Ocena ryzyka zawodowego – monter rusztowań

Środki profilaktyczne

1. 1.Montować i demontować rusztowanie sposobem zapewniającym ochronę zbiorową przed upadkiem przez cały czas pracy (balustrady montażowe lub poręcze wyprzedzające zakładane z poziomu niższego, komplet pomostów na poziomie, z którego się montuje), zgodnie z instrukcją producenta rusztowania i planem montażu; szelki bezpieczeństwa stosować tam, gdzie zabezpieczeń zbiorowych nie da się zastosować.Podstawa: § 6 ust. 1–⁠2, § 108 ust. 4 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 8a ust. 1 pkt 2, § 8c ust. 2 i 8 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Monterzy stosują sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości: szelki bezpieczeństwa z amortyzatorem, przypinane do elementów konstrukcji wskazanych przez producenta rusztowania (w tej ocenie przyjęto podwójną linkę, aby przy przepinaniu monter był stale przypięty), oraz hełmy ochronne z paskiem podbródkowym. Przed montażem sprawdzić stan i stabilność elementów, do których przypina się linki.Podstawa: § 120 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 110 ust. 1 pkt 1–⁠3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Na każdym poziomie, na którym się pracuje, pomosty mają być kompletne, zamocowane przed użyciem i bez niebezpiecznych szczelin, a balustrady składają się z poręczy na wysokości 1,1 m (w rusztowaniach systemowych dopuszczalnie 1 m), krawężnika 0,15 m i wypełnienia pośrodku; po przekroczeniu 0,2 m odstępu od ściany balustrada także od strony ściany.Podstawa: § 15 ust. 2–⁠3, § 112 pkt 5, § 115 ust. 4 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 8d ust. 2 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
4. 4.Montaż i demontaż rusztowania, gdy stopy montera są co najmniej 1 m nad podłogą lub ziemią, to praca na wysokości i praca szczególnie niebezpieczna. Wpisać ją do zakładowego wykazu prac szczególnie niebezpiecznych i zapewnić przy niej: osobę wyznaczoną do bezpośredniego nadzoru, instruktaż przed pracą (imienny podział pracy, kolejność czynności, zasady bezpieczeństwa przy każdej czynności) oraz dostęp tylko dla osób upoważnionych i poinstruowanych. Pracownicy, którzy ją wykonują, odbywają szkolenie okresowe BHP co najmniej raz w roku.Podstawa: § 80 ust. 1–⁠2, § 81, § 105 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP
5. 5.Przed rozpoczęciem montażu ustalić sposób szybkiego uwolnienia montera zawieszonego w szelkach (kto, jakim sprzętem, z którego poziomu) i omówić go z ekipą; na montażu zawsze pracują co najmniej dwie osoby.Podstawa: § 8a ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
6. 6.Montaż, demontaż i konserwacja rusztowań przy budynkach wysokich i wysokościowych oraz roboty z ryzykiem upadku z wysokości ponad 5 m należą do robót, dla których na budowie sporządza się plan BIOZ – przed rozpoczęciem uzgodnić sposób prowadzenia montażu z kierownikiem budowy.Podstawa: § 6 pkt 1 lit. b i e BIOZ; art. 21a ust. 1a–2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane

Środki profilaktyczne

1. 1.Rusztowanie montować według dokumentacji producenta (rusztowania systemowe – z elementów tego systemu, przebadanych przez producenta) albo według projektu indywidualnego; gdy konfiguracja nie jest objęta dokumentacją, wykonać obliczenia wytrzymałości i stateczności. Plan montażu, użytkowania i demontażu opracowuje kompetentna osoba; monterzy i nadzorujący mają go na miejscu pracy.Podstawa: § 108 ust. 1–⁠4 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 8c ust. 1–⁠2 i 8 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Rusztowanie ustawiać na podłożu ustabilizowanym i wyprofilowanym ze spadkiem dla odpływu wody; podstawki opierać na podkładach o odpowiedniej nośności, nigdy na cegłach, bloczkach ani pustakach, i zabezpieczać przed poślizgiem. Sprawdzić, czy pod podstawkami nie ma studzienek, piwnic ani świeżo zasypanych wykopów.Podstawa: § 114 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 8c ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
3. 3.Zakotwienia montować na bieżąco w miarę wznoszenia rusztowania, w liczbie i rozmieszczeniu z dokumentacji, przy sile w kierunku poziomym co najmniej 2,5 kN na jedno zamocowanie; konstrukcja nie może wystawać ponad najwyższą linię kotew więcej niż 3 m, a pomost roboczy – więcej niż 1,5 m. Przy demontażu kotwy usuwać dopiero po zdjęciu konstrukcji powyżej; usuniętą kotwę zastąpić inną w pobliżu, jeżeli pracuje się dalej.Podstawa: § 115 ust. 1–⁠3 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 8c ust. 4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
4. 4.Nie montować, nie demontować i nie przebudowywać rusztowania o zmroku bez oświetlenia zapewniającego dobrą widoczność, w czasie gęstej mgły, opadów deszczu lub śniegu, gołoledzi, burzy i przy wietrze powyżej 10 m/s.Podstawa: § 123 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 22 ust. 2 rozporządzenia MG z 20.09.2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
5. 5.Rusztowania w trakcie montażu, demontażu i przebudowy oznaczyć znakami ostrzegawczymi i odgrodzić, aby nikt z niego nie korzystał. Gotowe rusztowanie przekazać do użytkowania dopiero po odbiorze przez kierownika budowy lub uprawnioną osobę, potwierdzonym wpisem w dzienniku budowy albo protokołem (użytkownik, przeznaczenie, wykonawca montażu z telefonem, dopuszczalne obciążenia, data przekazania, oporność uziomu, terminy przeglądów), i umieścić na nim tablicę z wykonawcą montażu i dopuszczalnym obciążeniem.Podstawa: § 8c ust. 6 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 110 ust. 1–⁠3, § 111 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
6. 6.Jeżeli firma odpowiada za rusztowanie w czasie jego użytkowania, ustalić z kierownikiem budowy, kto je sprawdza po silnym wietrze, opadach, przerwie dłuższej niż 10 dni i co najmniej raz w miesiącu, w zakresie z instrukcji producenta; braki usuwają tylko uprawnieni monterzy.Podstawa: § 127 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed montażem i demontażem wyznaczyć i ogrodzić strefę niebezpieczną – co najmniej 1/10 wysokości, z której mogą spadać przedmioty, ale nie mniej niż 6 m, a w zwartej zabudowie mniejszą tylko przy zastosowaniu innych zabezpieczeń przed spadającymi przedmiotami; w strefie nie przebywa nikt poza monterami.Podstawa: § 120 ust. 2, § 21 ust. 1–⁠3 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
2. 2.Zakaz zrzucania elementów demontowanego rusztowania; elementy podawać z ręki do ręki, opuszczać na linie lub wciągarką. Złącza i drobne elementy przenosić w workach lub pojemnikach, klucze i młotki zabezpieczać smyczami; po zakończeniu pracy nie zostawiać na pomostach materiałów.Podstawa: § 124, § 125 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
3. 3.Nie pracować bezpośrednio nad innym monterem: zachować odstęp w poziomie co najmniej 5 m albo co najmniej jeden szczelny pomost między stanowiskami.Podstawa: § 121 ust. 1–⁠2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
4. 4.Hełm ochronny obowiązuje wszystkich monterów i wszystkie osoby w strefie montażu.Podstawa: § 4 ust. 2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 110 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Montaż, użytkowanie i demontaż rusztowania w sąsiedztwie napowietrznej linii elektroenergetycznej są dopuszczalne tylko wtedy, gdy linia jest poza strefą niebezpieczną; w innym przypadku przed rozpoczęciem robót napięcie w linii musi zostać wyłączone przez jej użytkownika. Rusztowania i składowiska elementów nie ustawiać pod linią i bliżej niż 3, 5, 10, 15 lub 30 m (zależnie od napięcia).Podstawa: § 122, § 55 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
2. 2.Rusztowanie z elementów metalowych uziemić i wyposażyć w instalację piorunochronną; pomiar oporności uziomu wpisać do protokołu odbioru.Podstawa: § 117, § 110 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
3. 3.Przy zbliżającej się burzy przerwać montaż i zejść z rusztowania; długich rur i ram nie podnosić pionowo w pobliżu przewodów – przenosić je poziomo, nisko nad ziemią.Podstawa: § 123 pkt 3 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed montażem odrzucać elementy pogięte, skorodowane, pęknięte i z zadziorami; uszkodzonych elementów nie prostuje się i nie używa. Narzędzia (klucze, młotki) utrzymywać w dobrym stanie, bez samowolnych przeróbek.Podstawa: § 102, § 108 ust. 2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
2. 2.Przy montażu stosować rękawice ochronne z dobrym chwytem, odporne na przecięcie.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Elementy składować na wyrównanym miejscu, w stosach stabilnych, nie wyższych niż 2 m, co najmniej 0,75 m od ogrodzenia i zabudowań; złącza trzymać w skrzyniach, a przejścia wokół rusztowania utrzymywać wolne.Podstawa: § 26 ust. 1–⁠3 i 5 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
2. 2.Wydać obuwie ochronne z podeszwą antypoślizgową odporną na przebicie, a zimą przed wejściem na pomosty usuwać z nich śnieg i lód.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Wiercić młotowiertarką z odsysaniem pyłu do odkurzacza przemysłowego klasy M lub H albo z nasadką odsysającą; przy wierceniu stosować półmaskę filtrującą FFP3 (FFP2 tylko przy pojedynczych otworach na zewnątrz), okulary ochronne i ochronniki słuchu.Podstawa: § 5 pkt 3, 4 i 6 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; § 6 ust. 1 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
2. 2.Wiercenie w betonie i cegle to praca z narażeniem na respirabilną krzemionkę krystaliczną: ująć ją w rejestrach prac i pracowników narażonych na czynniki rakotwórcze oraz w corocznej informacji dla sanepidu i inspekcji pracy, a w razie częstego wiercenia zlecić pomiar (NDS 0,1 mg/m³). Ocena ryzyka resztkowego jako ŚREDNIE zakłada krótkie wiercenie z odsysaniem i w półmasce FFP3 i stężenia poniżej NDS; przy częstym lub całodziennym wierceniu do czasu wyniku pomiaru stosuj środki jak przy przekroczeniu NDS, a gdy NDS jest przekroczone – ryzyko DUŻE, praca niedopuszczalna do czasu wdrożenia środków.Podstawa: zał. nr 1 cz. II pkt 6; § 6 ust. 1–⁠2; § 7 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; zał. nr 1 poz. 331 NDS
3. 3.Przed wierceniem ustalić z inwestorem przebieg instalacji w ścianie i sprawdzić miejsce wykrywaczem przewodów; elektronarzędzia zasilać z rozdzielnicy z wyłącznikiem różnicowoprądowym, którego działanie sprawdza się przed pracą.Podstawa: § 59 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych

Środki profilaktyczne

1. 1.Przy rusztowaniach wyższych niż dwa–trzy poziomy elementy podawać wciągarką lub kołowrotem z hamulcem; udźwig urządzenia na wysięgniku mocowanym do konstrukcji rusztowania nie może przekraczać 1,5 kN. Wciągarki z napędem mechanicznym podlegają dozorowi technicznemu – używać ich tylko z dokumentami wymaganymi przez UDT.Podstawa: § 116, § 62 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 1 pkt 6 lit. a rozporządzenie RM z 7.12.2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu; § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Przy ręcznym podawaniu powyżej barków masa elementu podnoszonego przez jedną osobę nie przekracza 21 kg przy pracy stałej i 35 kg przy dorywczej (kobiety – 8 i 14 kg); cięższe ramy i pomosty podawać we dwie osoby lub wciągarką. Odbierający na górze jest przypięty szelkami, stoi na kompletnym pomoście za balustradą, a podający puszcza element dopiero na sygnał, że odbierający go trzyma.Podstawa: § 13 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
3. 3.Przed podnoszeniem i opuszczaniem elementów w miejscu, gdzie są ludzie, podawać sygnał ostrzegawczy; nikt nie stoi pod podnoszonym elementem.Podstawa: § 31 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych

Środki profilaktyczne

1. 1.Elementy przewozić w paletach i koszach transportowych, rozładowywać żurawiem samochodowym (HDS) lub wózkiem jak najbliżej miejsca montażu; ograniczać ręczne noszenie na duże odległości.Podstawa: § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Przestrzegać dopuszczalnych mas przenoszonych przez jedną osobę: mężczyźni 30 kg przy pracy stałej i 50 kg dorywczo, kobiety 12 i 20 kg, a na odległość ponad 25 m – 30 kg i 12 kg. Elementy dłuższe niż 4 m i cięższe niż 30 kg (kobiety – 20 kg) przenosić zespołowo, najwyżej 25 kg na osobę przy pracy stałej (kobiety – 10 kg).Podstawa: § 13 ust. 1 i 3, § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
3. 3.Wydać rękawice ochronne odporne na przecięcie i ścieranie oraz obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą odporną na przebicie.Podstawa: art. 237⁶ § 1, art. 237⁹ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić napoje przy pracy na otwartej przestrzeni w temperaturze poniżej 10 °C lub powyżej 25 °C oraz przy ciężkiej pracy fizycznej, w ilości zaspokajającej potrzeby, odpowiednio zimne lub gorące.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 3–⁠4 i ust. 2 rozporządzenia RM z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów; § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Od 11 stycznia 2027 r.: przy pracy na otwartej przestrzeni powyżej 25 °C (z powodu pogody) stosować rozwiązania organizacyjne ustalone po konsultacji w komisji bhp, a gdy jej nie ma – z pracownikami lub ich przedstawicielami i po opinii lekarza medycyny pracy (np. montaż wcześnie rano, przerwy w cieniu, rotacja na wysokości). Gdy temperatura z powodu pogody przekroczy 32 °C, ciężką pracę fizyczną monterów przerwać – przy upale wywołanym pogodą przepis nie przewiduje wyjątku ze względów technologicznych. Do tego dnia stosować te zasady jako dobrą praktykę.Podstawa: § 30a ust. 1–⁠2 i 4–⁠7 rozporządzenia MRPiPS z 9.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 30a – temperatury maksymalne)
3. 3.Wydać lekką odzież z długim rękawem i osłonę karku do hełmu na lato oraz odzież ciepłochronną i przeciwdeszczową z rękawicami na zimę; udostępnić krem z filtrem UV.Podstawa: art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy; § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Środki profilaktyczne

1. 1.Planować montaż z czasem na zakotwienie i odbiór rusztowania; nie wiązać wynagrodzenia wyłącznie z szybkością montażu i nie przekazywać rusztowania innym ekipom przed odbiorem. Osoba nadzorująca montaż wstrzymuje go, gdy brakuje elementów lub kotew albo pogoda na to nie pozwala, a monter ma prawo powstrzymać się od pracy, gdy warunki stwarzają bezpośrednie zagrożenie, zawiadamiając o tym przełożonego.Podstawa: art. 207 § 2 pkt 1, art. 210 § 1 Kodeksu pracy; § 40 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Zapewnić co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie i przerwy wliczane do czasu pracy; na wysokość nie kierować pracownika zmęczonego, chorego ani po alkoholu – zakaz pracy po alkoholu wpisać do regulaminu pracy.Podstawa: art. 132 § 1, art. 134 Kodeksu pracy