Ocena ryzyka zawodowego – operator koparki / ładowarki

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed wjazdem na teren robót ustalić z kierownikiem budowy lub robót warunki gruntowe i wodne, nośność podłoża, spadki terenu i położenie skarp; maszyną pracować tylko na terenie rozpoznanym pod względem geologicznym i gruntowym. Na pochyłościach, przy budynkach, na terenie bagnistym i w wykopach szerokoprzestrzennych stosować środki bezpieczeństwa z instrukcji obsługi maszyny i instrukcji stanowiskowej.Podstawa: § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
2. 2.W czasie pracy ustawiać koparkę co najmniej 0,6 m poza granicą klina naturalnego odłamu gruntu; nie wysuwać lemiesza poza krawędź klina odłamu, nie podkopywać się pod maszynę i nie zostawiać nawisów gruntu.Podstawa: § 157, § 158 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 7 ust. 3 pkt 1, § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
3. 3.Nie wjeżdżać na pochylenia większe niż dopuszcza instrukcja producenta (dokumentacja techniczno-ruchowa) maszyny; po stoku jechać w linii spadku, z łyżką nisko nad ziemią. Nie pracować maszyną na gruntach gliniastych w czasie ulewnego deszczu. Na terenie podmokłym ustawiać maszynę na stabilnych, trwale połączonych podkładach.Podstawa: § 7 ust. 3 pkt 2, § 10 ust. 1 i ust. 2 pkt 4, § 12 ust. 1 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
4. 4.Używać tylko maszyn z kabiną lub konstrukcją ochronną chroniącą operatora przy przewróceniu się maszyny i przed spadającymi przedmiotami, przewidzianą przez producenta; kabiny i konstrukcji ochronnej nie przerabiać. W tej ocenie przyjęto zasadę: operator jeździ i pracuje z zapiętym pasem bezpieczeństwa, a gdy maszyna zaczyna się przewracać – nie wyskakuje z kabiny, tylko trzyma się w fotelu.Podstawa: § 21 ust. 2–⁠3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych

Środki profilaktyczne

1. 1.Wyznaczyć w terenie i oznakować strefę niebezpieczną pracy maszyny (zasięg ramienia z łyżką i obrys obracającej się przeciwwagi z zapasem). Nikt nie przebywa w zasięgu łyżki ani między ścianą wykopu a koparką, także w czasie postoju. Przy kopaniu wykopu wąskoprzestrzennego pracownicy współpracujący z operatorem stoją wyłącznie w zabezpieczonej części wykopu; w miejscu kopania nie prowadzi się jednocześnie innych robót i nie przebywają tam osoby postronne.Podstawa: § 158 ust. 2, § 159 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 10 ust. 2 pkt 3, § 11 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
2. 2.Przed rozpoczęciem robót osoba nadzorująca pracowników omawia z operatorem i ekipą zasady pracy i sygnały ostrzegawcze. Gdy operator nie widzi całej strefy (cofanie, ciasny plac, ludzie w wykopie), pracę prowadzi się z wyznaczonym sygnalistą w kamizelce ostrzegawczej, stojącym w bezpiecznym miejscu w polu widzenia operatora; ustalić zasady ruchu maszyn i pieszych na terenie robót i pilnować ich przestrzegania.Podstawa: § 7 ust. 1 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; § 4 ust. 2–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
3. 3.Lusterka, kamera cofania (jeżeli maszyna ją ma), sygnał dźwiękowy cofania i światło ostrzegawcze muszą być sprawne i czyste – operator sprawdza je przed rozpoczęciem pracy i przy zmianie operatora; maszyny z niesprawnymi urządzeniami ostrzegawczymi nie używa się.Podstawa: § 10 ust. 1, § 23 pkt 4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 70 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
4. 4.Przy obrocie nadwozia w ciasnym miejscu zachować co najmniej 0,5 m odstępu między przeciwwagą a ścianą, ogrodzeniem lub pojazdem, a do pracy przy budynkach i w wąskich ulicach dobierać maszyny z krótką tylną częścią nadwozia.Podstawa: § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenie MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
5. 5.Wszyscy piesi w strefie pracy maszyn, także operator po wyjściu z kabiny, noszą odzież lub kamizelki ostrzegawcze o intensywnej widzialności i hełm ochronny.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 4 ust. 2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych

Środki profilaktyczne

1. 1.Roboty ziemne prowadzić według projektu lub mapy z naniesionymi sieciami. Przed kopaniem w pobliżu sieci kierownik budowy ustala z ich zarządcami bezpieczną odległość pracy maszyny i sposób wykonania robót; miejsca te oznakować w terenie i ogrodzić. Operator nie zaczyna kopania, dopóki nie zna tych ustaleń.Podstawa: § 143, § 144 ust. 1–⁠3 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 8 ust. 1 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
2. 2.W pobliżu instalacji podziemnych odkrywki i wykopy próbne wykonuje się ręcznie; maszyna podjeżdża łyżką do sieci tylko na odległość ustaloną z zarządcą. Przed kopaniem trasę sprawdzić wykrywaczem kabli i rur (zasada przyjęta w tej ocenie) i traktować każdy odkryty kabel jako będący pod napięciem.Podstawa: § 144 ust. 4 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
3. 3.Po przypadkowym odkryciu lub naruszeniu sieci operator natychmiast przerywa pracę, odsuwa ludzi i zawiadamia nadzór; dalszy sposób prowadzenia robót ustala się z zarządcą sieci. Tak samo po odkryciu przedmiotu trudnego do zidentyfikowania (np. niewypał, beczka, kości).Podstawa: § 8 ust. 2–⁠3 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych

Środki profilaktyczne

1. 1.Nie ustawiać maszyny ani nie prowadzić nią robót bezpośrednio pod napowietrzną linią elektroenergetyczną ani bliżej niż (licząc w poziomie od skrajnego przewodu): 3 m od linii do 1 kV, 5 m do 15 kV, 10 m do 30 kV, 15 m do 110 kV i 30 m od linii o wyższym napięciu; przy załadunku i podnoszeniu ładunku odległość mierzy się do najdalej wysuniętego punktu maszyny z ładunkiem. Jeżeli roboty muszą być wykonane bezpośrednio pod linią wysokiego napięcia (np. przekop pod linią), maszyna wjeżdża tam dopiero po uzgodnieniu bezpiecznych warunków pracy z użytkownikiem linii (np. wyłączenie napięcia, nadzór energetyka); nie wystarczy, że operator pracuje wolniej lub ma obserwatora. Pod linią niskiego napięcia i w strefie bliżej niż podane odległości przy każdej linii w tej ocenie przyjęto pracę maszyną tylko po wyłączeniu napięcia przez użytkownika linii.Podstawa: § 55 ust. 1–⁠3 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 3 ust. 1 pkt 3, § 10 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; § 6 pkt 1 lit. k BIOZ
2. 2.Koparki i inne ruchome maszyny, które mogą zbliżyć się na niebezpieczną odległość do linii elektroenergetycznych, wyposażyć w sygnalizator napięcia i sprawdzać jego działanie według instrukcji producenta.Podstawa: § 55 ust. 4 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
3. 3.Na drogach budowy, które przecinają napowietrzną linię, ustawić co najmniej 15 m przed linią oznakowane bramki wyznaczające dopuszczalną wysokość przejeżdżających maszyn i pojazdów, oświetlone przy ograniczonej widoczności; wysięgnik i łyżkę przy przejeździe trzymać w pozycji transportowej.Podstawa: § 19 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
4. 4.Roboty pod liniami elektroenergetycznymi lub w ich pobliżu, bliżej niż 3, 5, 10 lub 15 m (zależnie od napięcia), należą do robót, dla których na budowie sporządza się plan BIOZ – przed rozpoczęciem uzgodnić je z kierownikiem budowy.Podstawa: § 6 pkt 1 lit. k BIOZ; art. 21a ust. 2 pkt 4 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane

Środki profilaktyczne

1. 1.Wykopy o ścianach pionowych bez umocnienia kopać tylko do głębokości 1 m w gruntach zwartych, gdy teren przy wykopie nie jest obciążony w pasie równym głębokości wykopu; od 1 do 2 m – tylko gdy pozwalają na to badania gruntu i dokumentacja geologiczno-inżynierska. Głębsze wykopy kopać ze skarpami o bezpiecznym nachyleniu albo z obudową; nachylenie skarp przy wykopach głębszych niż 4 m, w gruncie nawodnionym i przy obciążonej krawędzi określa projekt.Podstawa: § 147 ust. 1–⁠2, § 149 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
2. 2.Przy kopaniu koparką wykopów wąskoprzestrzennych obudowę zakładać wyłącznie z zabezpieczonej części wykopu albo stosować obudowę prefabrykowaną opuszczaną maszyną. Rury w wykopie o ścianach pionowych głębszym niż 1 m pracownicy montują tylko pod osłoną klatek osłonowych lub obudowy prefabrykowanej.Podstawa: § 150, § 162 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
3. 3.Urobek odkładać co najmniej 0,6 m od krawędzi wykopu obudowanego (jeżeli dobór obudowy uwzględnia jego ciężar), a przy wykopie bez obudowy – poza klinem naturalnego odłamu gruntu; wywrotki podjeżdżają do wykopu tylko poza granicą klina odłamu.Podstawa: § 154, § 155 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
4. 4.Przed każdym rozpoczęciem robót w wykopie oraz po deszczu, mrozie i dłuższej przerwie sprawdzić stan obudowy lub skarp; w wykopie głębszym niż 1 m zapewnić zejścia co najwyżej co 20 m. Zakaz przewożenia i wyciągania ludzi łyżką lub innym urządzeniem do wydobywania urobku.Podstawa: § 148 pkt 3, § 151 ust. 1–⁠3, § 152 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 6 ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
5. 5.Wykopy o ścianach pionowych bez rozparcia głębsze niż 1,5 m i wykopy ze skarpami głębsze niż 3 m należą do robót, dla których na budowie sporządza się plan BIOZ – przed kopaniem ustalić z kierownikiem budowy sposób zabezpieczenia wykopu.Podstawa: § 6 pkt 1 lit. a BIOZ; art. 21a ust. 1a–2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane

Środki profilaktyczne

1. 1.Łyżki z urobkiem nie przenosić nad ludźmi ani nad kabiną kierowcy. Na czas załadunku kierowca wysiada z kabiny i stoi poza zasięgiem maszyny, w miejscu widocznym dla operatora – przy robotach budowlanych przepis wymaga tego bez wyjątku, także przy wywrotkach z kabiną wzmocnioną; tę samą zasadę w tej ocenie przyjęto przy załadunku poza budową (np. kruszywa na placu).Podstawa: § 29, § 92 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 10 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
2. 2.Urobek wysypywać nisko nad dnem skrzyni: najwyżej 0,5 m przy materiałach sypkich i 0,25 m przy kamieniach i bryłach; nie włączać obrotu nadwozia w trakcie napełniania łyżki gruntem.Podstawa: § 10 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
3. 3.Ustalić miejsce podstawiania wywrotek, kierunek ich cofania i miejsce, w którym czeka kierowca; wywrotki cofają z pomocą sygnalisty, gdy kierowca nie widzi drogi za pojazdem.Podstawa: § 4 ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 11 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych

Środki profilaktyczne

1. 1.Szybkozłącze używać tylko z zabezpieczeniem przewidzianym przez producenta (sworzeń blokujący lub blokada mechaniczna albo hydrauliczna); sworzeń przechowywać na maszynie, nie zastępować go śrubą, prętem ani drutem i nie przerabiać złącza. Po każdej zmianie osprzętu operator sprawdza zatrzaśnięcie: dociska łyżkę do gruntu i porusza nią zgodnie z instrukcją producenta, a gdy nie widzi zabezpieczenia z kabiny – wychodzi i ogląda je z ziemi.Podstawa: § 2 ust. 1 pkt 1–⁠2, § 3 ust. 2 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
2. 2.Zdejmowanie i regulowanie łyżki lub innego osprzętu roboczego wykonuje się w zespole co najmniej dwuosobowym. Przy wymianie łyżka i wysięgnik są opuszczone na ziemię, silnik zatrzymany lub sterowanie zablokowane; nikt nie stoi przed łyżką ani pod wysięgnikiem, a sworznie wybija się przez wybijak, nie palcem ani bezpośrednio młotkiem.Podstawa: § 7 ust. 2, § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
3. 3.Łyżek i osprzętu nie przenosi się ręcznie, jeżeli ich masa przekracza 30 kg na jedną osobę (kobiety – 12 kg) przy pracy stałej – przestawia się je maszyną na utwardzonym, równym miejscu.Podstawa: § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
4. 4.Przy wymianie osprzętu i wybijaniu sworzni stosować rękawice ochronne, okulary ochronne i obuwie ochronne z podnoskiem.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Smarowanie, czyszczenie, regulacje i usuwanie usterek wykonywać tylko na postoju: osprzęt opuszczony na ziemię, silnik zatrzymany, kluczyk wyjęty, sterowanie zablokowane. Zakaz napraw i konserwacji maszyny w ruchu.Podstawa: § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; § 72 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 17 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Przed rozpoczęciem pracy i przy zmianie operatora sprawdzić maszynę według instrukcji producenta (hamulce, układ kierowniczy, sygnały i światła, wycieki, przewody hydrauliczne, sworznie i szybkozłącze, pas bezpieczeństwa, gaśnica) i potwierdzić to wpisem w dokumentacji maszyny, jeżeli jest prowadzona. Przeglądy okresowe zlecać według instrukcji producenta, a dokument ostatniej kontroli mieć w miejscu pracy maszyny.Podstawa: § 70 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 27, § 28 ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
3. 3.Naprawy układu hydraulicznego, hamulców, osprzętu i szybkozłącza wykonuje serwis albo osoba upoważniona przez pracodawcę z odpowiednimi kwalifikacjami; operator wykonuje tylko codzienną obsługę opisaną w instrukcji producenta. Zakaz przeróbek konstrukcyjnych maszyny i wyłączania urządzeń zabezpieczających.Podstawa: § 29 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 2 ust. 1 pkt 1–⁠2 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
4. 4.W instruktażu stanowiskowym omówić, że nieszczelności przewodów hydraulicznych nie szuka się ręką (tylko kartonem lub deską), a przed rozłączeniem przewodów obniża się ciśnienie w układzie według instrukcji producenta; każde zranienie strumieniem oleju wymaga pilnej pomocy w szpitalu, nawet gdy rana wygląda na małą.Podstawa: § 19 pkt 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
5. 5.Maszyny nie odtłuszczać i nie myć benzyną ani innymi rozpuszczalnikami, których pary tworzą z powietrzem mieszaniny palne – tylko środkami do tego przeznaczonymi.Podstawa: § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; § 71 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych

Środki profilaktyczne

1. 1.Stopnie, uchwyty i podesty maszyny utrzymywać kompletne i czyste (błoto, olej, lód usuwać przed pracą); uszkodzone stopnie i uchwyty naprawić przed dalszą pracą.Podstawa: § 18 ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.W instruktażu omówić zasadę przyjętą w tej ocenie: wsiadać i wysiadać przodem do maszyny, z trzema punktami podparcia, bez zeskakiwania; nie chwytać się dźwigni sterowania. Przed wyjściem z kabiny opuścić osprzęt na ziemię, włączyć blokadę sterowania i hamulec postojowy, a przy przerwie wyjąć kluczyk, żeby maszyny nie uruchomiła osoba nieupoważniona.Podstawa: § 5 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; § 23 pkt 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
3. 3.Wydać obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową odporną na przebicie.Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁹ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Pracować z zamkniętą kabiną z filtrem powietrza i klimatyzacją według instrukcji producenta, utrzymywać szczelny układ wydechowy i wyregulowany silnik, nie zostawiać silnika na biegu jałowym obok ludzi. W budynkach, piwnicach i halach maszyną spalinową pracować tylko przy wystarczającym przewietrzaniu, a gdzie to możliwe – używać maszyny z napędem elektrycznym.Podstawa: § 5 ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 4 ust. 3, § 5 pkt 3 i 6 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy
2. 2.Praca operatora maszyny z silnikiem Diesla to praca w narażeniu na spaliny silników Diesla, czyli proces o działaniu rakotwórczym: wpisać ją do rejestru prac i do rejestru pracowników narażonych na czynniki rakotwórcze (przechowywanie 40 lat po ustaniu narażenia), przekazać informację państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu i okręgowemu inspektorowi pracy niezwłocznie po rozpoczęciu działalności, a potem co roku do 15 stycznia, ograniczać liczbę narażonych osób i czas pracy silnika w zamkniętych miejscach.Podstawa: zał. nr 1 cz. II pkt 8 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; § 5 pkt 2, § 6 ust. 1–⁠2, § 7, § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy
3. 3.Wskazać spaliny jako czynnik do pomiarów i zlecić akredytowanemu laboratorium pomiar w kabinie w typowym dniu pracy, w pierwszej kolejności przy pracy w wykopach, budynkach i halach: spaliny silników Diesla (NDS 0,05 mg/m³ jako węgiel elementarny), tlenek węgla (NDS 23 mg/m³) i ditlenek azotu (NDS 0,7 mg/m³). Ocena ryzyka resztkowego jako ŚREDNIE zakłada, że wyniki są poniżej NDS; do czasu wyników przy pracy w pomieszczeniach przyjąć ryzyko DUŻE, a przy przekroczeniu NDS – praca niedopuszczalna do czasu wdrożenia środków.Podstawa: zał. nr 1 poz. 201, 494 i 529 NDS; § 2 ust. 1, § 3 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
4. 4.Operatorów przeszkolić okresowo z ryzyka związanego ze spalinami silników Diesla (także dodatkowego ryzyka przy paleniu tytoniu), zasad higieny i środków ograniczających narażenie; lekarzowi medycyny pracy przekazać informację o rodzaju i wielkości narażenia.Podstawa: § 11 pkt 2, § 13 ust. 1 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zlecić pomiar hałasu na stanowisku operatora (osobno dla pracy młotem hydraulicznym, jeżeli jest wykonywana) i porównać wynik z progiem działania 80 dB i wartością dopuszczalną 85 dB; po przekroczeniu progu działania zaplanować działania, a przy wartości dopuszczalnej sporządzić program ograniczania narażenia.Podstawa: § 3 ust. 1 i 3, § 5 ust. 2, zał. ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; zał. nr 2 NDS; § 2 ust. 1 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
2. 2.Utrzymywać szczelną kabinę (uszczelki drzwi i szyb, wyciszenia) i sprawne tłumiki; przy kuciu młotem pracować z zamkniętymi drzwiami i szybami.Podstawa: § 5 ust. 3 pkt 3 lit. a i pkt 5 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
3. 3.Udostępnić ochronniki słuchu, gdy hałas przekracza 80 dB, a gdy osiąga 85 dB – nadzorować ich noszenie (zwłaszcza przy młocie hydraulicznym i pracy poza kabiną).Podstawa: § 6 ust. 1 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne

Środki profilaktyczne

1. 1.Mieć aktualny spis i karty charakterystyki oleju napędowego, olejów i smarów; przechowywać je w opakowaniach producenta, z dala od ognia. Olej napędowy ma zwykle w karcie charakterystyki zwrot H351 – uwzględnić to przy pracy kobiet w ciąży i karmiących (patrz grupy szczególne).Podstawa: art. 221 § 2 Kodeksu pracy
2. 2.Tankować przy wyłączonym silniku, bez palenia tytoniu i otwartego ognia, z kanistra z wylewką lub z dystrybutora; rozlany olej zbierać sorbentem. Komorę silnika czyścić z pyłu, liści i siana według instrukcji producenta; wycieki usuwać od razu.Podstawa: § 19 pkt 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
3. 3.Na maszynie zamocować gaśnicę w uchwycie, z przeglądem w terminie producenta, nie rzadziej niż raz w roku; operatora przeszkolić z jej użycia.Podstawa: § 23 pkt 6 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 3 ust. 2–⁠3 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
4. 4.Przy tankowaniu, smarowaniu i dolewaniu olejów stosować rękawice nitrylowe; ręce myć po pracy, odzież nasączoną olejem zdjąć i oddać do prania.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Ocenić narażenie na drgania ogólne (dane producenta i czas pracy, a w razie wątpliwości pomiar); próg działania wynosi 0,5 m/s², a wartość dopuszczalna dziennej ekspozycji 0,8 m/s². Po przekroczeniu progu działania sporządzić i wdrożyć program ograniczania drgań (np. rotacja przy młocie, wyrównanie dróg technologicznych, ograniczenie prędkości jazdy).Podstawa: § 3 ust. 1, § 5 ust. 2, zał. ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; zał. nr 2 cz. B pkt 2.2–⁠2.3 NDS
2. 2.Utrzymywać sprawny fotel z amortyzacją i regulacjami (ustawiony do masy i wzrostu operatora) oraz drogi technologiczne bez głębokich kolein; prędkość jazdy dostosowywać do terenu.Podstawa: § 5 ust. 3 pkt 3 lit. b i pkt 5 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
3. 3.Planować pracę z krótkimi przerwami z wyjściem z kabiny (zasada przyjęta w tej ocenie: co około 2 godziny) i przeplatać ją innymi czynnościami, np. obsługą maszyny.Podstawa: § 5 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; art. 134 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Utrzymywać sprawną klimatyzację lub wentylację i ogrzewanie kabiny; zapewnić napoje przy pracy na otwartej przestrzeni w temperaturze poniżej 10 °C lub powyżej 25 °C i wtedy, gdy temperatura na stanowisku z powodu pogody przekracza 28 °C.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 3 i 5, ust. 2 rozporządzenia RM z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów; § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Od 11 stycznia 2027 r.: przy pracy na otwartej przestrzeni powyżej 25 °C (z powodu pogody) stosować rozwiązania organizacyjne ustalone po konsultacji w komisji bhp, a gdy jej nie ma – z pracownikami lub ich przedstawicielami i po opinii lekarza medycyny pracy (np. praca wcześnie rano, przerwy w cieniu, sprawna klimatyzacja kabiny). Gdy operator wykonuje też ciężkie prace ręczne, a temperatura z powodu pogody przekracza 32 °C – te prace przerwać; przy upale wywołanym pogodą przepis nie przewiduje wyjątku ze względów technologicznych. Do tego dnia stosować te zasady jako dobrą praktykę.Podstawa: § 30a ust. 1–⁠2 i 4–⁠7 rozporządzenia MRPiPS z 9.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 30a – temperatury maksymalne)
3. 3.W warunkach ograniczonej widoczności (zmrok, mgła) oświetlić miejsce pracy maszyny; gdy operator nie widzi łyżki i ludzi w strefie – przerwać pracę. Przy burzy przerwać pracę wysięgnikiem i podnoszenie ładunków, opuścić osprzęt i pozostać w zamkniętej kabinie lub w budynku.Podstawa: § 4 ust. 3 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; § 60 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 8 ust. 8 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
4. 4.Wydać odzież roboczą ciepłochronną i przeciwdeszczową oraz rękawice do prac poza kabiną w zimnie i deszczu.Podstawa: art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy; § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Planować pracę tak, aby operator miał co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie i 35 godzin w każdym tygodniu oraz przerwy wliczane do czasu pracy; nie wyznaczać terminów, które wymuszają pracę bez przerw.Podstawa: art. 132 § 1, art. 133 § 1, art. 134 Kodeksu pracy
2. 2.Operator pracujący w pojedynkę ma naładowany telefon i ustalony sposób kontaktu z przełożonym (zasada przyjęta w tej ocenie: meldowanie się na początku i na końcu pracy); robót przy sieciach, w wykopach z ludźmi i przy podnoszeniu ładunków nie wykonuje się bez drugiej osoby.Podstawa: art. 207 § 2 pkt 1, art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.Wpisać do regulaminu pracy lub instrukcji zakaz pracy po alkoholu i środkach działających podobnie; jeżeli pracodawca chce kontrolować trzeźwość operatorów, ustala zasady kontroli w regulaminie pracy, układzie zbiorowym albo obwieszczeniu.Podstawa: art. 22¹ᶜ § 1 Kodeksu pracy