Ocena ryzyka zawodowego – monter fotowoltaiki

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed wejściem na dach zapewnić zabezpieczenia zbiorowe: na dachach skośnych rusztowanie ochronne z pomostem i balustradą wzdłuż okapu (a przy pracy przy szczytach – także przy nich), na dachach płaskich i o nachyleniu do 20% – balustrady (poręcz na wysokości 1,1 m, krawężnik 0,15 m, wypełnienie między nimi) wzdłuż krawędzi, przy których się pracuje, albo siatki ochronne. Szelki bezpieczeństwa stosować tylko tam, gdzie zabezpieczeń zbiorowych nie da się zastosować.Podstawa: § 6 ust. 1–⁠2, § 7 ust. 1–⁠2, § 15 ust. 2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 106 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Gdy zabezpieczeń zbiorowych nie ma albo trzeba wyjść poza nie, pracownik jest przez cały czas przypięty szelkami bezpieczeństwa z linką z amortyzatorem lub urządzeniem samohamownym do punktu kotwiczenia o znanej wytrzymałości (kotwa dachowa, konstrukcja nośna dachu, pozioma lina asekuracyjna na wysokości około 1,5 m przy przemieszczaniu się wzdłuż krawędzi) – nigdy do haków i szyn konstrukcji fotowoltaicznej, rynny, komina ani wywietrznika. Przy pracy wyżej niż 2 m nosi hełm ochronny z paskiem podbródkowym (na dachu – zasada przyjęta w tej ocenie, a na budowie – obowiązek). Stan konstrukcji, na której się pracuje, i punktów kotwiczenia sprawdza się przed rozpoczęciem pracy.Podstawa: § 138 ust. 1–⁠2, § 139 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 110 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 4 ust. 2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
3. 3.Na dach wchodzić po rusztowaniu z pionem komunikacyjnym albo po drabinie przystawnej ustawionej na stabilnym podłożu, zabezpieczonej przed przesunięciem i wystającej około 1 m ponad krawędź dachu; po stromej połaci poruszać się po drabinach dachowych zaczepionych o kalenicę, a nie po zamontowanych szynach i modułach. Po drabinie nie wnosi się modułów ani innych przedmiotów, które zajmują obie ręce – podaje się je wyciągiem, z rusztowania lub podnośnika.Podstawa: § 8b ust. 2 pkt 2 i 4, ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy; § 50 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
4. 4.Praca na dachu, rusztowaniu, drabinie lub podnośniku, gdy stopy pracownika są co najmniej 1 m nad ziemią lub podłogą, to praca na wysokości, a więc praca szczególnie niebezpieczna: wpisać ją do zakładowego wykazu prac szczególnie niebezpiecznych, wyznaczyć osobę do bezpośredniego nadzoru (zwykle brygadzistę ekipy), przed pracą przeprowadzić instruktaż z imiennym podziałem pracy i kolejnością czynności i dopuszczać do niej tylko osoby upoważnione i poinstruowane. Pracownicy, którzy ją wykonują, odbywają szkolenie okresowe co najmniej raz w roku.Podstawa: § 80 ust. 1–⁠2, § 81, § 105 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szkoleń BHP
5. 5.Przed pracą w szelkach ustalić, jak i czym (podnośnik, drabina, zestaw ratowniczy) uwolnić w ciągu kilku minut pracownika zawieszonego po upadku i kto to zrobi; na dachu nie pracuje się w pojedynkę.Podstawa: art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy; § 81 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
6. 6.Montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku jest robotą budowlaną (Prawo budowlane wymienia instalowanie urządzeń fotowoltaicznych wśród robót budowlanych), więc przed jej rozpoczęciem wykonawca opracowuje instrukcję bezpiecznego wykonywania robót dla danego obiektu (sposób dostępu na dach, zabezpieczenia krawędzi, punkty kotwiczenia, strefa niebezpieczna, podawanie materiałów, postępowanie przy wypadku) i zapoznaje z nią pracowników.Podstawa: § 2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c ustawa z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed wejściem na dach ustalić z właścicielem lub zarządcą rodzaj pokrycia, stan konstrukcji i położenie świetlików; każde pokrycie z płyt (cementowo-włóknistych, z tworzyw, z cienkiej lub skorodowanej blachy) traktować jako kruche, dopóki osoba kierująca pracami nie sprawdzi i nie stwierdzi inaczej.Podstawa: § 110 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Na dachach, których wytrzymałość nie pozwala bezpiecznie po nich chodzić, wykonać stałe lub przenośne kładki i mostki opierane na elementach nośnych; świetliki i otwory w dachu w strefie pracy zabezpieczyć mocowanymi, oznaczonymi osłonami albo balustradą – zakaz stawania bezpośrednio na płytach i świetlikach.Podstawa: § 236, § 134 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
3. 3.Na pokryciach z płyt azbestowo-cementowych nie wiercić, nie ciąć i nie szlifować – montaż modułów na takim dachu jest możliwy dopiero po usunięciu płyt przez wykonawcę przeszkolonego w usuwaniu azbestu, według planu prac. Przy podejrzeniu azbestu przerwać pracę i poinformować zleceniodawcę.Podstawa: § 6 ust. 1 rozporządzenia MGPiPS z 2.04.2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest

Środki profilaktyczne

1. 1.Pod miejscem pracy wyznaczyć i ogrodzić strefę niebezpieczną – co najmniej 1/10 wysokości, z której mogą spadać przedmioty, lecz nie mniej niż 6 m od ściany budynku – i oznaczyć ją; wejścia do budynku w tej strefie zamknąć albo osłonić daszkiem; domownikom i klientowi wyjaśnić, gdzie nie wolno przechodzić.Podstawa: § 20 ust. 1, § 21 ust. 1–⁠3 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
2. 2.Na dachu trzymać tylko moduły i materiały potrzebne na bieżąco, ułożone płasko na zabezpieczonym miejscu i przywiązane lub obciążone; drobne narzędzia nosić w torbie lub na smyczy, niczego nie zrzucać z dachu.Podstawa: § 26 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
3. 3.Wydać hełmy ochronne i egzekwować ich noszenie przez osoby na dachu przy pracy wyżej niż 2 m oraz przez osoby pracujące w strefie pod dachem; na terenie budowy hełm obowiązuje wszystkich.Podstawa: § 110 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 4 ust. 2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; art. 237⁹ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Prace eksploatacyjne przy instalacji (montaż i przyłączanie urządzeń elektrycznych, konserwacja, naprawy, pomiary) wykonują tylko pracownicy z ważnym świadectwem kwalifikacyjnym na stanowisku eksploatacji w grupie 1 – dla urządzeń prądotwórczych przyłączonych do sieci (pkt 1) i dla urządzeń i instalacji do 1 kV (pkt 2), a przy magazynach energii o mocy powyżej 10 kW wprowadzających energię do sieci także pkt 12; osoba kierująca pracami ma świadectwo na stanowisku dozoru. Świadectwa tracą ważność po 5 latach od wydania. Osoba bez świadectwa (np. nowy pracownik, uczeń) wykonuje prace eksploatacyjne tylko pod nadzorem osoby upoważnionej, a samodzielnie – tylko prace pomocnicze z wykazu ustalonego przez pracodawcę (np. przenoszenie i montaż konstrukcji, układanie modułów bez ich łączenia).Podstawa: art. 54 ust. 1, 1aa, 2 ustawy z 10.04.1997 r. – Prawo energetyczne; § 3, § 4 ust. 1, zał. nr 1 grupa 1 pkt 1, 2 i 12 rozporządzenia MKiŚ z 1.07.2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci; § 6 ust. 1–⁠3 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych
2. 2.Opracować instrukcję eksploatacji i instrukcję organizacji bezpiecznej pracy obejmujące prace przy obwodach DC, których nie da się odłączyć od napięcia: kolejność montażu (najpierw konstrukcja i moduły, łańcuchy łączone przy otwartym rozłączniku DC, podłączenie do falownika na końcu), sposób sprawdzania polaryzacji i napięcia łańcucha przed podłączeniem, prace wymagające polecenia pisemnego (m.in. prace na wysokości i w pobliżu nieosłoniętych części pod napięciem, np. w otwartej rozdzielnicy DC) oraz wykaz prac pomocniczych. Prace na polecenie pisemne wykonuje zespół co najmniej dwóch osób. W tej ocenie przyjęto, że prace przy otwartych zaciskach łańcuchów i w rozdzielnicach DC traktuje się jak prace w pobliżu napięcia.Podstawa: § 2 pkt 12, § 4 ust. 1, § 23 ust. 7, § 27 ust. 1–⁠4, § 29 pkt 3, § 33 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych
3. 3.Złączy łańcuchów nie rozłączać pod obciążeniem – najpierw otworzyć rozłącznik DC lub wyłączyć falownik według instrukcji producenta i sprawdzić miernikiem cęgowym, że prąd nie płynie. Przed dotknięciem przewodów, zacisków i obudów sprawdzić wskaźnikiem lub miernikiem brak napięcia tam, gdzie powinno go nie być, a po stronie AC wyłączyć zasilanie, zabezpieczyć przed załączeniem, oznaczyć i sprawdzić brak napięcia. Uszkodzone moduły, przewody i złącza traktować jako będące pod napięciem; w deszczu i na mokrych modułach nie łączyć przewodów DC.Podstawa: § 23 ust. 2 i 6, § 24, § 25 ust. 1 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych
4. 4.Zapewnić narzędzia izolowane, rękawice elektroizolacyjne dobrane do napięcia łańcuchów DC (sprawdzane przed każdym użyciem), okulary lub osłonę twarzy oraz mierniki i sondy przeznaczone do pomiarów DC w instalacjach fotowoltaicznych, o kategorii pomiarowej i napięciu znamionowym nie niższym niż najwyższe napięcie łańcucha. Sprzęt ochronny elektroizolacyjny i wskaźniki napięcia ewidencjonować i poddawać próbom w terminach producenta.Podstawa: § 26 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych; art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 2 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
5. 5.Każdego członka ekipy przeszkolić z uwalniania porażonego spod napięcia, resuscytacji i użycia defibrylatora AED; w samochodzie wozić apteczkę i drąg lub hak izolacyjny.Podstawa: art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Stosować złącza jednego producenta i typu po obu stronach połączenia (albo dopuszczone przez producenta jako zgodne), zaciskać je narzędziem przeznaczonym do tego typu złącza i sprawdzać pociągnięciem; zaciski falownika i rozdzielnic dokręcać momentem podanym w instrukcji producenta. Przewody prowadzić w kanałach lub na uchwytach, z dala od ostrych krawędzi, bez zwisów leżących na pokryciu i bez wody w złączach.Podstawa: § 2 ust. 1 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Przed uruchomieniem zmierzyć rezystancję izolacji i napięcie każdego łańcucha i porównać z dokumentacją; łańcucha o złej polaryzacji, zbyt wysokim napięciu lub niskiej rezystancji izolacji nie podłączać do falownika do czasu usunięcia usterki. Wyniki zapisać w protokole odbioru.Podstawa: § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych
3. 3.W samochodzie ekipy wozić gaśnicę przeznaczoną do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem; przy pożarze instalacji pracownicy nie gaszą płonących modułów na dachu, tylko ewakuują ludzi, wzywają straż pożarną i informują ją, że na dachu jest instalacja fotowoltaiczna, gdzie jest falownik i rozłącznik.Podstawa: art. 209¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Używać wkrętarek i młotowiertarek ze sprzęgłem przeciążeniowym i rękojeścią boczną, a szlifierek tylko z osłoną tarczy i z tarczami o dopuszczalnej prędkości nie mniejszej niż prędkość narzędzia; szyny ciąć na ziemi, na stabilnej podporze, a nie na dachu.Podstawa: § 2 ust. 2, § 15 ust. 3–⁠4 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
2. 2.Przy wierceniu, cięciu i szlifowaniu stosować okulary ochronne z osłonami bocznymi, przy cięciu i przenoszeniu szyn – rękawice odporne na przecięcie; przy wierceniu nie używać luźnych rękawic.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; § 60 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Prowadzić ewidencję elektronarzędzi i przedłużaczy z datami kontroli według instrukcji producenta; przed użyciem sprawdzić obudowę, przewód i wtyczkę; narzędzi uszkodzonych nie używać; narzędzia sieciowe zasilać przez rozdzielnicę lub przedłużacz z wyłącznikiem różnicowoprądowym, sprawdzanym przed pracą.Podstawa: § 59 ust. 1, § 102 ust. 1, § 105 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych; § 19 pkt 3 rozporządzenia MG z 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących BHP w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Przed pracą ustalić z klientem przebieg instalacji, miejsce rozdzielnicy i licznika, wszystkie źródła zasilania oraz położenie przyłącza napowietrznego; przed wierceniem sprawdzić przebieg przewodów i rur wykrywaczem.Podstawa: § 24 rozporządzenia ME z 28.08.2019 r. w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych; § 55 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
2. 2.Stanowisk pracy, rusztowania i składowania modułów nie lokalizować pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi ani bliżej niż 3 m od skrajnych przewodów linii do 1 kV (5 m dla linii do 15 kV); jeżeli to niemożliwe – pracę prowadzić dopiero po wyłączeniu linii przez operatora sieci (w tej ocenie przyjęto też osłonięcie przewodów uzgodnione z operatorem).Podstawa: § 55 ust. 1–⁠3 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych
3. 3.Gdy w obiekcie pracują inni wykonawcy, przed rozpoczęciem prac ustalić z kierownikiem budowy lub zarządcą koordynatora BHP, zasady wyłączania zasilania i sposób alarmowania.Podstawa: art. 208 § 1 Kodeksu pracy
4. 4.W razie podejrzenia, że płyty, izolacje lub osłony zawierają azbest, przerwać pracę w tym miejscu i poinformować zleceniodawcę; wyroby z azbestem usuwa tylko wyspecjalizowana firma.Podstawa: § 6 ust. 1 rozporządzenia MGPiPS z 2.04.2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest

Środki profilaktyczne

1. 1.Moduły, szyny i sprzęt przewozić w przestrzeni ładunkowej oddzielonej od kabiny lub na przyczepie, przypięte pasami do punktów mocowania; drabiny na bagażniku dachowym; nie przekraczać ładowności samochodu i przyczepy.Podstawa: § 64 ust. 1–⁠3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Samochód prowadzi wyznaczony pracownik z prawem jazdy odpowiedniej kategorii (przy przyczepie – także kategorii pozwalającej na jej ciągnięcie); rozmowy w czasie jazdy tylko przez zestaw głośnomówiący; plan dnia uwzględnia czas dojazdu.Podstawa: art. 45 ust. 2 pkt 1 ustawy z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym

Środki profilaktyczne

1. 1.Ograniczać cięcie dachówek: stosować haki dopasowane do pokrycia i dachówki z przejściem dla haka, a gdy szlifowanie jest konieczne – szlifierką z osłoną odsysającą podłączoną do odkurzacza przemysłowego klasy M lub H albo z podawaniem wody, na ziemi lub na rusztowaniu, a nie na połaci. Przepusty wiercić z odsysaniem pyłu lub wiertnicą na mokro; pyłu nie zamiatać na sucho i nie zdmuchiwać.Podstawa: § 5 pkt 3–⁠4 i 7 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 222 § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Przy szlifowaniu dachówek, wierceniu i kuciu stosować półmaski filtrujące FFP3 albo półmaski z filtrem P3 dobrane do twarzy pracownika (maska nie przylega szczelnie przy zaroście) i okulary ochronne; maski jednorazowe wymieniać co najmniej po zmianie.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy; zał. nr 2 § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.Szlifowanie dachówek, wiercenie i kucie w materiałach mineralnych to prace z narażeniem na respirabilną krzemionkę krystaliczną, czyli proces rakotwórczy: wpisać je do rejestru prac z czynnikami rakotwórczymi, prowadzić rejestr narażonych pracowników (przechowywany 40 lat po ustaniu narażenia), przekazać informację państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu i okręgowemu inspektorowi pracy niezwłocznie po rozpoczęciu działalności (a gdy prace z krzemionką dochodzą później – po ich rozpoczęciu), a potem co roku do 15 stycznia.Podstawa: § 3 pkt 3, § 6 ust. 1–⁠2, § 7, § 8 ust. 1 pkt 1, zał. nr 1 cz. II pkt 6 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 222 § 2 Kodeksu pracy
4. 4.Zlecić akredytowanemu laboratorium pomiar krzemionki krystalicznej w typowym dniu pracy ze szlifowaniem dachówek lub wierceniem (NDS frakcji respirabilnej 0,1 mg/m³) i powtarzać go w terminach wynikających z wyniku (co 6 miesięcy przy wyniku powyżej 0,1 NDS, co 3 miesiące powyżej 0,5 NDS). Ocena ryzyka resztkowego jako ŚREDNIE zakłada, że pomiary wykazały stężenia poniżej NDS przy stosowaniu odsysania lub wody; do czasu wyników stosować środki jak przy przekroczeniu NDS (szlifowanie tylko z odsysaniem lub na mokro, półmaski FFP3 lub P3 przez cały czas tych prac). Jeśli wyniki przekraczają NDS – ryzyko DUŻE, praca niedopuszczalna do czasu wdrożenia środków. Narażenie obniżać do najniższego technicznie możliwego poziomu także poniżej NDS.Podstawa: zał. nr 1 poz. 331 NDS; § 3, § 6 ust. 1 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia MZ z 26.07.2024 r. w sprawie substancji, mieszanin, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy; art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
5. 5.W skierowaniu na badania wpisać pył zawierający krzemionkę krystaliczną (lekarz zleca spirometrię i zdjęcie rtg klatki piersiowej); badania zapewnić także po zakończeniu pracy w narażeniu i po ustaniu zatrudnienia, jeżeli zainteresowany o nie wystąpi.Podstawa: zał. nr 1 cz. II poz. 1 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników; art. 229 § 5 Kodeksu pracy

Środki profilaktyczne

1. 1.Zlecić akredytowanemu laboratorium pomiar hałasu i drgań przenoszonych na ręce w typowym dniu pracy z najgłośniejszymi narzędziami (a przy konstrukcjach naziemnych – także przy kafarze), najpóźniej 30 dni od rozpoczęcia działalności i po zmianie narzędzi, a potem co rok lub co 2 lata zależnie od wyniku; dane producentów narzędzi wykorzystać do wskazania, co mierzyć. Przy hałasie od 85 dB (wartość NDN) albo drganiach od 2,5 m/s² sporządzić i wdrożyć program ograniczania narażenia (rotacja, narzędzia z redukcją drgań, krótsze okresy pracy narzędziem).Podstawa: § 3, § 4, § 5 ust. 2–⁠3 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; zał. nr 2 NDS; § 2 ust. 1, § 3, § 13, § 14 rozporządzenia MZ z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
2. 2.Udostępnić ochronniki słuchu przy hałasie powyżej 80 dB, a przy 85 dB i więcej nadzorować ich noszenie; operatorowi kafara i osobom w jego pobliżu wydać ochronniki słuchu i rękawice antywibracyjne.Podstawa: § 6 ust. 1, § 8 rozporządzenia MGiP z 5.08.2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
3. 3.W skierowaniu na badania podać hałas i drgania miejscowe; lekarz zleca badanie słuchu i ocenę naczyń i nerwów rąk.Podstawa: zał. nr 1 cz. I poz. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników

Środki profilaktyczne

1. 1.Moduły podawać na dach wyciągiem, podnośnikiem lub dźwigiem (np. HDS dostawcy), a po terenie przewozić wózkiem; ręcznego podawania modułów z ziemi nad głową na dach nie stosować.Podstawa: § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; § 3 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych
2. 2.Przestrzegać mas dla jednej osoby: mężczyźni 30 kg przy pracy stałej i 50 kg dorywczo, kobiety 12 kg i 20 kg; podnoszenie powyżej barków – mężczyźni 21 kg (35 kg dorywczo), kobiety 8 kg (14 kg dorywczo). Moduł jest przedmiotem nieporęcznym, trzymanym zwykle dalej niż 30 cm od tułowia – wtedy dopuszczalna masa spada o połowę albo przenoszą go dwie osoby; w tej ocenie przyjęto, że moduł przenoszą dwie osoby albo jedna osoba z uchwytem do modułów, a kobiety przenoszą moduły tylko we dwie osoby.Podstawa: § 10 pkt 1 i 4, § 13 ust. 1–⁠2 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych; § 63 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.W instruktażu stanowiskowym przećwiczyć przenoszenie i układanie modułów we dwie osoby (komendy, chwyt za ramę, plecy proste, bez skrętu tułowia) i podać masę modułów i falowników z kart katalogowych.Podstawa: § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych

Środki profilaktyczne

1. 1.Zapewnić wodę do picia oraz napoje przy pracy na otwartej przestrzeni w temperaturze poniżej 10 °C lub powyżej 25 °C (zimne lub gorące, w ilości zaspokajającej potrzeby), a przy ciężkiej pracy na otwartej przestrzeni od 1 listopada do 31 marca – posiłek profilaktyczny.Podstawa: § 3 ust. 1 pkt 3, § 4 ust. 1 pkt 3, ust. 2 rozporządzenia RM z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów; § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
2. 2.Od 11 stycznia 2027 r.: przy pracy na zewnątrz, gdy temperatura z powodu pogody przekroczy 25 °C, stosować rozwiązania organizacyjne (np. montaż na dachu wcześnie rano, przerwy w cieniu, rotacja przy przenoszeniu modułów) ustalone po konsultacji z pracownikami – w komisji bhp, a gdy jej nie ma, z pracownikami lub ich przedstawicielami i po opinii lekarza medycyny pracy – i poinformować o nich pracowników. Przy ciężkiej pracy fizycznej prac na zewnątrz nie wykonuje się, gdy temperatura z powodu pogody przekracza 32 °C. Do tego dnia stosować te zasady jako dobrą praktykę.Podstawa: § 30a ust. 1–⁠2, 4–⁠7 rozporządzenia MRPiPS z 9.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 30a – temperatury maksymalne)
3. 3.Wydać lekką odzież roboczą z długim rękawem, nakrycie głowy lub osłonę karku do hełmu, okulary przeciwsłoneczne ochronne, krem z filtrem UV i rękawice chroniące przed gorącymi ramami; zimą – odzież ciepłochronną i nieprzemakalną oraz obuwie o podeszwie przeciwpoślizgowej.Podstawa: § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy
4. 4.Prac na dachu nie prowadzić podczas burzy, opadów, przy szronie i gołoledzi na pokryciu, w gęstej mgle i o zmroku bez oświetlenia. Przepisy wyznaczają granicę wiatru 10 m/s dla rusztowań i podestów ruchomych; w tej ocenie przyjęto ten sam próg dla prac na dachu, a przy przenoszeniu i podawaniu modułów – przerwanie pracy także przy słabszych, ale silnych porywach. Brygadzista sprawdza prognozę przed wyjazdem na zlecenie.Podstawa: § 123, § 128 rozporządzenia MI z 6.02.2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych

Środki profilaktyczne

1. 1.Wydać nakolanniki lub spodnie robocze z wkładkami kolanowymi.Podstawa: art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy
2. 2.Przeplatać prace na połaci z pracami na ziemi, planować krótkie przerwy przy długotrwałej pracy w pochyleniu i nad głową; falownik i rozdzielnice montować z podestu lub drabiny z platformą na wysokości pozwalającej pracować z rękami poniżej barków.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP
3. 3.W skierowaniu na badania wpisać pracę w wymuszonej pozycji i ręczne przenoszenie ciężarów.Podstawa: zał. nr 1 cz. V poz. 8 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników

Środki profilaktyczne

1. 1.Planować montaże z realnym czasem na zabezpieczenie dachu, przerwy i dojazdy, tak aby nie pomijać zabezpieczeń przed upadkiem i sprawdzania łańcuchów. Pracownik, który przy bezpośrednim zagrożeniu (np. silny wiatr, brak punktu kotwiczenia) powstrzymał się od pracy i zawiadomił przełożonego, nie ponosi z tego powodu konsekwencji.Podstawa: § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP; art. 210 § 1–⁠2¹ Kodeksu pracy
2. 2.Ustalić i omówić z pracownikami zasady przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i naruszaniu godności: komu zgłaszać problem, w jakim terminie pracodawca go wyjaśnia, jak chroni osobę zgłaszającą. Od 5 listopada 2026 r. pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala te zasady w regulaminie (termin na jego wprowadzenie – do 5 maja 2027 r.).Podstawa: art. 94³ § 1, art. 94³ᵃ § 1 Kodeksu pracy