Ocena ryzyka zawodowego – kasjer na stacji paliw

Środki profilaktyczne

1. 1.Mieć ocenę ryzyka wybuchu i dokument zabezpieczenia przed wybuchem stacji, sporządzony przed udostępnieniem miejsca pracy i aktualizowany po każdej zmianie wyposażenia lub organizacji pracy; dokument zawiera wykaz przestrzeni zagrożonych wybuchem z podziałem na strefy i środki ochronne, a gdy na stacji pracują też inni pracodawcy (np. przewoźnik paliwa, serwis) – zasady koordynacji. Strefy przyjmuje się co najmniej w wymiarach podanych w warunkach technicznych stacji (te same wymiary podawało rozporządzenie z 2005 r., według którego budowano starsze stacje), m.in.: strefa 1 wewnątrz części hydraulicznej dystrybutora paliw i dystrybutora LPG oraz w zagłębieniu pod nimi, strefa 2 w szczelinie bezpieczeństwa dystrybutora, w promieniu 1 m od osi przewodu spustowego studzienki zlewowej, w promieniu 1,5 m od wlotu przewodu oddechowego (odpowietrzenia) zbiornika podziemnego, 1,5 m od włazu i płaszcza cysterny, gdy właz jest otwarty w czasie spustu, oraz 1 m od obrysu kontenera z butlami LPG zawierającymi do 440 kg gazu. Ocena zagrożenia wybuchem z rysunkami stref jest zwykle częścią dokumentacji stacji – jeśli jej nie ma, zlecić ją osobie z kwalifikacjami w ochronie przeciwwybuchowej.Podstawa: § 4 ust. 4–⁠5, § 5 ust. 1, § 7 ust. 1–⁠3 rozporządzenia MG z 8.07.2010 r. w sprawie minimalnych wymagań BHP związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej; § 5 ust. 1–⁠2, zał. ust. 1 pkt 5–⁠7 i 9, ust. 2 pkt 9 lit. a i pkt 10 rozporządzenia MKiŚ z 24.07.2023 r. w sprawie warunków technicznych baz i stacji paliw płynnych oraz gazu płynnego; § 37 ust. 1–⁠4 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
2. 2.Stacja ma strefy zagrożenia wybuchem, więc niezależnie od kubatury pawilonu musi mieć instrukcję bezpieczeństwa pożarowego, aktualizowaną co najmniej raz na 2 lata oraz po każdej zmianie sposobu użytkowania stacji, która wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej. Zapoznać z nią pracownika przed pierwszą zmianą; instrukcja ma leżeć w miejscu dostępnym dla straży pożarnej.Podstawa: § 6 ust. 1, 7–⁠9 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
3. 3.Wejścia do przestrzeni zagrożonych wybuchem oznakować znakiem ostrzegawczym „Ex”, a plac przy dystrybutorach i zbiornikach – znakami zakazu palenia tytoniu i używania otwartego ognia; urządzenia elektryczne w strefach mają mieć wykonanie przeciwwybuchowe wskazane w dokumencie zabezpieczenia przed wybuchem.Podstawa: § 5 ust. 4, § 11 ust. 1 rozporządzenia MG z 8.07.2010 r. w sprawie minimalnych wymagań BHP związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej; § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenie MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
4. 4.Pracownik obserwuje plac i reaguje (komunikat przez nagłośnienie, wstrzymanie wydawania paliwa na danym dystrybutorze z konsoli), gdy klient pali, używa otwartego ognia, tankuje przy pracującym silniku albo nalewa paliwo do pojemnika, który nie jest do tego przeznaczony – zasady te wpisać do regulaminu stacji wywieszonego dla klientów. W strefach nie wykonuje się prac, które mogą wywołać iskrę (np. szlifowanie, naprawy elektryczne), bez pisemnego zezwolenia wydanego według dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenie MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MG z 8.07.2010 r. w sprawie minimalnych wymagań BHP związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej
5. 5.Utrzymywać kompletny i sprawny sprzęt gaśniczy stacji. Warunki techniczne stacji paliw przewidują – tak samo obecne rozporządzenie z 2023 r., jak poprzednie z 2005 r., do którego wciąż odsyła rozporządzenie o ochronie przeciwpożarowej: 2 gaśnice przewoźne po 25 kg, 2 gaśnice przenośne proszkowe po 6 kg i 3 koce gaśnicze, a na każde stanowisko wydawania LPG dodatkowo 2 gaśnice proszkowe po 6 kg i koc gaśniczy. Gaśnice poddawać przeglądom w terminie producenta, nie rzadziej niż raz w roku; nie zastawiać ich towarem.Podstawa: § 120 rozporządzenia MKiŚ z 24.07.2023 r. w sprawie warunków technicznych baz i stacji paliw płynnych oraz gazu płynnego; § 3 ust. 3, § 32 ust. 4 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
6. 6.Jeżeli dokument zabezpieczenia przed wybuchem tego wymaga, pracownikom wykonującym prace w strefach (usuwanie rozlewów, tankowanie, obecność przy rozładunku) wydać odzież roboczą, która nie wytwarza wyładowań elektrostatycznych (np. z bawełny lub z oznaczeniem antyelektrostatycznym), i obuwie robocze z podeszwą odprowadzającą ładunki.Podstawa: § 10 ust. 3 rozporządzenia MG z 8.07.2010 r. w sprawie minimalnych wymagań BHP związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej; art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
7. 7.W instruktażu stanowiskowym przeszkolić pracownika z ochrony przed wybuchem: gdzie są strefy, jakie źródła zapłonu są w nich zakazane, gdzie jest wyłącznik awaryjny dystrybutorów (jeżeli stacja go ma), jak użyć gaśnicy przewoźnej i koca, jak ewakuować klientów z placu i pawilonu. Wydać pracownikowi pisemne instrukcje pracy w strefach.Podstawa: § 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, § 13 rozporządzenia MG z 8.07.2010 r. w sprawie minimalnych wymagań BHP związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej; art. 209¹ § 1 pkt 2 lit. b Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Jeżeli stacja ma stanowiska do samodzielnego tankowania LPG przez klientów: personel musi mieć możliwość stałej obserwacji tych stanowisk (z kasy lub na monitoringu), a sygnał alarmu wywołany przez klienta ma być słyszalny w pawilonie; po alarmie pracownik wyłącza odmierzacz LPG i postępuje według instrukcji stanowiskowej. Na stanowisku mają być oznaczenia i instrukcja samodzielnego tankowania (piktogramy i tekst).Podstawa: § 128, § 131 ust. 2, § 133 ust. 2–⁠3 rozporządzenia MKiŚ z 24.07.2023 r. w sprawie warunków technicznych baz i stacji paliw płynnych oraz gazu płynnego
2. 2.Zbiornik LPG stacji, jako zbiornik ciśnieniowy objęty dozorem technicznym, eksploatować tylko na podstawie decyzji UDT i w terminach badań; dokumenty badań przechowywać na stacji.Podstawa: art. 14 ust. 1 ustawy z 21.12.2000 r. o dozorze technicznym; § 1 pkt 1 lit. d rozporządzenie RM z 7.12.2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu
3. 3.Butle LPG (do 11 kg gazu) przechowywać tylko w magazynie butli lub kontenerze ażurowym stacji, w pozycji stojącej, zabezpieczone przed upadkiem, butle pełne i puste osobno, z kołpakami lub osłonami zaworów. Butli nie napełnia się na stacji. Butli uszkodzonej, skorodowanej lub z wyczuwalnym zapachem gazu nie przyjmować do wymiany ani nie odstawiać do kontenera – postępować według procedury dostawcy gazu.Podstawa: § 125–⁠126, § 129 rozporządzenia MKiŚ z 24.07.2023 r. w sprawie warunków technicznych baz i stacji paliw płynnych oraz gazu płynnego; § 13 ust. 4 i 6 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
4. 4.Do tankowania LPG i wymiany butli zapewnić rękawice ochronne chroniące przed zimnem i okulary ochronne; do przenoszenia butli – obuwie robocze z podnoskiem.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 39c rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Utrzymywać czytelne oznakowanie kierunków ruchu, wjazdu i wyjazdu oraz sprawne oświetlenie placu pod wiatą i dojść do pawilonu, magazynu butli i kontenerów na odpady; wysepki dystrybutorów rozmieszczone tak, by pojazdy poruszały się bez kolizji.Podstawa: § 119 ust. 2, § 121 rozporządzenia MKiŚ z 24.07.2023 r. w sprawie warunków technicznych baz i stacji paliw płynnych oraz gazu płynnego; § 26 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Pracownikowi wychodzącemu na plac zapewnić kamizelkę ostrzegawczą lub odzież roboczą z elementami odblaskowymi (zasada przyjęta w tej ocenie) i wymagać jej noszenia po zmroku i przy złej widoczności.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.Na placu nie przechodzić za cofającym pojazdem ani między pojazdem a dystrybutorem w czasie manewru, kontaktować się z kierowcą wzrokowo; podczas wjazdu i manewrów autocysterny nie przebywać na jej drodze, a stanowisko rozładunku wydzielić tak, by inne pojazdy go nie przejeżdżały.

Środki profilaktyczne

1. 1.Przy dystrybutorach i w pawilonie trzymać sorbent i narzędzia do jego zbierania; plamy paliwa i oleju zbierać od razu, a zimą odśnieżać i posypywać dojścia, wejście i plac pod wiatą.Podstawa: § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Podłogę pawilonu myć poza godzinami największego ruchu i oznaczać tablicą „śliska podłoga” do wyschnięcia; przy wejściu szeroka mata wycierająca; przejścia wolne od kartonów i towaru.Podstawa: § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 211 pkt 3 Kodeksu pracy
3. 3.Zapewnić obuwie robocze z zakrytymi palcami i piętą oraz podeszwą antypoślizgową odporną na oleje i paliwa, a na zimę – ocieplane.Podstawa: art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy; art. 237⁹ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Urządzenia obsługiwać według instrukcji producenta; parówki i zapiekanki wyjmować szczypcami lub łopatką, gorące naczynia z mikrofalówki – przez rękawicę lub ściereczkę; urządzenia czyścić po wyłączeniu i ostygnięciu, bez polewania obudów wodą.Podstawa: § 41 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Przy stanowisku z przekąskami zapewnić rękawicę lub łapkę chroniącą przed gorącem i szczypce.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.Pracownika, który przygotowuje i wydaje przekąski, przed rozpoczęciem pracy skierować na badania do celów sanitarno-epidemiologicznych; poinformować go o zalecanym szczepieniu przeciw WZW typu A i pokryć jego koszt.Podstawa: art. 6 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 3 ustawy z 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi; art. 20 ust. 2–⁠3 ustawy z 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi; zał. lp. 2 rozporządzenia RM z 3.01.2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych

Środki profilaktyczne

1. 1.Mieć aktualny protokół badania instalacji elektrycznej i piorunochronnej stacji (co najmniej raz na 5 lat, przez osobę z uprawnieniami); obwody gniazd w pawilonie chronione wyłącznikami różnicowoprądowymi, sprawdzanymi przyciskiem testu w terminie producenta.Podstawa: art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane; § 19 pkt 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Uszkodzonego urządzenia, przewodu lub wtyczki nie używać – odłączyć, oznaczyć i zgłosić; naprawy tylko przez serwis lub elektryka z uprawnieniami. Urządzenia myć po odłączeniu od zasilania; przedłużaczy nie prowadzić przez przejścia i miejsca mycia; na placu i przy dystrybutorach nie używać przedłużaczy ani urządzeń elektrycznych, których dokument zabezpieczenia przed wybuchem nie dopuszcza.Podstawa: § 58 ust. 1–⁠3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 11 ust. 1 rozporządzenia MG z 8.07.2010 r. w sprawie minimalnych wymagań BHP związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej

Środki profilaktyczne

1. 1.Zastąpić zwykłe nożyki nożami bezpiecznymi do kartonów (z ostrzem chowającym się samoczynnie lub osłoniętym).Podstawa: § 2 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Worki z koszy wyjmować za ściągacz, bez wkładania ręki do kosza i bez ugniatania worka; stłuczone szkło zbierać zmiotką na szufelkę; znalezioną strzykawkę podnosić szczypcami do twardego pojemnika. Do opróżniania koszy i sprzątania toalet wydać rękawice odporne na przecięcie i przekłucie.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.Apteczka w pawilonie o wyposażeniu ustalonym z lekarzem medycyny pracy; na każdej zmianie osoba przeszkolona w pierwszej pomocy (przy pracy w pojedynkę – każdy pracownik), jej dane podane pracownikom.Podstawa: § 44 ust. 1–⁠3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Mieć karty charakterystyki sprzedawanych paliw i sprawdzić w nich zwroty H340 i H350 (benzyna sprzedawana na stacjach zwykle je ma, bo zawiera benzen). Na tej podstawie ustalić rękawice i postępowanie przy rozlaniu i omówić je w instruktażu.Podstawa: § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 3 pkt 2, § 11 pkt 1 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy
2. 2.Jeżeli benzyna ma zwroty H340 lub H350, prace pracownika z benzyną (usuwanie rozlewów, tankowanie pojazdów klientów, obecność przy otwartych przyłączach w czasie rozładunku) wpisać do rejestru prac w kontakcie z czynnikami rakotwórczymi, prowadzić rejestr zatrudnionych przy nich pracowników (przechowywany 40 lat po ustaniu narażenia) i przekazać informację państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu i okręgowemu inspektorowi pracy niezwłocznie po rozpoczęciu takich prac, a potem co roku do 15 stycznia.Podstawa: art. 222 § 1–⁠2 Kodeksu pracy; § 6 ust. 1–⁠2, § 7, § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy
3. 3.Ograniczać narażenie: utrzymywać sprawny system odzyskiwania par benzyny przy dystrybutorach, jeżeli stacja go ma (jest wymagany na większości stacji), i zgłaszać serwisowi nieszczelne pistolety i węże; rozlewy zbierać sorbentem w rękawicach nitrylowych, bez pochylania twarzy nad rozlewem; ograniczać do niezbędnego minimum liczbę osób i czas pracy przy otwartych przyłączach i włazach. Ocena ryzyka resztkowego jako ŚREDNIE zakłada, że pracownik wykonuje prace z paliwem krótko i sporadycznie (rozlewy, pojedyncze tankowania), na otwartej przestrzeni; jeżeli codziennie tankuje pojazdy klientów albo regularnie obsługuje rozładunki – zlecić pomiar benzenu (NDS 0,66 mg/m³) i do czasu wyniku przyjąć ryzyko DUŻE. Benzen uwzględnić w rozpoznaniu czynników szkodliwych na stacji; jeżeli zostanie wskazany do pomiarów, powtarzać je co 3 lub 6 miesięcy zależnie od wyniku, a po dwóch kolejnych wynikach nieprzekraczających 0,1 NDS, wykonanych w odstępie co najmniej 6 miesięcy, można od pomiarów odstąpić.Podstawa: § 97 ust. 1 pkt 5 i ust. 5 rozporządzenia MKiŚ z 24.07.2023 r. w sprawie warunków technicznych baz i stacji paliw płynnych oraz gazu płynnego; § 4 ust. 1 i 3, § 5 pkt 1, 2 i 6 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; zał. nr 1 poz. 40 NDS; § 2 ust. 1, § 6 ust. 1, § 7 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
4. 4.W instruktażu i szkoleniu okresowym omówić, że benzyna zawiera benzen (czynnik rakotwórczy), że palenie tytoniu zwiększa to ryzyko, oraz zasady higieny: nie jeść, nie pić i nie palić przy pracy z paliwem, myć ręce po zbieraniu rozlewów, nie myć rąk paliwem, odzież nasączoną paliwem zdjąć i oddać do prania, zużyty sorbent wrzucać do zamykanego pojemnika z materiału niepalnego i usuwać co najmniej raz na dobę.Podstawa: § 5 pkt 7, § 11 pkt 2 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; § 46 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
5. 5.Prace przy użyciu materiałów niebezpiecznych należą według przepisów do prac szczególnie niebezpiecznych. W tej ocenie przyjęto, że dotyczy to co najmniej prac z benzyną, której karta charakterystyki zawiera zwroty H340 i H350 (usuwanie rozlewów, tankowanie pojazdów klientów, obecność przy rozładunku). Wpisać je do zakładowego wykazu prac szczególnie niebezpiecznych i zapewnić przy nich: osobę wyznaczoną do bezpośredniego nadzoru, instruktaż przed pracą (imienny podział pracy, kolejność czynności, zasady bezpieczeństwa przy każdej czynności) oraz dostęp tylko dla osób upoważnionych i poinstruowanych. Na zmianie jednoosobowej nikt nie nadzoruje pracy na miejscu – w wykazie określić, jak wtedy wygląda nadzór nad usuwaniem rozlewów (np. pracownik zgłasza telefonicznie przełożonemu rozpoczęcie i zakończenie pracy), a tankowania pojazdów klientów nie powierzać osobie pracującej sama. Pracownicy, którzy wykonują te prace, odbywają szkolenie okresowe BHP co najmniej raz w roku.Podstawa: § 80 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 81 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 91 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Prowadzić spis używanych środków czystości i trzymać ich karty charakterystyki w pawilonie; stosować tylko środki w oryginalnych, opisanych opakowaniach, przechowywane w zamykanej szafce, osobno od żywności, chlorowe osobno od kwasowych.Podstawa: § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 94 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Zapewnić rękawice ochronne odporne na środki czystości (np. nitrylowe) i okulary do rozcieńczania koncentratów – zgodnie z sekcją 8 karty charakterystyki.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.Nie mieszać środków ze sobą, zwłaszcza chlorowych z kwasowymi do toalet; rozcieńczać według etykiety, przy wietrzeniu; nie przelewać do butelek po napojach.Podstawa: § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić wózek platformowy do dostaw i wózek do butli gazowych; pełnych butli LPG nie nosić na odległość – przewozić je wózkiem lub przetaczać na krawędzi stopy w obrębie stanowiska.Podstawa: § 3 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Przestrzegać limitów dla jednej osoby: kobieta 12 kg przy pracy stałej i 20 kg przy dorywczej, mężczyzna 30 kg i 50 kg; przy podnoszeniu powyżej barków kobieta 8 kg i 14 kg, mężczyzna 21 kg i 35 kg. Pełna butla 11 kg razem z butlą przekracza limit dla kobiety – kobieta jej nie podnosi, tylko przewozi wózkiem.Podstawa: § 13 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
3. 3.Najcięższy towar (zgrzewki, oleje, płyny do spryskiwaczy) układać na najniższych półkach, w strefie od kolan do barków.Podstawa: § 70 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
4. 4.W instruktażu stanowiskowym przećwiczyć podnoszenie z ugiętymi kolanami, z ładunkiem przy tułowiu i bez skręcania tułowia oraz podać masę typowych ładunków (zgrzewka napojów, karton oleju, pełna butla LPG).Podstawa: § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych

Środki profilaktyczne

1. 1.Za ladą zapewnić wysokie krzesło lub siedzisko do odpoczynku między klientami; kasę, terminal, skaner i konsolę dystrybutorów ustawić w zasięgu rąk, na wysokości łokci, tak by nie skręcać tułowia; w miejscu stałego stania mata przeciwzmęczeniowa.Podstawa: § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 49 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Przeplatać pracę przy kasie z innymi czynnościami (wykładanie towaru, obchód placu); przerwa co najmniej 15 minut przy dniu pracy od 6 godzin i druga, gdy zmiana trwa dłużej niż 9 godzin – przy pracy w pojedynkę ustalić, jak pracownik z niej korzysta (np. zamknięcie kasy na czas przerwy).Podstawa: art. 134 § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Pracownikom wychodzącym na plac zapewnić ocieplaną kurtkę, czapkę i rękawice oraz odzież chroniącą przed deszczem, przechowywane w pawilonie.Podstawa: art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy; § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.W pawilonie utrzymywać przy kasie temperaturę co najmniej 18 °C; kasę ustawić poza strumieniem zimnego powietrza od drzwi (przedsionek, kurtyna powietrzna lub drzwi samozamykające się); latem osłony przeszkleń i klimatyzacja lub wentylacja.Podstawa: § 30 i § 31 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Zapewnić nieodpłatnie napoje (gorące zimą, zimne latem) pracownikom wykonującym prace na otwartej przestrzeni przy temperaturze poniżej 10 °C lub powyżej 25 °C oraz wszystkim, gdy temperatura w pawilonie z powodu upału przekracza 28 °C.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 3 i 5, ust. 2 rozporządzenia RM z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów; § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
4. 4.Od 11.01.2027 r.: gdy temperatura w pawilonie z powodu warunków atmosferycznych przekroczy 28 °C, pracodawca stosuje rozwiązania techniczne obniżające temperaturę lub organizacyjne (np. dodatkowe przerwy), ustalone po konsultacji z pracownikami i opinii lekarza medycyny pracy; przy pracach na placu powyżej 25 °C – rozwiązania organizacyjne (np. prace na placu w chłodniejszych godzinach).Podstawa: § 30a ust. 3–⁠7 rozporządzenia MRPiPS z 9.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 30a – temperatury maksymalne)

Środki profilaktyczne

1. 1.Spisać i omówić procedurę: jak rozmawiać z agresywnym klientem, kiedy odmówić obsługi, kiedy i jak wezwać policję (112) lub firmę ochrony; w razie napadu – nie stawiać oporu, wykonać polecenia napastnika, nie gonić sprawcy. Przy odjeździe bez zapłaty pracownik nie wybiega na plac i nie zatrzymuje pojazdu – zapisuje numer rejestracyjny i godzinę, zabezpiecza nagranie i zgłasza sprawę policji i przełożonemu. Zasadę, że pracownik nie zatrzymuje sprawcy, przekazać pracownikom na piśmie.Podstawa: art. 207¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy; art. 209² § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
2. 2.Monitoring wizyjny pawilonu i placu z informacją o nim, przycisk napadowy połączony z firmą ochrony lub policją (albo telefon z szybkim wybieraniem numeru alarmowego) w zasięgu ręki przy kasie, dobre oświetlenie placu i wejścia; sejf z opóźnieniem czasowym lub wrzutnia, ograniczanie gotówki w szufladzie kasy i informacja o tym dla klientów.
3. 3.Po napadzie lub groźnym incydencie zapewnić pracownikowi rozmowę z przełożonym, możliwość wolnego i kontakt z psychologiem; zapisać zdarzenie i zmienić organizację pracy, jeśli to potrzebne (np. druga osoba na zmianie nocnej).Podstawa: art. 234 § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Pracownik na zmianie ma stały dostęp do telefonu z zapisanym numerem 112, numerem przełożonego i firmy ochrony oraz do przycisku napadowego; ustalić, kto przyjeżdża na stację, gdy pracownik zasłabnie lub nie odbiera telefonu.Podstawa: art. 209¹ § 1 pkt 3 Kodeksu pracy
2. 2.Na stacji mogą w sytuacji awaryjnej wystąpić zagrożenia pożarowe i wybuchowe, więc osoba pracująca w pojedynkę melduje się w ustalony sposób w oznaczonych porach (np. telefon lub wiadomość do przełożonego albo potwierdzenie w systemie firmy ochrony). Ustalić na piśmie godziny meldunków i co robi przełożony, gdy meldunku nie ma.Podstawa: § 43 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Osoba pracująca sama nie wykonuje prac o podwyższonym ryzyku, przy których nikt nie mógłby jej pomóc: nie uczestniczy sama w rozładunku autocysterny poza godzinami ustalonymi z przewoźnikiem, nie wchodzi na drabinę z ciężkim towarem, nie zostawia pawilonu otwartego bez nadzoru. Prace, przy których potrzebna jest asekuracja, wpisać do wykazu prac wykonywanych przez co najmniej dwie osoby.Podstawa: art. 225 § 1–⁠2 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Grafik ogłaszać z wyprzedzeniem i zapewnić co najmniej 11 godzin odpoczynku dobowego i 35 godzin tygodniowego; w godzinach największego ruchu planować drugą osobę na zmianie.Podstawa: art. 132 § 1 Kodeksu pracy; art. 133 § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Przyjmować i zdawać kasę z raportem zmiany; zasady odpowiedzialności materialnej i postępowania przy odjeździe bez zapłaty przekazać na piśmie.
3. 3.Ustalić, komu pracownik zgłasza konflikt lub niewłaściwe zachowanie przełożonych, współpracowników lub klientów (także poza bezpośrednim przełożonym), i reagować na każde zgłoszenie.Podstawa: art. 94³ § 1 Kodeksu pracy