Ocena ryzyka zawodowego – glazurnik / posadzkarz

Środki profilaktyczne

1. 1.Przecinarki i szlifierki używać wyłącznie z osłoną tarczy; tarcze diamentowe dobierać do materiału i prędkości obrotowej narzędzia. Płytkę na przecinarce prowadzić na wózku lub stole z prowadnicą, a krótkie elementy dosuwać popychaczem, nie palcami. Szlifierką ciąć płytkę opartą na stabilnym podłożu i zamocowaną – nigdy trzymaną w ręce ani na kolanie.Podstawa: § 15 ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 56 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Przy cięciu, szlifowaniu i łamaniu płytek stosować okulary ochronne lub osłonę twarzy i ochronniki słuchu; przy przenoszeniu i układaniu płytek – rękawice odporne na przecięcie, ale przy przecinarce i szlifierce nie używać luźnych rękawic w pobliżu tarczy.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Do obsługi przecinarki i szlifierki dopuszczać tylko pracowników przeszkolonych w instruktażu stanowiskowym z danego urządzenia i zapoznanych z instrukcją producenta.Podstawa: § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP; § 30 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Przecinarkę, mieszadło i inne narzędzia zasilać przez przenośny przedłużacz lub rozdzielnicę z wyłącznikiem różnicowoprądowym 30 mA (na budowie – z rozdzielnicy budowlanej), sprawdzając jego działanie przyciskiem testu przed rozpoczęciem pracy. Przedłużacze w izolacji gumowej, całkowicie rozwinięte, a złącza – nad podłogą, poza zasięgiem wody i szlamu.Podstawa: § 19 pkt 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 59 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
2. 2.Przed wierceniem, cięciem bruzd i skuwaniem ustalić z klientem przebieg instalacji i sprawdzić ścianę i posadzkę wykrywaczem przewodów i rur; przy skuwaniu okładzin w pobliżu gniazd i puszek wyłączyć zasilanie tego obwodu. Podłączeń i napraw instalacji elektrycznej nie wykonuje glazurnik, lecz osoba z uprawnieniami.Podstawa: § 54 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
3. 3.Przecinarkę, elektronarzędzia i przedłużacze kontrolować według instrukcji producenta, a wyniki zapisywać; przy pracy u klienta zapis ostatniej kontroli ma być dostępny (np. w telefonie lub w samochodzie). Narzędzie z uszkodzonym przewodem, wtyczką lub obudową od razu wycofać z użycia i oznaczyć.Podstawa: § 102, § 105 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 27, § 28 ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 58 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Wodę i szlam spod przecinarki zbierać na bieżąco (wanna lub folia z obrzeżem pod przecinarką), odłamki płytek i opakowania wynosić do pojemnika, przewody prowadzić przy ścianach; folię zabezpieczającą podłogę mocować taśmą, aby się nie przesuwała.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Wydać obuwie robocze z podeszwą antypoślizgową, odporną na przebicie, i z podnoskiem.Podstawa: art. 237⁷ § 1, art. 237⁹ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.Tam, gdzie światło dzienne i oświetlenie pomieszczenia nie wystarczają, stosować przenośne lampy robocze o konstrukcji i zasilaniu chroniącym przed porażeniem (w łazience i przy wodzie – lampy o podwyższonej szczelności lub zasilane bezpiecznym napięciem), ustawione tak, by nie oślepiały.Podstawa: § 45 ust. 3–⁠5 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych

Środki profilaktyczne

1. 1.Do układania wyższych rzędów płytek stosować stabilne podesty robocze lub kozły z pełnym, poziomym pomostem i informacją o dopuszczalnym obciążeniu, a drabinę lub schodki – tylko do krótkich czynności. Nie stawać na wiadrach, wannie, sedesie, kartonach z płytkami ani na parapetach; podest ustawiać tak, by nie trzeba było wychylać się poza jego obrys.Podstawa: § 8a ust. 1, § 8b ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 107, § 108 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Używać drabin i schodków zgodnych z Polską Normą, z antypoślizgowymi stopkami i blokadą rozwarcia, ustawianych na równym, suchym podłożu (nie na folii ani świeżo ułożonych płytkach); drabiny sprawdzać przed użyciem, uszkodzone wycofywać.Podstawa: § 50 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 8b ust. 2–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Płytki ciąć na przecinarce stołowej z tarczą chłodzoną wodą, z wodą podawaną przez cały czas cięcia (samo zwilżenie płytki nie wystarcza). Szlifierką kątową ciąć i szlifować tylko z osłoną odsysającą podłączoną do odkurzacza przemysłowego klasy M lub H albo z podawaniem wody, a otwory wiercić koronkami na mokro lub z odsysaniem. Liczbę cięć ograniczać przez zaplanowanie układu płytek, proste cięcia wykonywać ręczną przecinarką (łamaczem), która nie pyli. Pyłu i szlamu nie zamiatać na sucho i nie zdmuchiwać – zbierać odkurzaczem albo na mokro.Podstawa: § 5 pkt 3–⁠4 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 222 § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Przecinarkę ustawiać na balkonie, na zewnątrz albo w osobnym, przewietrzanym pomieszczeniu, z dala od innych osób i domowników. Pomieszczenie, w którym się szlifuje lub skuwa, oddzielić folią od reszty mieszkania i nie wpuszczać do niego osób, które nie wykonują tej pracy.Podstawa: § 5 pkt 2 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy
3. 3.Przy cięciu, szlifowaniu, wierceniu i skuwaniu wydać półmaski filtrujące FFP3 albo półmaski z filtrem P3, dobrane do twarzy pracownika (maska nie przylega szczelnie przy zaroście), z zapasem na każdą zmianę, oraz okulary ochronne.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
4. 4.Cięcie, szlifowanie i skuwanie płytek, kamienia i zapraw to prace z narażeniem na respirabilną krzemionkę krystaliczną, czyli proces rakotwórczy: wpisać je do rejestru prac z czynnikami rakotwórczymi, prowadzić rejestr narażonych pracowników (przechowywany 40 lat po ustaniu narażenia), przekazać informację państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu i okręgowemu inspektorowi pracy niezwłocznie po rozpoczęciu takich prac, a potem co roku do 15 stycznia.Podstawa: § 3 pkt 3, § 6 ust. 1–⁠2, § 7, § 8 ust. 1 pkt 1, zał. nr 1 cz. II pkt 6 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 222 § 2 Kodeksu pracy
5. 5.Zlecić akredytowanemu laboratorium pomiar krzemionki krystalicznej w typowym dniu pracy z cięciem płytek (NDS frakcji respirabilnej 0,1 mg/m³) i powtarzać go w terminach wynikających z wyniku (co 6 miesięcy przy wyniku powyżej 0,1 NDS, co 3 miesiące powyżej 0,5 NDS). Ocena ryzyka resztkowego jako ŚREDNIE zakłada, że pomiary wykazały stężenia poniżej NDS przy cięciu na mokro lub z odsysaniem; do czasu wyników stosować środki jak przy przekroczeniu NDS (cięcie tylko na mokro lub z odsysaniem, półmaski FFP3 lub P3 przez cały czas tych prac). Jeśli wyniki przekraczają NDS – ryzyko DUŻE, praca niedopuszczalna do czasu wdrożenia środków. Narażenie obniżać do najniższego technicznie możliwego poziomu także poniżej NDS.Podstawa: zał. nr 1 poz. 331 NDS; § 3, § 6 ust. 1 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
6. 6.W skierowaniu na badania wpisać pył zawierający krzemionkę krystaliczną (lekarz zleca spirometrię i zdjęcie rtg klatki piersiowej); badania zapewnić także po zakończeniu pracy w narażeniu i po ustaniu zatrudnienia, jeżeli zainteresowany o nie wystąpi.Podstawa: zał. nr 1 cz. II poz. 1 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników; art. 229 § 5 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Przy pracy z klejem, fugą i wylewką stosować rękawice wodoszczelne powlekane nitrylem (nie bawełniane ani skórzane, które nasiąkają zaprawą), nakolanniki z wodoszczelną osłoną i odzież z długimi nogawkami; mokrą od zaprawy odzież i rękawice zmieniać od razu.Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Suchą mieszankę wsypywać do wody nisko, bez gwałtownego wysypywania, a mieszać mieszadłem zaczynając od niskich obrotów; przy mieszaniu i fugowaniu nosić okulary gogle, a przy pyleniu – półmaskę przeciwpyłową. Klej i fugi rozrabiać przy otwartym oknie lub na balkonie.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 1 poz. 82 NDS
3. 3.Mieć karty charakterystyki używanych klejów, fug i wylewek i zapoznać z nimi pracowników; kupować wyroby cementowe z informacją o ograniczonej zawartości rozpuszczalnego chromu(VI). Pracownika z objawami podrażnienia lub uczulenia skóry kierować do lekarza medycyny pracy.Podstawa: § 2, § 3 ust. 1 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
4. 4.Zapewnić na miejscu pracy czystą wodę do przemywania skóry i oczu (butelka z płynem do płukania oczu przy stanowisku mieszania), mydło i krem ochronny do rąk; skórę zabrudzoną klejem lub fugą myć od razu, nie dopiero po pracy.Podstawa: § 115 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Dla każdego preparatu mieć kartę charakterystyki, sprawdzić w niej zwroty H, wymagane rękawice i ochronę oczu i zapoznać z nią pracownika przed pierwszym użyciem; preparaty trzymać w oryginalnych, oznakowanych opakowaniach, nigdy w butelkach po napojach.Podstawa: § 2, § 3 ust. 1 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 41 ust. 2, § 93 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Przy środkach kwasowych do czyszczenia płytek stosować okulary gogle i rękawice nitrylowe, rozcieńczać je zgodnie z etykietą (preparat do wody, nie odwrotnie); w łazienkach bez okien przy gruntach i preparatach z oparami włączyć wentylator wyciągowy lub przenośny wentylator wyrzucający powietrze na zewnątrz.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
3. 3.Wybierać grunty i hydroizolacje wodne (dyspersyjne) zamiast rozpuszczalnikowych, a do czyszczenia płytek – preparaty o łagodniejszym działaniu, jeżeli dają ten sam efekt.Podstawa: § 7 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych

Środki profilaktyczne

1. 1.Zlecić akredytowanemu laboratorium pomiar hałasu i drgań przenoszonych na ręce w typowym dniu pracy z cięciem płytek (a jeżeli firma skuwa – także ze skuwaniem), najpóźniej 30 dni od rozpoczęcia działalności i po zmianie narzędzi, a potem co rok lub co 2 lata zależnie od wyniku; dane producenta narzędzi i czas pracy narzędziem wykorzystać do wskazania, co mierzyć. Po przekroczeniu progów działania (hałas 80 dB, drgania 2,5 m/s²) planować działania ograniczające; przy hałasie od 85 dB (wartość NDN) albo drganiach od 2,5 m/s² sporządzić i wdrożyć program ograniczania narażenia (rotacja przy skuwaniu, narzędzia z redukcją drgań, krótsze okresy pracy narzędziem).Podstawa: § 3, § 4, § 5 ust. 2–⁠3 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; zał. nr 2 NDS; § 2 ust. 1, § 3, § 13, § 14 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
2. 2.Przy zakupie narzędzi wybierać modele o niższym deklarowanym poziomie hałasu i drgań (dane z instrukcji producenta); przecinarkę ustawiać poza pomieszczeniem, w którym pracują inni.Podstawa: § 5 ust. 1 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
3. 3.Udostępnić ochronniki słuchu przy hałasie powyżej 80 dB, a przy 85 dB i więcej nadzorować ich noszenie; przy skuwaniu i w zimnie wydać rękawice chroniące przed drganiami i zimnem.Podstawa: § 6 ust. 1, § 8 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
4. 4.W skierowaniu na badania podać hałas i drgania miejscowe; lekarz zleca badanie słuchu i ocenę naczyń i nerwów rąk.Podstawa: zał. nr 1 cz. I poz. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników

Środki profilaktyczne

1. 1.Wydać nakolanniki z miękką wyściółką i twardą, wodoszczelną osłoną, przeznaczone do pracy w pozycji klęczącej (np. zgodne z normą PN‑EN 14404), albo podkładki do klęczenia; zużyte lub nasiąknięte wymieniać. Nakolanniki stosować przy każdej pracy na kolanach, także krótkiej.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Kleje i fugi rozrabiać na podwyższeniu (stołek, skrzynia), a płytki docinać na przecinarce lub stole ustawionym na wysokości pasa, nie na podłodze. Do fugowania i zmywania podłóg używać narzędzi na długim trzonku. Przeplatać układanie podłóg z pracami przy ścianach, a przy pracy na kolanach wstawać i prostować się co najmniej raz na godzinę.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.W skierowaniu na badania wpisać pracę w wymuszonej pozycji (na kolanach, w przysiadzie, w pochyleniu); obrzęk lub ból kolan pracownik zgłasza pracodawcy, a pracodawca kieruje go do lekarza medycyny pracy.Podstawa: zał. nr 1 cz. V poz. 8 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników

Środki profilaktyczne

1. 1.Zamawiać dostawę materiałów na piętro (winda, dźwig dostawcy) albo jak najbliżej miejsca pracy; w budynkach bez windy przewozić worki i kartony wózkiem schodowym. Wiadra z zaprawą i wodą napełniać do połowy, a przecinarkę przenosić w dwie osoby albo na wózku.Podstawa: § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 3 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
2. 2.Przestrzegać mas przenoszonych ręcznie przez jedną osobę: mężczyźni 30 kg przy pracy stałej i 50 kg dorywczo, kobiety 12 kg i 20 kg. Przy wnoszeniu po schodach na wysokość ponad 4 m (zwykle powyżej pierwszego piętra) i nachyleniu schodów ponad 30° limit wynosi dla mężczyzn 20 kg przy pracy stałej (30 kg dorywczo), a dla kobiet 8 kg (12 kg) – worków po 25 kg nie wnosi się tak przy pracy stałej. Przedmiot trzymany dalej niż 30 cm od tułowia – połowa tych mas albo dwie osoby.Podstawa: § 10 pkt 4, § 13 ust. 1, 4 i 5 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 63 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.W instruktażu stanowiskowym przećwiczyć podnoszenie worków i kartonów (przysiad, plecy proste, ciężar blisko ciała, obrót stopami zamiast skrętu tułowia) i podać pracownikowi masę używanych worków i kartonów (masa jest na opakowaniu).Podstawa: § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych

Środki profilaktyczne

1. 1.Planować terminy tak, aby nie wymuszały pomijania zabezpieczeń (cięcia na mokro, podestów zamiast prowizorycznych podwyższeń, przerw przy pracy na kolanach). Pracownik, który przy bezpośrednim zagrożeniu powstrzymał się od pracy i zawiadomił przełożonego, nie ponosi z tego powodu konsekwencji.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 210 § 1–⁠2¹ Kodeksu pracy
2. 2.Zakres prac, terminy i zasady dostępu do mieszkania (godziny pracy, miejsce na przecinarkę i materiały, korzystanie z łazienki i prądu) uzgadniać z klientem przed rozpoczęciem pracy; spory z klientem rozstrzyga właściciel firmy lub kierownik, a nie pracownik na miejscu.
3. 3.Ustalić i omówić z pracownikami zasady przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i naruszaniu godności: komu zgłaszać problem, w jakim terminie pracodawca go wyjaśnia, jak chroni osobę zgłaszającą. Od 5 listopada 2026 r. pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala te zasady w regulaminie (termin na jego wprowadzenie – do 5 maja 2027 r.).Podstawa: art. 94³ § 1, art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy