Ocena ryzyka zawodowego – monter klimatyzacji / pomp ciepła

Środki profilaktyczne

1. 1.Dla każdego zlecenia dobrać sprzęt do pracy na wysokości: montaż konsol i jednostek na elewacji wykonywać z rusztowania lub podnośnika koszowego, a drabinę stosować tylko do krótkich prac o niskim ryzyku (np. montaż jednostki wewnętrznej, oględziny). Z drabiny nie podnosi się jednostki zewnętrznej i nie pracuje wiertnicą; nie wychyla się przez balustradę balkonu ani przez okno poza obrys stanowiska.Podstawa: § 8a ust. 1, § 8b ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 107 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Praca z drabiny, rusztowania, podnośnika lub na dachu, gdy stopy pracownika są co najmniej 1 m nad podłogą lub ziemią, to praca na wysokości, a więc praca szczególnie niebezpieczna: wpisać ją do zakładowego wykazu prac szczególnie niebezpiecznych, zapewnić bezpośredni nadzór wyznaczonej osoby i instruktaż przed pracą (imienny podział pracy, kolejność czynności, zasady bezpieczeństwa) oraz dopuszczać do niej tylko osoby upoważnione. Pracownicy, którzy ją wykonują, odbywają szkolenie okresowe co najmniej raz w roku.Podstawa: § 80 ust. 1–⁠2, § 81, § 105 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP
3. 3.Prace, przy których stopy pracownika są wyżej niż 2 m, wykonywać z rusztowania lub podestu z balustradą. Z drabiny wolno je wykonywać tylko wyjątkowo, jako krótkie prace o niskim ryzyku, w hełmie ochronnym i ze sprzętem chroniącym przed upadkiem (szelki z linką i amortyzatorem) przypiętym do pewnego punktu kotwiczenia; przy pracy na dachu bez balustrad – przez cały czas w szelkach przypiętych do punktu kotwiczenia, nie do rynny ani instalacji.Podstawa: § 110 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 7 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
4. 4.Drabiny ustawiać na stabilnym, równym podłożu, ze stopkami przeciwpoślizgowymi i zabezpieczone przed przesunięciem, tak aby przez cały czas można było trzymać się drabiny; nie wnosić po drabinie jednostek, butli ani ciężkich narzędzi.Podstawa: § 8b ust. 2–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 50 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
5. 5.Przy pracy w szelkach ustalić przed rozpoczęciem, jak i czym uwolnić zawieszonego po upadku w ciągu kilku minut; na wysokości nie pracuje się w pojedynkę.Podstawa: art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy; § 81 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Pod miejscem pracy na elewacji lub dachu wyznaczyć i ogrodzić strefę niebezpieczną – co najmniej 1/10 wysokości, z której mogą spadać przedmioty, lecz nie mniej niż 6 m od ściany (w zwartej zabudowie miejskiej mniej, gdy zastosuje się inne zabezpieczenia) – i oznaczyć ją; wejście do budynku w tej strefie osłonić albo zamknąć na czas pracy.Podstawa: § 20 ust. 1, § 21 ust. 1–⁠3 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
2. 2.Konsole i wsporniki mocować kotwami dobranymi do rodzaju muru i obciążenia według instrukcji producenta jednostki i kotew; jednostkę ważącą więcej niż kilkanaście kilogramów podnosić na konsolę wciągarką, bloczkiem z liną lub z podnośnika, we dwie osoby, a nie ręcznie z drabiny. Na czas pracy jednostkę i narzędzia zabezpieczać przed zsunięciem.Podstawa: § 2 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 31 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
3. 3.Wydać hełmy ochronne i egzekwować ich noszenie przy pracy wyżej niż 2 m i przez osoby w strefie pod miejscem pracy; na terenie budowy hełm obowiązuje wszystkich.Podstawa: § 110 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 4 ust. 2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; art. 237⁹ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed lutowaniem u klienta uzgodnić prace z właścicielem lub zarządcą obiektu, usunąć lub osłonić materiały palne w pobliżu (także izolację rur), za lutowanym miejscem założyć matę ognioodporną, przygotować gaśnicę; po zakończeniu obejrzeć miejsce i otoczenie, także za ścianą i w zabudowie. Przepis wymaga kontroli po zakończeniu prac, ale nie podaje czasu – przyjmujemy dobrą praktykę: ponowna kontrola po co najmniej 30 minutach, zanim pracownik opuści obiekt.Podstawa: § 36 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; § 14 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MG z 27.04.2000 r. w sprawie BHP przy pracach spawalniczych
2. 2.Tam, gdzie materiałów palnych nie da się usunąć ani osłonić, a producent urządzenia na to pozwala, stosować połączenia bez płomienia (kielichowane lub zaprasowywane złączki przeznaczone do instalacji chłodniczych) albo przygotować połączenia lutowane poza budynkiem.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Lutowanie powierzać osobom, które mają co najmniej zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie lutowania; kopię trzymać w aktach pracownika. Osoba lutująca elementy obiegu chłodniczego, która nie ma certyfikatu dla personelu w zakresie F‑gazów, lutuje tylko pod nadzorem osoby z takim certyfikatem.Podstawa: § 1, § 28 pkt 3 rozporządzenia MG z 27.04.2000 r. w sprawie BHP przy pracach spawalniczych; art. 3 ust. 3 lit. a rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2215 (certyfikacja personelu i przedsiębiorstw – urządzenia chłodnicze, klimatyzacyjne i pompy ciepła)
4. 4.Do lutowania twardego wydać okulary z filtrem odpowiednim do lutowania gazowego, rękawice skórzane i odzież z bawełny lub trudnopalną (nie z tworzyw, które topią się na skórze).Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Przy pracach przy instalacji z czynnikiem palnym usunąć źródła zapłonu ze strefy pracy (płomień, iskry, nieosłonięte urządzenia elektryczne, palenie tytoniu), zapewnić przewietrzanie i sprawdzać atmosferę wykrywaczem gazu przeznaczonym do tego czynnika. Lutować wolno dopiero po odzyskaniu czynnika i przedmuchaniu instalacji azotem, gdy wykrywacz nie wskazuje gazu – przepis dopuszcza prace pożarowo niebezpieczne tylko przy stężeniu gazu nieprzekraczającym 10% dolnej granicy wybuchowości.Podstawa: § 10 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
2. 2.Do odzysku i osuszania instalacji z czynnikiem palnym używać pomp próżniowych, stacji odzysku i wykrywaczy przeznaczonych przez producenta do takich czynników; czynnika palnego nie wypuszczać do pomieszczenia. Urządzenia z propanem R290 instalować i serwisować tylko według instrukcji producenta (m.in. miejsce ustawienia jednostki i strefa wokół niej bez źródeł zapłonu).Podstawa: § 6 ust. 1 pkt 2 i 8 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; art. 20 ust. 5 ustawy z 15.05.2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych
3. 3.Instalację, kontrole szczelności, naprawę, konserwację, serwis, likwidację urządzeń klimatyzacyjnych i pomp ciepła oraz odzysk czynnika wykonują osoby z certyfikatem dla personelu odpowiedniego typu (np. A1, a przy urządzeniach o napełnieniu poniżej 3 kg – co najmniej A2); od 29 września 2024 r. certyfikat jest wymagany także przy instalacji, naprawie, konserwacji, serwisie i likwidacji urządzeń z węglowodorami, np. propanem R290. Firma wykonująca te czynności dla klientów ma certyfikat dla przedsiębiorców. Osoba w trakcie szkolenia do certyfikatu może wykonywać te czynności tylko pod nadzorem osoby certyfikowanej, łącznie najwyżej przez 24 miesiące. Certyfikat dla personelu może uzyskać wyłącznie osoba pełnoletnia.Podstawa: art. 20 ust. 1 i 5, art. 21 ust. 1, art. 29 ustawy z 15.05.2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych; art. 2 ust. 1–⁠2, art. 3 ust. 1–⁠2 i 4 rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE) 2024/2215 (certyfikacja personelu i przedsiębiorstw – urządzenia chłodnicze, klimatyzacyjne i pompy ciepła)
4. 4.Butle z czynnikiem palnym przewozić i przechowywać w pozycji pionowej, zabezpieczone przed przewróceniem, w przewietrzanym miejscu, z dala od źródeł ciepła i nie poniżej poziomu terenu; butli nie podgrzewać płomieniem; po pracy nie zostawiać ich w nagrzanym, zamkniętym samochodzie.Podstawa: § 6 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych

Środki profilaktyczne

1. 1.Azot po próbie i przedmuchu wypuszczać wężem na zewnątrz budynku lub do dobrze przewietrzanego miejsca, nie do małego zamkniętego pomieszczenia; w piwnicach, kotłowniach i szafach technicznych pracować przy otwartych drzwiach i z wentylacją, a przy większych ilościach gazu – z przenośnym miernikiem tlenu.Podstawa: § 6 ust. 1 pkt 1 i 7, § 8 ust. 2 pkt 1–⁠2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
2. 2.Pouczyć pracowników, że do pomieszczenia, w którym ktoś stracił przytomność po wycieku gazu, nie wolno wchodzić bez przewietrzenia – trzeba wezwać pomoc (112) i otworzyć drzwi i okna z zewnątrz.Podstawa: § 11 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Azot podawać tylko przez reduktor przeznaczony do azotu z manometrem i zaworem bezpieczeństwa; ciśnienie próby ustawiać według instrukcji producenta urządzenia (nie wyżej), zwiększać je stopniowo i w czasie próby nie stać na wprost zaworów i zaślepek. Węże manometryczne i manometry sprawdzać przed użyciem i wymieniać po uszkodzeniu.Podstawa: § 2 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 6 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
2. 2.Przyjmować od dostawcy tylko butle nieuszkodzone, z czytelnym oznakowaniem i aktualną datą badania; butle ustawiać pionowo i zabezpieczać przed przewróceniem, nie naprawiać butli i zaworów we własnym zakresie ani nie przetaczać gazu między butlami.Podstawa: § 1 pkt 1 lit. e rozporządzenie RM z 7.12.2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu

Środki profilaktyczne

1. 1.Przyłączanie jednostek do instalacji elektrycznej i inne prace eksploatacyjne przy urządzeniach elektrycznych wykonują tylko pracownicy z ważnym świadectwem kwalifikacyjnym na stanowisku eksploatacji w grupie 1 dla urządzeń do 1 kV (świadectwo traci ważność po 5 latach); przy urządzeniach klimatyzacyjnych i chłodniczych o mocy powyżej 50 kW wymagane jest także świadectwo w grupie 2. Osoba bez świadectwa pracuje przy tych urządzeniach tylko pod nadzorem osoby upoważnionej.Podstawa: art. 54 ust. 1, 1aa, 2 ustawy z 10.04.1997 r. – Prawo energetyczne; § 3, § 4 ust. 1, zał. nr 1 grupa 1 pkt 2, grupa 2 pkt 12–⁠13 rozporządzenia MKiŚ z 1.07.2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci; § 6 ust. 1–⁠2 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych
2. 2.Przed pracą przy jednostce wyłączyć jej obwód w rozdzielnicy, zabezpieczyć miejsce wyłączenia przed załączeniem (kłódka lub zabrana wkładka, tabliczka „Nie załączać – pracują ludzie”), poinformować klienta i sprawdzić wskaźnikiem brak napięcia; przed dotknięciem płytki sterującej odczekać czas rozładowania kondensatorów podany przez producenta i sprawdzić napięcie.Podstawa: § 24, § 25 ust. 1, § 26 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych
3. 3.Elektronarzędzia, wiertnicę i pompę próżniową zasilać przez przedłużacz lub rozdzielnicę z wyłącznikiem różnicowoprądowym 30 mA, sprawdzanym przyciskiem testu przed pracą; przy wierceniu na mokro chronić przedłużacz i złącza przed wodą.Podstawa: § 19 pkt 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 59 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
4. 4.Każdego montera przeszkolić z uwalniania porażonego spod napięcia i resuscytacji; w samochodzie wozić apteczkę.Podstawa: art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Wiertnice i młotowiertarki stosować ze sprzęgłem przeciążeniowym i rękojeścią boczną; przy większych średnicach przepustów wiertnicę mocować na statywie przykręconym do ściany według instrukcji producenta. Szlifierki – tylko z osłoną tarczy.Podstawa: § 2 ust. 2, § 15 ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Przy wierceniu i cięciu stosować okulary ochronne z osłonami bocznymi; przy wiertnicy nie używać luźnych rękawic ani luźnej odzieży; przy obudowach i konsolach – rękawice odporne na przecięcie.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 60 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Prowadzić ewidencję elektronarzędzi i przedłużaczy z datami kontroli według instrukcji producenta; uszkodzonych narzędzi nie używać.Podstawa: § 102 ust. 1, § 105 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed wierceniem przepustu sprawdzić przebieg przewodów i rur wykrywaczem oraz na podstawie informacji od klienta; nie wiercić w pasach instalacyjnych nad i pod gniazdami ani przy rurach gazowych.
2. 2.Stanowisk pracy i podnośnika nie lokalizować pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi ani bliżej niż 3 m od skrajnych przewodów linii do 1 kV (5 m dla linii do 15 kV); jeżeli to niemożliwe – pracę prowadzić dopiero po wyłączeniu linii przez operatora sieci (w tej ocenie przyjęto też osłonięcie przewodów uzgodnione z operatorem).Podstawa: § 55 ust. 1–⁠3 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
3. 3.Gdy w obiekcie pracują inni wykonawcy, ustalić z kierownikiem budowy lub zarządcą koordynatora BHP i sposób alarmowania; strefę pracy w mieszkaniu oznaczyć i nie wpuszczać do niej domowników.Podstawa: art. 208 § 1 Kodeksu pracy
4. 4.W razie podejrzenia, że płyty, tynki lub izolacje zawierają azbest, przerwać wiercenie w tym miejscu i poinformować zleceniodawcę; wyroby z azbestem usuwa tylko wyspecjalizowana firma.Podstawa: § 6 ust. 1 rozporządzenia MGPiPS z 2.04.2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest

Środki profilaktyczne

1. 1.Jednostki, narzędzia i butle przewozić w przestrzeni ładunkowej oddzielonej od kabiny, przypięte pasami lub w uchwytach; butle w pozycji pionowej, z zamkniętymi zaworami, bez podłączonych reduktorów i węży, w przewietrzanej przestrzeni; nie przekraczać ładowności samochodu.Podstawa: § 64 ust. 1–⁠3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Samochód prowadzi wyznaczony pracownik z prawem jazdy odpowiedniej kategorii; rozmowy z klientami w czasie jazdy tylko przez zestaw głośnomówiący; plan dnia uwzględnia czas dojazdu.Podstawa: art. 45 ust. 2 pkt 1 ustawy z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym

Środki profilaktyczne

1. 1.Lutować tylko po odzyskaniu czynnika z instalacji i przedmuchaniu jej azotem; w małym pomieszczeniu otworzyć okno lub drzwi i włączyć wentylator, nie pochylać głowy nad lutowanym miejscem; topnik nakładać cienko.Podstawa: § 6 ust. 1 pkt 4 i 7, § 8 ust. 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
2. 2.Dla lutów, topników i czynników chłodniczych mieć karty charakterystyki i na ich podstawie ustalić środki ochrony i postępowanie w razie awarii; z kart wynika m.in., czy lut zawiera kadm (luty z kadmem nie stosować).Podstawa: § 2, § 3 ust. 1, § 7 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Przy podłączaniu i odłączaniu węży, napełnianiu i odzysku czynnika stosować gogle lub okulary z osłonami bocznymi i rękawice chroniące przed zimnem i czynnikiem.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
2. 2.Ustalić i przećwiczyć sposób podłączania i odłączania manometrów i węży (zawory zamknięte, węże z zaworami odcinającymi, odkręcanie od siebie, stanie z boku zaworu); butli z czynnikiem nie przepełniać przy odzysku – napełniać tylko butle przeznaczone do odzysku, do dopuszczalnej masy.Podstawa: § 6 ust. 1 pkt 7, § 11 ust. 1 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych

Środki profilaktyczne

1. 1.Przepusty wiercić wiertnicą na mokro albo z odsysaniem pyłu do odkurzacza przemysłowego klasy M lub H, a młotowiertarką – z nasadką odsysającą; bruzdy wykonywać bruzdownicą z odkurzaczem. Pyłu nie zamiatać na sucho i nie zdmuchiwać; miejsce wiercenia w mieszkaniu oddzielić folią.Podstawa: § 5 pkt 3–⁠4 i 7 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 222 § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Przy wierceniu i kuciu w materiałach mineralnych stosować półmaski FFP3 albo półmaski z filtrem P3 dobrane do twarzy pracownika i okulary ochronne.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Wiercenie i kucie w materiałach mineralnych to prace z narażeniem na respirabilną krzemionkę krystaliczną, czyli proces rakotwórczy: wpisać je do rejestru prac z czynnikami rakotwórczymi, prowadzić rejestr narażonych pracowników (przechowywany 40 lat po ustaniu narażenia), przekazać informację państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu i okręgowemu inspektorowi pracy niezwłocznie po rozpoczęciu działalności (a gdy prace z krzemionką dochodzą później – po ich rozpoczęciu), a potem co roku do 15 stycznia.Podstawa: § 3 pkt 3, § 6 ust. 1–⁠2, § 7, § 8 ust. 1 pkt 1, zał. nr 1 cz. II pkt 6 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 222 § 2 Kodeksu pracy
4. 4.Zlecić akredytowanemu laboratorium pomiar krzemionki krystalicznej w typowym dniu pracy z wierceniem przepustów (NDS frakcji respirabilnej 0,1 mg/m³) i powtarzać go w terminach wynikających z wyniku (co 6 miesięcy przy wyniku powyżej 0,1 NDS, co 3 miesiące powyżej 0,5 NDS). Ocena ryzyka resztkowego jako ŚREDNIE zakłada, że pomiary wykazały stężenia poniżej NDS przy wierceniu na mokro lub z odsysaniem; do czasu wyników stosować środki jak przy przekroczeniu NDS. Jeśli wyniki przekraczają NDS – ryzyko DUŻE, praca niedopuszczalna do czasu wdrożenia środków.Podstawa: zał. nr 1 poz. 331 NDS; § 3, § 6 ust. 1 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
5. 5.W skierowaniu na badania wpisać pył zawierający krzemionkę krystaliczną; badania zapewnić także po zakończeniu pracy w narażeniu i po ustaniu zatrudnienia, jeżeli zainteresowany o nie wystąpi.Podstawa: zał. nr 1 cz. II poz. 1 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników; art. 229 § 5 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zlecić akredytowanemu laboratorium pomiar hałasu i drgań przenoszonych na ręce w typowym dniu pracy z wierceniem przepustów, najpóźniej 30 dni od rozpoczęcia działalności i po zmianie narzędzi, a potem co rok lub co 2 lata zależnie od wyniku; dane producentów wykorzystać do wskazania, co mierzyć. Przy hałasie od 85 dB albo drganiach od 2,5 m/s² sporządzić i wdrożyć program ograniczania narażenia.Podstawa: § 3, § 4, § 5 ust. 2–⁠3 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; zał. nr 2 NDS; § 2 ust. 1, § 3, § 13, § 14 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
2. 2.Udostępnić ochronniki słuchu przy hałasie powyżej 80 dB, a przy 85 dB i więcej nadzorować ich noszenie.Podstawa: § 6 ust. 1, § 8 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
3. 3.W skierowaniu na badania podać hałas i drgania miejscowe.Podstawa: zał. nr 1 cz. I poz. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników

Środki profilaktyczne

1. 1.Dla każdego środka mieć kartę charakterystyki, stosować go według etykiety (produkty biobójcze – tylko do zastosowań i w dawkach z etykiety) i nie mieszać środków; tam, gdzie wystarczy, wybierać środki bez zwrotów H314 i H334.Podstawa: § 2, § 3 ust. 1, § 7 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Przy rozpylaniu środków i czyszczeniu tacek i wymienników stosować rękawice nitrylowe, gogle i – przy pracy nad głową lub w małym pomieszczeniu – półmaskę filtrującą; pomieszczenie wietrzyć, a po pracy umyć ręce przed jedzeniem.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 8 ust. 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 11 ust. 1 pkt 2–⁠3 rozporządzenia MZ z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić wózek schodowy, pasy nośne i wózek do butli, a do pomp ciepła i jednostek montowanych na dachach – dźwig, podnośnik lub wciągarkę; jednostki cięższe niż limit dla jednej osoby przenosić zespołowo.Podstawa: § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 3 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
2. 2.Przestrzegać mas dla jednej osoby: mężczyźni 30 kg przy pracy stałej i 50 kg dorywczo, kobiety 12 kg i 20 kg; podnoszenie powyżej barków (np. na konsolę) – mężczyźni 21 kg (35 kg dorywczo), kobiety 8 kg (14 kg dorywczo); wnoszenie po schodach na wysokość ponad 4 m przy nachyleniu ponad 30° – mężczyźni 20 kg (30 kg dorywczo), kobiety 8 kg (12 kg). Przedmiot trzymany dalej niż 30 cm od tułowia – połowa tych mas albo dwie osoby. W tej ocenie przyjęto, że przy przenoszeniu zespołowym na jedną osobę przypada nie więcej niż 25 kg (mężczyzna) i 10 kg (kobieta) przy pracy stałej, z odstępem co najmniej 0,75 m i komendami jednej osoby.Podstawa: § 10 pkt 4, § 13 ust. 1, 2 i 5, § 17 ust. 1, § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 63 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.W instruktażu stanowiskowym przećwiczyć przenoszenie jednostek we dwie osoby i z wózkiem schodowym i podać masę typowych jednostek i pomp ciepła z kart katalogowych.Podstawa: § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić wodę do picia oraz napoje przy pracy na otwartej przestrzeni w temperaturze poniżej 10 °C lub powyżej 25 °C i na stanowiskach, na których temperatura z powodu pogody przekracza 28 °C (zimne lub gorące, w ilości zaspokajającej potrzeby).Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 3 i 5, ust. 2 rozporządzenia RM z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów; § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Od 11 stycznia 2027 r.: przy pracy na zewnątrz, gdy temperatura z powodu pogody przekroczy 25 °C, stosować rozwiązania organizacyjne (np. montaż jednostek na nasłonecznionych elewacjach rano, przerwy w cieniu, rotacja przy przenoszeniu jednostek) ustalone po konsultacji z pracownikami – w komisji bhp, a gdy jej nie ma, z pracownikami lub ich przedstawicielami i po opinii lekarza medycyny pracy – i poinformować o nich pracowników. Przy ciężkiej pracy fizycznej prac na zewnątrz nie wykonuje się, gdy temperatura z powodu pogody przekracza 32 °C. Do tego dnia stosować te zasady jako dobrą praktykę.Podstawa: § 30a ust. 1–⁠2, 4–⁠7 rozporządzenia MRPiPS z 9.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 30a – temperatury maksymalne)
3. 3.Wydać lekką odzież roboczą, nakrycie głowy lub osłonę karku do hełmu i krem z filtrem UV, a na zimę odzież ciepłochronną i nieprzemakalną oraz rękawice.Podstawa: § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy
4. 4.Prac na elewacjach, dachach, rusztowaniach i podnośnikach nie prowadzić w czasie burzy, opadów, gołoledzi i przy wietrze o prędkości powyżej 10 m/s.Podstawa: § 123, § 128 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych

Środki profilaktyczne

1. 1.Do prac pod sufitem używać rusztowania przejezdnego, podestu lub drabiny z platformą, na których można pracować z rękami na wysokości barków; planować krótkie przerwy przy długiej pracy nad głową.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Wydać nakolanniki lub spodnie robocze z wkładkami kolanowymi.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
3. 3.W skierowaniu na badania wpisać pracę w wymuszonej pozycji i ręczne przenoszenie ciężarów.Podstawa: zał. nr 1 cz. V poz. 8 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników

Środki profilaktyczne

1. 1.Planować zlecenia z realnym czasem na zabezpieczenie stanowiska, próbę szczelności, osuszanie próżniowe i przerwy, tak aby nie skracać tych czynności. Pracownik, który przy bezpośrednim zagrożeniu powstrzymał się od pracy i zawiadomił przełożonego, nie ponosi z tego powodu konsekwencji.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 210 § 1–⁠2¹ Kodeksu pracy
2. 2.Ustalić i omówić z pracownikami zasady przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i naruszaniu godności: komu zgłaszać problem, w jakim terminie pracodawca go wyjaśnia, jak chroni osobę zgłaszającą. Od 5 listopada 2026 r. pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala te zasady w regulaminie (termin na jego wprowadzenie – do 5 maja 2027 r.).Podstawa: art. 94³ § 1, art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy