Ocena ryzyka zawodowego – kamieniarz

Środki profilaktyczne

1. 1.Płyty składować tylko na stojakach (stojaki A, stojaki z przegrodami) o znanym dopuszczalnym obciążeniu, przymocowanych do podłoża lub stabilnych z konstrukcji, z obu stron obciążonych równomiernie; płyty w pakietach zabezpieczać prętami lub pasami przed przewróceniem. Ustalić dla każdego stojaka dopuszczalne obciążenie i sposób składowania i wywiesić tę informację.Podstawa: § 68 ust. 2 pkt 1–⁠2 i 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Płyt nie wyjmuje się ze środka pakietu, odchylając pozostałe ręcznie – pakiet przekłada się suwnicą; nikt nie stoi między płytą a stojakiem ani po stronie, w którą płyta mogłaby się przewrócić. Płyty pęknięte i z otworami podnosi się z podparciem na całej długości (trawers, rama), nie samym chwytakiem za krawędź.Podstawa: § 6 ust. 5, § 8 ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 31 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
3. 3.Wydać obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową, rękawice odporne na przecięcie z chwytną powierzchnią (mokre płyty) i odzież nieprzemakalną do pracy na mokro.Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Suwnicę i wciągnik z napędem mechanicznym obsługuje tylko pełnoletni pracownik z zaświadczeniem kwalifikacyjnym UDT („suwnice, wciągniki i wciągarki ogólnego przeznaczenia”, a przy wciągniku na żurawiu słupowym lub przyściennym – „żurawie stacjonarne”); zaświadczenie nie jest wymagane przy napędzie ręcznym wszystkich mechanizmów, napędzie elektrycznym jednofazowym do 1000 kg i udźwigu do 250 kg. Suwnicę z napędem mechanicznym eksploatować tylko z ważną decyzją UDT (dozór pełny, badanie co 2 lata), wciągnik mechaniczny i żuraw słupowy – dozór ograniczony, co 2 lata.Podstawa: zał. nr 3 tab. 1 lp. 1–⁠3 rozporządzenia MPiT z 21.05.2019 r. w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych; art. 22 ust. 3, art. 23 ust. 1c ustawy z 21.12.2000 r. o dozorze technicznym; zał. nr 1 lp. 5, 10 i 15 rozporządzenia MPiT z 30.10.2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego UTB
2. 2.Stosować chwytaki z oznaczonym udźwigiem i zakresem grubości płyt, dobrane do płyty; chwytaki podciśnieniowe tylko z podtrzymaniem podciśnienia (zbiornik lub akumulator) i sygnalizacją jego spadku, na oczyszczonej i osuszonej powierzchni. Ładunku nie przenosi się nad ludźmi, a podnosi się go najpierw kilka centymetrów nad stojak lub stół i sprawdza chwyt.Podstawa: § 7 ust. 1–⁠2, § 8 ust. 6, § 24 ust. 2–⁠3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 64 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Chwytaki i zawiesia sprawdzać przed każdym użyciem, a okresowo – przez osobę upoważnioną z kwalifikacjami, w terminach producenta – i zapisywać wyniki (przechowywać 5 lat); uszkodzone wycofywać i oznaczać. Przed pracą sprawdzić hamulce, wyłączniki krańcowe i przycisk zatrzymania awaryjnego suwnicy.Podstawa: § 27 pkt 1, § 28 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 8 rozporządzenia MPiT z 30.10.2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego UTB; § 58 ust. 1–⁠3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Piłę i CNC używać tylko z kompletnymi osłonami tarczy, wygrodzeniem strefy pracy (barierki, kurtyny świetlne lub maty bezpieczeństwa według dokumentacji producenta) i sprawnym zatrzymaniem awaryjnym; blokad i osłon nie wolno mostkować ani demontować. Maszynę uruchamia się tylko celowo, z pulpitu, gdy w strefie nie ma ludzi.Podstawa: § 12 ust. 1, § 13 ust. 2, § 15 ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 56 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Ustawianie płyty, usuwanie ścinków i szlamu, wymianę tarczy i narzędzi, czyszczenie i regulację wykonywać tylko po zatrzymaniu wszystkich ruchów i odłączeniu zasilania zabezpieczonym przed ponownym włączeniem; płytę mocować na stole tak, aby się nie przesunęła w czasie cięcia.Podstawa: § 53, § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 15 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
3. 3.Do obsługi piły i CNC dopuszczać tylko pracowników przeszkolonych w instruktażu stanowiskowym z danej maszyny i zapoznanych z instrukcją producenta; prowadzić imienny wykaz upoważnionych.Podstawa: § 11 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP; § 32 pkt 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Szlifierek i polerek używać tylko z osłonami i rękojeściami przewidzianymi przez producenta, z tarczami i talerzami dobranymi do materiału i obrotów; obrabiany element układać na stabilnym stole lub kozłach z podkładkami gumowymi; trzymać narzędzie oburącz i stać poza płaszczyzną obrotu tarczy.Podstawa: § 15 ust. 2–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 57 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Przy szlifowaniu i polerowaniu stosować gogle lub osłonę twarzy, ochronniki słuchu, rękawice i fartuch nieprzemakalny; bez luźnej odzieży i z włosami pod nakryciem głowy.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 60 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Do obróbki na mokro stosować szlifierki i polerki pneumatyczne albo elektryczne przeznaczone przez producenta do pracy z wodą, zasilane przez wyłącznik różnicowoprądowy (stacjonarny lub przenośny) sprawdzany przyciskiem testu przed pracą; przewody prowadzić nad posadzką, z dala od wody i ostrych krawędzi płyt.Podstawa: § 19 pkt 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 10 ust. 2, § 16 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Przed pracą oglądać przewody, wtyczki i obudowy narzędzi; uszkodzone wycofywać i oznaczać. Instalację elektryczną hali i ochronę przeciwporażeniową badać okresowo według przepisów budowlanych, a pomiary zapisywać.Podstawa: § 58 ust. 1–⁠3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane

Środki profilaktyczne

1. 1.Elementy ustawiać na przygotowanym fundamencie, podpierać lub łączyć kotwami do czasu związania kleju i zaprawy, a przy demontażu starego nagrobka najpierw zabezpieczyć pomnik przed przewróceniem (podparcie, pas na wciągniku lub HDS), dopiero potem rozłączać elementy. Pomniki i ciężkie płyty montuje się co najmniej w dwie osoby.Podstawa: § 6 ust. 1, § 8 ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
2. 2.Miejsce montażu na cmentarzu wygrodzić taśmą lub barierkami i oznakować, odwiedzających prosić o zachowanie odległości; prace uzgodnić z zarządcą cmentarza (dojazd, miejsce rozładunku, godziny). Grunt przy sąsiednich grobach sprawdzić przed ustawieniem podpór wciągnika lub HDS.Podstawa: § 45 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 6 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
3. 3.Elementy przewozić na samochodzie na stojakach lub w skrzyniach, zabezpieczone pasami przed przesunięciem, bez przekraczania ładowności pojazdu.Podstawa: art. 61 ust. 1, 3–⁠4 ustawy z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
4. 4.Przy pracy na otwartej przestrzeni poniżej 10°C lub powyżej 25°C zapewnić napoje, a zimą odzież ciepłochronną i możliwość ogrzania się; przy burzy, silnym wietrze i gołoledzi montaż przerwać. Od 11.01.2027 przy pracy fizycznej na otwartej przestrzeni powyżej 25°C stosować rozwiązania organizacyjne ustalone po konsultacji w komisji bhp, a gdy jej nie ma – z pracownikami lub ich przedstawicielami i po opinii lekarza medycyny pracy.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia RM z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów; § 30a ust. 4–⁠6 rozporządzenia MRPiPS z 9.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 30a – temperatury maksymalne); § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Kamień ciąć, szlifować, polerować i wiercić na mokro – z wodą podawaną w miejsce obróbki przez cały czas pracy (piła mostowa, CNC, szlifierki i polerki z podawaniem wody); szlifierką kątową pracować tylko z osłoną odsysającą podłączoną do odkurzacza przemysłowego klasy M lub H albo z podawaniem wody. Piłę mostową i CNC obudować lub osłonić kurtynami, aby mgła wodna nie rozchodziła się po hali, a pulpit sterowania ustawić z dala od strefy obróbki.Podstawa: § 5 pkt 3–⁠4 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; § 14 ust. 4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; art. 222 § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Szlamu i pyłu nie zamiatać na sucho i nie zdmuchiwać sprężonym powietrzem – posadzkę, maszyny i ściany myć wodą lub odkurzać odkurzaczem klasy H co najmniej na koniec każdej zmiany; szlam usuwać z osadników, zanim zaschnie. Odzież roboczą prać na koszt pracodawcy, nie otrzepywać jej z pyłu.Podstawa: § 5 pkt 7 i 11 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 237⁹ § 2 Kodeksu pracy
3. 3.Utrzymywać jak najmniej osób w strefie obróbki, strefę cięcia i szlifowania odgrodzić i oznakować; gdzie to możliwe, wybierać kamień o mniejszej zawartości krzemionki (wapień, marmur, bazalt zamiast piaskowca, kwarcytu i konglomeratu) i ograniczać obróbkę ręczną na rzecz obróbki maszynowej z obudową.Podstawa: § 5 pkt 2 i 8 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 222 § 1 Kodeksu pracy
4. 4.Przy ręcznym szlifowaniu i polerowaniu, pracy szlifierką kątową, sprzątaniu oraz przy obróbce konglomeratów wydać półmaski filtrujące FFP3 albo półmaski z filtrem P3, dobrane do twarzy pracownika (maska nie przylega szczelnie przy zaroście), z zapasem na każdą zmianę, oraz okulary lub gogle.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
5. 5.Cięcie, szlifowanie, polerowanie i wiercenie kamienia to praca z narażeniem na respirabilną krzemionkę krystaliczną, czyli proces rakotwórczy: wpisać ją do rejestru prac, prowadzić rejestr narażonych pracowników (przechowywany 40 lat po ustaniu narażenia), przekazać informację państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu i okręgowemu inspektorowi pracy niezwłocznie po rozpoczęciu działalności, a potem co roku do 15 stycznia.Podstawa: § 3 pkt 3, § 6 ust. 1–⁠2, § 7 ust. 1, § 8 ust. 1 pkt 1, zał. nr 1 cz. II pkt 6 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 222 § 2 Kodeksu pracy
6. 6.Zlecić akredytowanemu laboratorium pomiar krzemionki krystalicznej przy typowej pracy (NDS frakcji respirabilnej 0,1 mg/m³) – osobno dla piły, szlifowania ręcznego i obróbki konglomeratów, jeżeli występują – i powtarzać go w terminach wynikających z wyniku (co 6 miesięcy przy wyniku powyżej 0,1 NDS, co 3 miesiące powyżej 0,5 NDS). Ocena ryzyka resztkowego jako ŚREDNIE zakłada obróbkę na mokro lub z odsysaniem i stężenia poniżej NDS; do czasu wyników stosować półmaski FFP3 lub P3 przez cały czas obróbki. Jeżeli wynik przekroczy NDS – ryzyko DUŻE, praca niedopuszczalna do czasu wdrożenia środków.Podstawa: zał. nr 1 poz. 331 NDS; § 3, § 6 ust. 1 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
7. 7.W skierowaniu na badania wpisać pył zawierający krzemionkę krystaliczną (lekarz zleca spirometrię i zdjęcie rtg klatki piersiowej); badania zapewnić także po zakończeniu pracy w narażeniu i po ustaniu zatrudnienia, jeżeli zainteresowany o nie wystąpi.Podstawa: zał. nr 1 cz. II poz. 1 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników; art. 229 § 5 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zlecić pomiar hałasu na stanowiskach (pierwszy w ciągu 30 dni od rozpoczęcia działalności, a potem według wyniku); po przekroczeniu progu działania 80 dB planować działania ograniczające, a od 85 dB sporządzić i wdrożyć program ograniczania narażenia (osłony dźwiękochłonne przy pile, oddzielenie stanowisk szlifowania, cichsze narzędzia).Podstawa: § 3, § 5 ust. 2 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; § 3 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; zał. nr 2 NDS
2. 2.Udostępnić ochronniki słuchu przy hałasie powyżej 80 dB, a od 85 dB nadzorować ich noszenie; dobrać je tak, aby pracownik słyszał sygnał suwnicy i wołanie.Podstawa: § 6 ust. 1 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
3. 3.W skierowaniu na badania podać hałas; lekarz zleca badanie słuchu.Podstawa: zał. nr 1 cz. I poz. 1 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników

Środki profilaktyczne

1. 1.Ocenić narażenie na drgania na podstawie wartości z instrukcji szlifierek i polerek oraz czasu pracy (albo pomiarem); obliczyć dopuszczalny czas pracy każdym narzędziem bez przekroczenia wartości progowej 2,5 m/s² i NDN 2,8 m/s², rotować pracowników, wybierać narzędzia o niskich drganiach, a profilowanie dużych serii przenosić na CNC.Podstawa: § 3, § 4, § 5 ust. 2–⁠3, zał. rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; zał. nr 2 NDS
2. 2.Zapewnić ciepłą wodę do obróbki lub rękawice nieprzemakalne z ociepleniem i możliwość ogrzania rąk w przerwach (zimno nasila skutki drgań); w skierowaniu na badania podać drgania miejscowe.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 13, § 8 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; zał. nr 1 cz. I poz. 3 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników

Środki profilaktyczne

1. 1.Mieć karty charakterystyki klejów, kitów i utwardzaczy, zapoznać z nimi pracowników i dobrać ochronę według sekcji 8 (rękawice nitrylowe, okulary); klejenie prowadzić na stanowisku przewietrzanym lub z miejscowym wyciągiem, małe ilości kleju przygotowywać na bieżąco, pojemniki zamykać.Podstawa: § 6 ust. 1 pkt 4 i 6, § 8 ust. 2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Kleje i rozpuszczalniki przechowywać w zamkniętych opakowaniach z dala od szlifierek i iskier, czyściwo nasączone przechowywać w zamkniętym pojemniku z materiału niepalnego i usuwać co najmniej raz na dobę.Podstawa: § 10 ust. 2 pkt 1–⁠2 rozporządzenia MZ z 30.12.2004 r. w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych; § 46 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić posadzkę nieśliską ze spadkiem i odpływami do osadnika, kratki lub podesty przy stanowiskach szlifowania, a w halach temperaturę co najmniej 14°C; szlam i wodę usuwać na bieżąco.Podstawa: § 16 ust. 1 i 3, § 30 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Wydać odzież i obuwie nieprzemakalne, zapewnić suszarnię odzieży i obuwia oraz możliwość umycia się po pracy; wodę w obiegu zamkniętym pił regularnie wymieniać, a osadniki i zbiorniki czyścić według ustalonego harmonogramu z datami w zeszycie konserwacji, aby nie rozwijały się bakterie i nie gromadziła się krzemionka.Podstawa: § 115, zał. nr 3 § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Przekazać limity: jedna osoba przenosi przy pracy stałej do 30 kg (mężczyzna) i 12 kg (kobieta), powyżej barków do 21 kg i 8 kg; elementy dłuższe niż 4 m i cięższe niż 30 kg przenosić zespołowo (najwyżej 25 kg na osobę przy pracy stałej, odstęp między osobami co najmniej 0,75 m), a cięższe – suwnicą, wciągnikiem, HDS, wózkiem do płyt lub przyssawkami z uchwytami.Podstawa: § 3, § 13 ust. 1–⁠2, § 17 ust. 1, § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Przyjmować zamówienia z terminami dostosowanymi do liczby pracowników, tak aby sezon nie wymuszał pracy bez obróbki na mokro, bez suwnicy lub w pojedynkę przy ciężkich elementach; rozmowy z klientami o terminach i reklamacjach prowadzi właściciel lub wyznaczona osoba. Pracownik, który powstrzymał się od pracy z powodu bezpośredniego zagrożenia i zawiadomił przełożonego, nie ponosi z tego powodu konsekwencji.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 210 § 1–⁠3 Kodeksu pracy
2. 2.Wskazać osobę, której pracownik może zgłosić nękanie lub konflikt, i wyjaśniać zgłoszenia bez zwłoki; pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala zasady przeciwdziałania mobbingowi w regulaminie pracy albo w osobnym regulaminie (termin do 5.05.2027).Podstawa: art. 94³ § 1 Kodeksu pracy; art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy