroby medyczne z lateksu (stazy, cewniki)

    Możliwe skutki

    Podrażnienie i wyprysk skóry dłoni; alergia na lateks – od pokrzywki i kataru po wstrząs anafilaktyczny

    Ryzyko bez środkówC3 × P2DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC3 × P1ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Kupować rękawice nitrylowe bez pudru, a przy alergii pracownika lub pacjenta – także stazy i inne wyroby bez lateksu; pudrowanych rękawic lateksowych nie używać w ogóle.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    2. 2.Gdy ręce nie są widocznie zabrudzone, dezynfekować je przez wcieranie preparatu zamiast mycia wodą z mydłem; rękawice zakładać na suche dłonie; zapewnić krem ochronny i regenerujący do stosowania w przerwach i po pracy.Podstawa: § 115 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    3. 3.Pracownik zgłasza przełożonemu zmiany skóry dłoni, swędzenie lub duszność po założeniu rękawic; pracodawca kieruje go do lekarza medycyny pracy, a przy potwierdzonej alergii na lateks usuwa wyroby lateksowe ze stanowiska.Podstawa: art. 229 Kodeksu pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (4)
    • HSE, Latex allergies in health and social care – strona tematyczna
    • HSE, HSG262 Managing risks from skin exposure at work oraz strona „Gloves” (https://www.hse.gov.uk/skin/employ/gloves.htm)
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (m.in. art. 67^18–⁠67^34, 94^3, 132–⁠133, 176–⁠179, 202–⁠204, 207^1, 209^1, 211, 221, 226, 229, 237^3–⁠237^11a)
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088, 2026 poz. 927)
  • Środki dezynfekcyjne do rąk, skóry, powierzchni i narzędzibez środkówŚREDNIEpo wdrożeniu środkówMAŁE

    Źródło zagrożenia

    Płyny i chusteczki alkoholowe do powierzchni, preparaty chlorowe do plam krwi, koncentraty do dezynfekcji narzędzi, przygotowywanie roztworów, opary z otwartych wanienek, częsta dezynfekcja rąk

    Możliwe skutki

    Podrażnienie i uczulenie skóry rąk, podrażnienie oczu i dróg oddechowych, oparzenie oka koncentratem

    Ryzyko bez środkówC2 × P2ŚREDNIE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P1MAŁE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Zebrać aktualne karty charakterystyki wszystkich środków dezynfekcyjnych i sporządzić ich spis z zaznaczeniem środków żrących (H314), uczulających (H317, H334) i działających szkodliwie na rozrodczość lub rakotwórczych (H350, H360); spis trzymać w miejscu dostępnym dla pracowników.Podstawa: § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    2. 2.Spośród środków o wymaganym działaniu wybierać te o najmniej szkodliwej klasyfikacji, a preparaty z aldehydem glutarowym lub formaldehydem zastępować preparatami bez aldehydów.Podstawa: § 7 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
    3. 3.Roztwory przygotowywać dozownikiem lub miarką według etykiety, w wanienkach z pokrywą i sitem, w miejscu z wentylacją; wanienkę zamykać po każdym włożeniu i wyjęciu narzędzi; przy przygotowywaniu roztworów zakładać rękawice odporne na dany środek (sekcja 8 karty charakterystyki) i okulary.Podstawa: § 8 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
    4. 4.Przy stanowisku przygotowywania roztworów zapewnić płyn do płukania oczu albo prysznic do oczu przy umywalce; pracownicy wiedzą, że oko płucze się co najmniej 15 minut.Podstawa: § 11 ust. 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
    Źródła opisu tego zagrożenia (4)
    • Rozporządzenie MZ z 30.12.2004 w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 836, zm. Dz.U. 2026 poz. 694
    • HSE, HSG262 Managing risks from skin exposure at work oraz strona „Gloves” (https://www.hse.gov.uk/skin/employ/gloves.htm)
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088, 2026 poz. 927)
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (m.in. art. 67^18–⁠67^34, 94^3, 132–⁠133, 176–⁠179, 202–⁠204, 207^1, 209^1, 211, 221, 226, 229, 237^3–⁠237^11a)

Czynniki uciążliwe

  • Wymuszona pozycja ciała i długotrwałe staniebez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Pochylanie się nad pacjentem przy pobieraniu krwi, iniekcjach i opatrunkach, niska leżanka bez regulacji, pobieranie krwi u dzieci i u osób leżących, wielogodzinne stanie w punkcie pobrań i szczepień

    Możliwe skutki

    Bóle kręgosłupa, karku i barków, żylaki i obrzęki nóg, przewlekłe zmęczenie

    Ryzyko bez środkówC2 × P3DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P2ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Gabinet zabiegowy wyposażyć w leżankę z regulacją wysokości (elektryczną lub hydrauliczną), fotel do pobierania krwi z regulowanymi podłokietnikami i taboret na kółkach z regulacją wysokości, aby zabiegi wykonywać bez pochylania się, a pobrania i iniekcje – na siedząco.Podstawa: § 49 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    2. 2.Pracę w punkcie pobrań i szczepień przeplatać innymi czynnościami (dokumentacja, opatrunki, pomiary); zapewnić przerwę co najmniej 15 minut wliczaną do czasu pracy, a przy dobowym czasie pracy ponad 9 godzin – drugą taką przerwę.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 134 Kodeksu pracy
    3. 3.Zapewnić obuwie robocze zakryte, na płaskiej, amortyzującej i antypoślizgowej podeszwie, zapięte na pięcie i łatwe do dezynfekcji.Podstawa: art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (4)
    • HSE (UK), Health and social care services – strony tematyczne: moving and handling (przemieszczanie pacjentów), violence and aggression, slips and trips, lone working
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w klubach fitness i przychodniach POZ
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088, 2026 poz. 927)
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (m.in. art. 67^18–⁠67^34, 94^3, 132–⁠133, 176–⁠179, 202–⁠204, 207^1, 209^1, 211, 221, 226, 229, 237^3–⁠237^11a)

Czynniki psychospołeczne

  • Nagłe stany u pacjentów: omdlenie, wstrząs anafilaktyczny, zatrzymanie krążeniabez środkówŚREDNIEpo wdrożeniu środkówMAŁE

    Źródło zagrożenia

    Omdlenie przy pobieraniu krwi lub szczepieniu, reakcja anafilaktyczna po szczepionce lub leku, zatrzymanie krążenia w przychodni, upadek pacjenta, odpowiedzialność za szybkie działanie

    Możliwe skutki

    Ostry stres i trudne przeżycia po zdarzeniu, urazy kręgosłupa przy podtrzymywaniu upadającego pacjenta, kontakt z krwią i wydzielinami przy resuscytacji

    Ryzyko bez środkówC2 × P2ŚREDNIE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P1MAŁE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Pacjentów ze skłonnością do omdleń i dzieci przyjmować do pobrań i szczepień na leżance lub w fotelu z podłokietnikami; upadającego pacjenta nie łapać całym jego ciężarem, tylko prowadzić na podłogę lub leżankę, chroniąc mu głowę.
    2. 2.Zestaw przeciwwstrząsowy oraz – jeśli są – AED i tlen trzymać w stałym, oznakowanym miejscu przy punkcie szczepień i gabinecie zabiegowym; wyznaczyć osobę, która sprawdza ich kompletność, daty ważności i gotowość AED, i zapisywać te kontrole.Podstawa: art. 209¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy
    3. 3.Cały zespół przychodni regularnie ćwiczy postępowanie przy nagłym zatrzymaniu krążenia z użyciem AED i przy anafilaksji: kto dzwoni pod 112, kto prowadzi resuscytację, kto przynosi zestaw (dobra praktyka: co najmniej raz w roku).
    4. 4.Po trudnym zdarzeniu (śmierć pacjenta, resuscytacja, napaść) zapewnić pracownikowi rozmowę z przełożonym, możliwość przekazania kolejnych pacjentów innej osobie i – w razie potrzeby – kontakt z psychologiem.
    Źródła opisu tego zagrożenia (5)
    • Europejska Rada Resuscytacji (ERC), Wytyczne resuscytacji – podstawowe zabiegi resuscytacyjne i pierwsza pomoc
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w klubach fitness i przychodniach POZ
    • HSE (UK), Health and social care services – strony tematyczne: moving and handling (przemieszczanie pacjentów), violence and aggression, slips and trips, lone working
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (m.in. art. 67^18–⁠67^34, 94^3, 132–⁠133, 176–⁠179, 202–⁠204, 207^1, 209^1, 211, 221, 226, 229, 237^3–⁠237^11a)
    • HSE (UK), Management Standards for work-related stress
  • Obciążenie psychiczne: presja czasu, odpowiedzialność, dokumentacjabez środkówDUŻEpo wdrożeniu środkówŚREDNIE

    Źródło zagrożenia

    Duża liczba pacjentów i krótki czas na zabieg, wiele zadań naraz (zabiegi, telefony, dokumentacja elektroniczna), odpowiedzialność za pomyłkę przy podaniu leku lub szczepionki, roszczenia pacjentów, nadgodziny przy brakach kadrowych

    Możliwe skutki

    Stres, przewlekłe zmęczenie, zaburzenia snu, wypalenie zawodowe, większe ryzyko zakłuć i pomyłek

    Ryzyko bez środkówC2 × P3DUŻE
    Ryzyko po wdrożeniu środkówC2 × P2ŚREDNIE

    Środki profilaktyczne

    1. 1.Liczbę pacjentów na godzinę w punkcie pobrań i szczepień ustalić z zapasem na dezynfekcję i dokumentację, a czas na dokumentację planować w godzinach bez przyjęć; o pilnych dodatkowych zabiegach decyduje kierownik, a nie pielęgniarka w trakcie przyjęć.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
    2. 2.Grafik ogłaszać z wyprzedzeniem i zapewnić co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku na dobę i 35 godzin tygodniowo, także przy dyżurach i zastępstwach.Podstawa: art. 132 § 1 i art. 133 § 1 Kodeksu pracy
    3. 3.Spisać i przekazać pracownikom zasady przeciwdziałania mobbingowi i naruszaniu godności: komu można zgłosić problem (także poza bezpośrednim przełożonym) i w jakim terminie zgłoszenie jest wyjaśniane; zgłoszenia i podjęte działania zapisywać. Od 5.11.2026 r. pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ujmuje te zasady w regulaminie pracy albo w osobnym regulaminie (najpóźniej do 5.05.2027 r.).Podstawa: art. 94³ § 1 Kodeksu pracy; art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy
    Źródła opisu tego zagrożenia (4)
    • HSE (UK), Management Standards for work-related stress
    • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (m.in. art. 67^18–⁠67^34, 94^3, 132–⁠133, 176–⁠179, 202–⁠204, 207^1, 209^1, 211, 221, 226, 229, 237^3–⁠237^11a)
    • Rozporządzenie MPiPS z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów BHP, t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm. (Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088, 2026 poz. 927)
    • Opracowanie własne serwisu – rozwiązania BHP stosowane w klubach fitness i przychodniach POZ
Podstawa prawna (12 aktów)
  1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2026 r. poz. 1245) – art. 226, art. 237¹¹ᵃ, art. 207¹ § 1, art. 210 § 1–⁠2, art. 207 § 2 pkt 1, art. 215 pkt 1, art. 211 pkt 3, art. 209¹ § 1 pkt 2 lit. b, art. 207¹ § 2, art. 237⁶ § 1, art. 237⁹ § 2, art. 237¹⁰ § 2, art. 222¹ § 2, art. 229, art. 134, art. 237⁷ § 1, art. 209¹ § 1 pkt 1, art. 132 § 1, art. 133 § 1, art. 94³ § 1, art. 94³ᵃ § 1.
  2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. poz. 1650, z 2007 r. poz. 330, z 2008 r. poz. 690, z 2011 r. poz. 1034 oraz z 2021 r. poz. 2088) – § 39a, § 16 ust. 1, § 115, zał. nr 2 § 3 ust. 1, § 41 ust. 2, § 49 ust. 1–⁠2, § 39 ust. 2 pkt 4.
  3. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2024 r. poz. 1327, z 2025 r. poz. 1640) – § 11, § 14 ust. 2 pkt 6, § 15 ust. 2 i 4.
  4. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2026 r. poz. 524, 605, 646 i 1161) – art. 62 ust. 1 pkt 2.
  5. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz.U. z 2002 r. Nr 191, poz. 1596, z 2003 r. Nr 178, poz. 1745) – § 27 pkt 1, § 28 ust. 1.
  6. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. z 2023 r. poz. 822, z 2024 r. poz. 1716) – § 32 ust. 3 pkt 1 lit. a, § 33, § 3 ust. 3, § 6 ust. 1, 7 i 8, § 4 ust. 2 pkt 3 i 4, § 4 ust. 1 pkt 11, 14 i 18.
  7. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 696) – § 3 ust. 2, § 4 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 2 i 3, § 6 pkt 1, § 4 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 1 pkt 2, § 8 ust. 1–⁠2, § 9, § 10, § 4 ust. 3, § 11 ust. 1–⁠3, § 4 ust. 1 pkt 4, § 5 ust. 2, § 5 ust. 1 pkt 4, § 7.
  8. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. z 2026 r. poz. 103) – § 16 ust. 2, § 11 ust. 1 pkt 2, § 11 ust. 1 pkt 4 lit. a–c, § 11 ust. 1 pkt 6 i ust. 2, § 11 ust. 1 pkt 1 i 3, § 11 ust. 1 pkt 5, § 10 ust. 2, § 5 ust. 2 pkt 1–⁠2, § 15 ust. 1, § 9, § 7.
  9. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy lub podwładnych podejmujących pracę, zatrudnionych lub wyznaczonych do wykonywania tych czynności (Dz.U. z 2012 r. poz. 40) – zał. lp. 1.
  10. Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2025 r. poz. 1675, z 2026 r. poz. 26 i 791) – art. 20 ust. 1–⁠3, art. 11 ust. 1–⁠2, art. 12 ust. 1, art. 11 ust. 2 pkt 4, art. 20 ust. 2–⁠3.
  11. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 836, z 2026 r. poz. 694) – § 3 ust. 1 pkt 2, § 7, § 8 ust. 2 pkt 2 i 3, § 11 ust. 2.
  12. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 607, z 2026 r. poz. 456 i 726) – zał. nr 1 cz. IV lp. 1–⁠3, 6 i 9, zał. nr 1 cz. V lp. 1 lit. e i lp. 8.

Dochodzą, gdy zaznaczysz odpowiedni sprzęt lub czynność

  • Leki niebezpieczne dla personelu: cytostatyczne i hormonalnegdy: leki niebezpieczne dla personelu podawane w gabinecie: cytostatyczne (np. metotreksat we wstrzyknięciach) lub hormonalne
  • Przeciążenie kręgosłupa przy pomocy pacjentom w przesiadaniu sięgdy: pomoc pacjentom o ograniczonej sprawności przy przesiadaniu się z wózka na leżankę lub fotel
  • Praca przy komputerze – dokumentacja elektronicznagdy: komputer do dokumentacji elektronicznej (praca przy monitorze co najmniej połowę dnia pracy)
  • Praca w domu pacjentagdy: wizyty domowe i patronażowe (zabiegi w domu pacjenta)
  • Wypadek drogowy w drodze do pacjentówgdy: dojazd samochodem na wizyty domowe; samochód do dojazdów na wizyty domowe (służbowy albo własny pracownika)
  • Promieniowanie nadfioletowe lamp bakteriobójczychgdy: lampa bakteriobójcza uv‑c (promiennik odkryty lub przepływowy) w gabinecie
  • Autoklaw – oparzenie parą i gorącymi pakietami, urządzenie ciśnieniowegdy: sterylizacja narzędzi wielorazowych w autoklawie w przychodni; autoklaw (sterylizator parowy)
  • Praca w pojedynkę w gabinecie zabiegowymgdy: praca w gabinecie zabiegowym w pojedynkę (np. wczesne godziny pobrań)
  • Dyżury w porze nocnej (nocna i świąteczna opieka zdrowotna)gdy: dyżury w nocnej i świątecznej opiece zdrowotnej (praca w porze nocnej)

Ta karta to przykład

Pokazuje treść karty przy typowych ustawieniach. Nie jest opinią prawną ani oceną ryzyka w konkretnym zakładzie: ocenę ryzyka przeprowadza i zatwierdza pracodawca, po konsultacji z pracownikami.

W pakiecie karta ma dane Twojej firmy i tylko te zagrożenia, które wynikają z zaznaczonych przez Ciebie zadań, sprzętu i substancji. Dostajesz ją w pliku Word razem z instrukcjami BHP i oświadczeniami pracowników.

Przygotuj kartę dla swojej firmy – 149 zł

Podgląd karty z Twoimi danymi zobaczysz przed zakupem.

W pliku Word karta ma też

  • Metoda oceny i macierz ryzyka PN‑N‑18002
  • Plan działań z terminami i osobą odpowiedzialną
  • Grupy szczególne: kobiety w ciąży, młodociani, osoby z niepełnosprawnością
  • Szkolenia i badania lekarskie
  • Kiedy zaktualizować ocenę ryzyka
  • Osoby przeprowadzające ocenę i miejsce na podpisy

Zagrożenia na stanowisku pielęgniarka

zagrożeń
21zagrożeń
środków profilaktycznych
69środków profilaktycznych
instrukcji BHP
10instrukcji BHP

Pielęgniarka w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej lub w gabinecie zabiegowym poradni wykonuje iniekcje i szczepienia, pobiera krew i inny materiał do badań, zakłada wkłucia i podaje wlewy, zmienia opatrunki i zdejmuje szwy, mierzy parametry życiowe i prowadzi dokumentację elektroniczną, a w części przychodni także wizyty domowe i patronażowe. Główne zagrożenia to zakłucia i kontakt z krwią (wirusy zapalenia wątroby typu B i C, HIV), zakażenia od chorych pacjentów, środki dezynfekcyjne i rękawice, pozycja wymuszona, agresja pacjentów i obciążenie psychiczne.

Biblioteka dla tego stanowiska opisuje 21 zagrożeń: 8 niebezpiecznych, 7 szkodliwych, 4 uciążliwe i 2 psychospołeczne. Do nich przypisaliśmy 69 środków profilaktycznych. 12 zagrożeń zależy od tego, czego używasz na stanowisku – trafi do karty tylko wtedy, gdy zaznaczysz odpowiednie urządzenie, zadanie lub substancję.

Bez środków profilaktycznych 21 z 21 zagrożeń ma ryzyko średnie lub duże. Po wdrożeniu środków ryzyko średnie zostaje przy 11 zagrożeniach, a pozostałe mają ryzyko małe. Ryzyko oceniamy w trzech poziomach: małe, średnie, duże. Jeśli na Twoim stanowisku jest inaczej, zmienisz je w kreatorze.

Kod zawodu (KZiS): 222101 – Pielęgniarka

Program instruktażu stanowiskowego dla tego stanowiska →

O co zapytamy w kreatorze

Zaznaczasz tylko to, co naprawdę występuje w Twojej firmie. Najczęstsze pozycje są już zaznaczone. Czego nie ma na liście, dopisujesz – dostanie w karcie osobną tabelę do uzupełnienia.

Zadania

  • Iniekcje, szczepienia, pobieranie krwi, zakładanie wkłuć i podawanie wlewów kroplowych · zwykle tak
  • Zmiana opatrunków, pielęgnacja ran i owrzodzeń, zdejmowanie szwów · zwykle tak
  • Pobieranie wymazów z gardła i nosa oraz testy w kierunku infekcji dróg oddechowych
  • Segregacja odpadów medycznych i przygotowanie ich do odbioru · zwykle tak
  • Pracodawca jest podmiotem leczniczym (przychodnia lub poradnia wpisana do rejestru jako podmiot leczniczy) · zwykle tak
  • Sterylizacja narzędzi wielorazowych w autoklawie w przychodni
  • Pomoc pacjentom o ograniczonej sprawności przy przesiadaniu się z wózka na leżankę lub fotel
  • Wizyty domowe i patronażowe (zabiegi w domu pacjenta)
  • Dojazd samochodem na wizyty domowe
  • Praca w gabinecie zabiegowym w pojedynkę (np. wczesne godziny pobrań)
  • Dyżury w nocnej i świątecznej opiece zdrowotnej (praca w porze nocnej)

Maszyny, urządzenia i narzędzia

  • Igły, strzykawki, systemy do pobierania krwi, kaniule dożylne, nakłuwacze, ostrza i nożyczki do zdejmowania szwów · zwykle tak
  • Leżanka zabiegowa i fotel do pobierania krwi · zwykle tak
  • Komputer do dokumentacji elektronicznej (praca przy monitorze co najmniej połowę dnia pracy)
  • Autoklaw (sterylizator parowy)
  • Lampa bakteriobójcza UV‑C (promiennik odkryty lub przepływowy) w gabinecie
  • Butla z tlenem medycznym w zestawie ratunkowym
  • Automatyczny defibrylator zewnętrzny (AED)
  • Samochód do dojazdów na wizyty domowe (służbowy albo własny pracownika)

Substancje i materiały

  • Środki do dezynfekcji rąk, skóry pacjenta i powierzchni (na bazie alkoholu, czwartorzędowych soli amoniowych, chloru) · zwykle tak
  • Koncentraty do dezynfekcji narzędzi i wyrobów medycznych wielorazowego użytku
  • Leki niebezpieczne dla personelu podawane w gabinecie: cytostatyczne (np. metotreksat we wstrzyknięciach) lub hormonalne

Instrukcje BHP w pakiecie

Instrukcje obsługi urządzeń dołączamy tylko wtedy, gdy zaznaczysz dane urządzenie.

Co dostajesz

Dokumenty dla stanowiska pielęgniarka, a w tej samej cenie także dla pozostałych stanowisk w firmie (do 10).

Karta oceny ryzyka

Osobna dla każdego stanowiska: zagrożenia, ryzyko bez środków i po ich wdrożeniu, środki profilaktyczne, plan działań z terminami.

  • Instrukcje BHP

    Stanowiskowe, do zaznaczonych urządzeń i substancji, a do tego pierwsza pomoc i postępowanie przy pożarze.

  • Oświadczenia pracowników

    Dla każdej osoby: zagrożenia na jej stanowisku, lista instrukcji i miejsce na podpisy.

  • Plan wdrożenia

    Kroki z datami: konsultacja z pracownikami, podpisy, zapoznanie pracowników, przegląd.

Jeśli ktoś pracuje zdalnie, w pakiecie jest też ocena ryzyka pracy zdalnej, informacja dla pracownika i wymagane oświadczenia. Wszystko dostajesz w jednym pliku ZIP: dokumenty Word gotowe do wydruku i podpisu, które łatwo zaktualizujesz, gdy w firmie coś się zmieni.

Pytania i odpowiedzi

Czy mogę zrobić ocenę ryzyka sam?

Tak. Przepisy nie wymagają, żeby ocenę przygotował specjalista – obowiązek i odpowiedzialność należą do pracodawcy, który może ją przeprowadzić sam, najlepiej razem z pracownikami. Kreator w tym pomaga: podpowiada zagrożenia dla urządzeń i czynności, które zaznaczysz, szacuje ryzyko metodą PN‑N‑18002 i przygotowuje gotowe dokumenty.

Mam kontrolę PIP albo sanepidu. Co muszę mieć?

Inspektor pracy (PIP) może sprawdzić, czy masz udokumentowaną ocenę ryzyka zawodowego dla każdego stanowiska (art. 226 Kodeksu pracy i § 39a rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP), instrukcje BHP na stanowiskach (art. 237⁴ § 2 KP) i potwierdzenia, że pracownicy zapoznali się z zasadami BHP (art. 237⁴ § 3 KP). Nasz pakiet daje karty oceny ryzyka, instrukcje BHP, oświadczenia pracowników do podpisu, plan działań i plan wdrożenia. Pakiet nie obejmuje szkoleń BHP ani badań lekarskich – te trzeba przeprowadzić osobno (każda karta ma sekcję o szkoleniach i badaniach, a za dopłatą 49 zł możesz dodać programy i karty szkolenia wstępnego). Sanepid sprawdza głównie higienę i warunki sanitarne, np. HACCP w gastronomii, a przy higienie pracy m.in. czynniki szkodliwe i substancje chemiczne – dokumentów HACCP ani pomiarów czynników szkodliwych pakiet nie zawiera. Inspektor ocenia przede wszystkim, czy dokumenty zgadzają się z rzeczywistymi warunkami pracy, dlatego pytamy o Twoje urządzenia i zadania, a to, czego nie ma w bibliotece, oznaczamy do uzupełnienia. Nie gwarantujemy wyniku kontroli: za zgodność oceny z rzeczywistością odpowiada pracodawca.

Mojego urządzenia nie ma na liście. Co wtedy?

Wpisz je w polu „Inne urządzenia lub substancje”. W karcie trafi do sekcji „Do uzupełnienia przez pracodawcę” z gotową tabelą, którą wypełnisz na podstawie instrukcji producenta lub karty charakterystyki. Zagrożeń dla takich pozycji nie dopisujemy automatycznie, żeby w karcie nie było niesprawdzonych opisów.

W jakiej formie dostanę dokumenty?

Jako pliki Word (.docx) spakowane w jeden plik ZIP. Są gotowe do wydruku i podpisu, a przy tym edytowalne – łatwo je zaktualizujesz, gdy w firmie coś się zmieni. Na dokumentach nie ma naszego logo, w stopce jest tylko krótka informacja o serwisie.

Zobacz swoją kartę, zanim zapłacisz

Zacznij od stanowiska pielęgniarka i dodaj pozostałe. Podgląd karty jest bezpłatny.

Przygotuj ocenę ryzyka

149 zł za całą firmę, do 10 stanowisk