Instrukcja BHP przy pracach w wykopach, studzienkach i innych przestrzeniach zamkniętych

1. Czynności przed rozpoczęciem pracy

1. Ta instrukcja nie zastępuje instrukcji bezpiecznego wykonywania robót dla danej budowy, planu BIOZ ani pisemnego pozwolenia na pracę w przestrzeni zamkniętej. Mierniki gazów, trójnóg, szelki i wentylator obsługuj zgodnie z instrukcjami ich producentów.
2. Do wykopu, studzienki, szamba, kanału lub zbiornika nie wchodzisz sam – zawsze pracuje co najmniej dwóch pracowników, a przełożony wyznacza, kto jest na dole, a kto asekuruje.
3. Wykop: przed kopaniem sprawdź z przełożonym, gdzie biegną kable, gazociągi i inne przewody (projekt, oznaczenia, informacja od gestora sieci); w ich pobliżu kop tylko ręcznie. Teren robót ogrodź i oznakuj.
4. Wykop: przed każdym zejściem obejrzyj ściany, obudowę i skarpy – szczególnie po deszczu, mrozie i dłuższej przerwie. Nie wchodź do wykopu o ścianach pionowych głębszego niż 1 m bez obudowy (rozpory, obudowa prefabrykowana), chyba że przełożony pokaże wynik badań gruntu dopuszczający wykop bez umocnień do 2 m. Płytszy wykop bez obudowy jest dopuszczalny tylko w gruncie zwartym i gdy przy krawędzi, w pasie równym głębokości wykopu, nie leży urobek ani nie stoi maszyna.
5. Wykop: sprawdź, czy przy głębokości ponad 1 m jest zejście (drabina) co najwyżej co 20 m, a urobek i materiały leżą co najmniej 0,6 m od krawędzi obudowanego wykopu i poza klinem odłamu gruntu przy wykopie bez obudowy.
6. Przestrzeń zamknięta (studzienka, szambo, kanał, zbiornik): rozpocznij pracę dopiero po otrzymaniu pisemnego pozwolenia i instruktażu przełożonego o zakresie pracy, zagrożeniach, ŚOI, sygnałach i postępowaniu w razie zagrożenia.
7. Przestrzeń zamknięta: otwórz wszystkie włazy i przewietrz wnętrze (wentylator z wężem do dna). Bezpośrednio przed wejściem zmierz miernikiem wielogazowym zawartość tlenu, siarkowodoru, gazów wybuchowych i tlenku węgla przy włazie, w połowie głębokości i przy dnie. Bez aparatu izolującego wolno wejść tylko przy zawartości tlenu co najmniej 18% i gdy miernik nie pokazuje gazów szkodliwych ani wybuchowych – decyzję podejmuje przełożony.
8. Studzienka i kanał: przed wejściem ustal z zarządcą wyłączenie odcinka kanalizacji albo maksymalne ograniczenie spływu ścieków.
9. Przestrzeń zamknięta: ustaw nad włazem trójnóg z urządzeniem do wyciągania, załóż szelki bezpieczeństwa z linką, hełm i odzież ochronną; osoba asekurująca ma takie same ŚOI i telefon do wezwania pomocy. Sprawdź lampę – tylko akumulatorowa lub na bezpieczne napięcie, przy możliwym gazie wybuchowym w wykonaniu przeciwwybuchowym.
10. Butle z gazem, agregaty spalinowe i sprężarki ustaw poza wykopem i z dala od włazów studzienek – spaliny i gazy cięższe od powietrza (propan-butan, CO₂, argon) spływają w dół i gromadzą się na dnie.
11. Załóż rękawice ochronne i kalosze, zaklej rany na rękach wodoodpornym plastrem; w samochodzie przygotuj wodę, mydło i środek do dezynfekcji rąk.